Europese controle op AI-technologie

De regering moet samen met Europese partners de ontwikkeling van de meest geavanceerde AI-modellen (frontier-AI) stimuleren. Europa moet namelijk zelf de controle houden over deze belangrijke technologie. Zo wordt Nederland niet afhankelijk van besluiten van andere landen.

Motie van de leden Klos en Dassen over het versterken van de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van toonaangevende frontier-Al-modellen

De kamer, overwegende dat kunstmatige intelligentie een strategische technologie is waarvan de beschikbaarheid niet afhankelijk mag zijn van eenzijdige besluiten van derde landen; overwegende dat Europa en andere democratische landen belang hebben bij technologische soevereiniteit en betrouwbare toegang tot frontier-AI; verzoekt de regering om samen met Europese partners het voortouw te nemen bij het versterken van de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van toonaangevende frontier-AI-modellen, waaronder hoogwaardige rekenkrachtinfrastructuur, onderzoek en talent, teneinde de strategische autonomie van Nederland en Europa op AI-gebied te vergroten.
16 juni | D66, Volt |

Stemverwachting

Verkiezingsprogramma CU

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij streeft naar strategische autonomie voor Nederland en Europa om de afhankelijkheid van partijen buiten Europa, zoals de Verenigde Staten en China, te verminderen [1][3]. Het is essentieel om minder afhankelijk te worden van niet-Europese techbedrijven door gebruik te maken van Europese alternatieven [5] en de zeggenschap over cruciale kennis en infrastructuur binnen Europa te behouden [7]. In een instabiele wereld is het noodzakelijk dat Europa en Nederland meer op eigen benen staan om de veiligheid en de democratische rechtsorde te beschermen [6].

Argumenten tegen: Het programma bevat geen directe argumenten tegen de ontwikkeling van AI of de versterking van de infrastructuur. Er wordt wel benadrukt dat de opkomst van AI maatschappelijke uitdagingen en risico's voor de rechtsstaat met zich meebrengt, waarvoor duidelijke ethische kaders en regie van de overheid nodig zijn [2]. Daarnaast moet de overheid grenzen stellen aan de inzet van technieken en regulering toepassen [4].

Bronnen:

  1. "Nederland (en Europa) moet investeren in de ontwikkeling van hoogwaardige technologie waarmee we als land en continent onafhankelijk worden van de Verenigde Staten en China. Onze digitale infrastructuur, zowel van overheden als bedrijven, is kwetsbaar voor manipulatie door kwaadwillenden. We zijn te veel afhankelijk geworden van partijen buiten Europa. Dat moet anders. Voor het waarborgen van onze strategische autonomie is het hebben van een Europese cloudoplossingen noodzakelijk. Nederland zet zich in om dit te realiseren."
  2. "De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) is een van de grootste maatschappelijke uitdagingen van onze tijd, met potentieel ontwrichtende gevolgen voor onder andere de rechtsstaat. Daarom vindt de ChristenUnie dat dit duidelijke ethische kaders en regie van de overheid"
  3. "Voor grote grensoverschrijdende uitdagingen is Europese samenwerking noodzakelijk: (arbeids)migratiebeleid, klimaatverandering, belastingontwijking en een eerlijke (digitale) economie. In deze tijd met geopolitiek schuivende panelen is strategische autonomie op Europees niveau cruciaal. We willen dat Nederland (en Europa) minder afhankelijk wordt van anderen waar het gaat om essentiële producten zoals grondstoffen, basisproducten, digitale diensten (incl. onafhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen), voedsel en energie. Het Europees Parlement vergadert voortaan alleen nog in Brussel. Reizen tussen Brussel en Straatsburg is kostbaar en inefficiënt."
  4. "Digitalisering biedt veel kansen maar kent ook risico's. De overheid moet grenzen stellen waar het gaat om de inzet van technieken en de regulering van ons digitale maatschappelijke verkeer, bijvoorbeeld bij het gebruik van kunstmatige intelligentie en algoritmes. De overheid zelf maakt een gedegen afweging of voor machine learning algoritmes of alternatieven gekozen wordt. Het algoritmeregister wordt uitgebreid en verplicht gesteld, zodat transparant is hoe algoritmes worden ingezet. Ons recht op privacy en onze vrije en ongefilterde toegang tot gegevens kunnen in het gedrang komen als we niet meer grip krijgen op grote techbedrijven die grote hoeveelheden data over ons verzamelen en steeds meer bepalen welke informatie wij zien. Social media bedrijven worden verplicht om minder 'polariserende algoritmes' in te zetten, bijvoorbeeld door gebruikers keuze vrijheid te geven over hoe aanbevelingen tot stand komen."
  5. "Digitale platforms die door overheden worden ingezet om heimelijk de publieke opinie te beïnvloeden of desinformatie te verspreiden, worden verboden. De overheid zorgt ervoor dat ze zelf niet afhankelijk wordt van niet-Europese techbedrijven, door zo veel mogelijk gebruik te maken van Europese alternatieven of open source oplossingen. Er komt een stevige Europese zorgplicht voor digitale platforms en hostingbedrijven om op te treden tegen strafbare uitingen en gedragingen wanneer die op of door middel van deze platforms plaatsvinden. Uitgangspunt is hierbij dat wat in de fysieke wereld niet is toegestaan, ook digitaal niet is toegestaan. Via het auteursrecht krijgen Nederlanders, naar Deens voorbeeld, copyright op hun eigen lichaam, gezichtskenmerken en stem, als vorm van bescherming van de lichamelijke integriteit. Er komt een beter wettelijk geborgd recht op een schone lei, zodat consumenten op een duidelijke plek een verzoek kunnen indienen om al hun data te laten vernietigen."
  6. "Vrijheid en democratie zijn niet vanzelfsprekend. Er is een oorlog gaande in Europa. Toenemende geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid en een schemergebied tussen oorlog en vrede. In een instabiele wereld moeten Europa en Nederland meer op eigen benen staan om onze veiligheid en democratische rechtsorde te beschermen en weerbaarder te worden. De rechtsstaat en ons vrije democratische bestel staan niet alleen onder druk van (sabotage door) andere landen, maar ook door terroristische dreiging van het jihadisme, criminele ondermijning of extremistische netwerken die onze rechtsorde bedreigen."
  7. "De manier waarop China haar macht wereldwijd zichtbaar en onzichtbaar vergroot is zorgelijk. Op economisch vlak zijn we nu te veel afhankelijk van China. Daarom moet Nederland in Europa afspraken maken om zeggenschap of eigendom te behouden van cruciale bedrijven, kennis, of infrastructuur. Nederland blijft zich inzetten tegen de onderdrukking van Oeigoeren en christenen en voor het beëindigen van de bezetting van Tibet. Ook de schending van vrijheid en rechtsstaat in Hongkong, de dreiging richting Taiwan en de spanningen in de Zuid-Chinese Zee baren ons grote zorgen. Nederland steunt Taiwan."