Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil dat Nederland en Europa producent zijn van AI in plaats van enkel consument ^[1]. Er is een sterke wens om de eigen kennis en kracht op het gebied van AI op te bouwen om afhankelijkheid van vijandige of ongewenste machten ^[1] en buitenlandse machten die de toegang tot data kunnen beperken ^[4] te voorkomen. Daarnaast streeft de partij ernaar dat Nederland in 2030 een Europees koploper is op het gebied van AI ^[2] en pleit zij voor het bouwen van een eigen Europese techindustrie ^[3] en het zoeken naar Europese oplossingen ^[5]. Het versterken van de strategische onafhankelijkheid van Europa is een expliciet doel ^[6].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen de versterking van de Europese AI-sector of de vergroting van strategische autonomie te stemmen.

Bronnen:

1. "Nederland wordt koploper in Europa in waardengedreven en verantwoorde AI. AI biedt enorme kansen, maar zorgt ook voor risico's voor werk, veiligheid en democratie. De strijd om de dominantie op het gebied van AI in de wereld is in volle gang. Nederland en Europa dreigen nog afhankelijker te worden van vijandige of ongewenste machten. D66 wil dat we producent zijn, geen consument. We bouwen daarom onze eigen kennis en kracht op het gebied van AI op, op basis van Europese waarden en standaarden."
2. "We blijven kwetsbaar als we niet óók inzetten op opkomende technologieën. D66 wil dat Nederland in 2030 Europees koploper is op het gebied van AI, drones, ruimtevaart en cybersecurity voor defensie. Ons uitgangspunt voor deze technologieën is betekenisvolle menselijke controle."
3. "D66 wil dat technologie bijdraagt aan een veilige, eerlijke en groene samenleving. Maar dan moeten we af van onze afhankelijkheid van grote techbedrijven die winst maken met onze aandacht, data en verslaving. Grote techbedrijven bedreigen onze democratie en de sociale samenhang. Europa is wakker geschud: we zullen een eigen Europese techindustrie moeten bouwen, die goed is voor de maatschappij in plaats van die te verstoren. Om dat te bereiken, moeten we veel productiever en innovatiever worden. D66 ziet kansen voor Nederlandse bedrijven om hierin voorop te lopen. Zo bouwen we aan technologische vooruitgang die mensen verbindt, gelijke kansen biedt en goed is voor de economie."
4. "Onze digitale toekomst is aan ons. Niet aan techbedrijven die verdienen aan verslavende algoritmes. Niet aan AI die discrimineert of mensen de mond snoert. En zeker niet aan buitenlandse machten die ons kunnen afsluiten van onze eigen data. D66 bouwt aan een digitale samenleving waarin de waarden die we samen belangrijk vinden centraal staan: veiligheid, menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en democratie. En dat kán. We kunnen de kansen van de digitale wereld gebruiken om de samenleving sterker te maken, eerlijk en binnen de kaders van de rechtsstaat. Denk aan AI die artsen helpt om betere zorg te geven. Of aan digitale diensten die de overheid toegankelijker maken. De kennis en ervaring hebben we al in huis. Aan de slag!"
5. "Met D66 neemt Nederland het voortouw in Europa. Te vaak verzanden we in Haagse regelruzies en blokkades. Dat kost tijd, geld en vertrouwen. Het is tijd voor Europese oplossingen, zoals voor schone energie, innovatie, eerlijke kansen en stabiliteit in een instabiele wereld. Ja, samenwerken vraagt iets van ons. Maar het levert ons meer op: veiligheid, bestaanszekerheid en een gemeenschap die onze waarden beschermt. En dat merken mensen. Van goede treinverbindingen en betaalbare medicijnen tot bescherming tegen desinformatie en klimaatschade. De toekomst wacht niet. Daarom investeren we in het Europa dat mensen écht vooruitbrengt."
6. "Chinese staatssteun en het eigen-volk-eerstbeleid van de Verenigde Staten bedreigen onze economische veiligheid. Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen."