De regering moet de samenwerking tussen het Rijk, provincies en gemeenten verbeteren bij besluiten met grote lokale gevolgen. Ook moeten inwoners tijdig en duidelijk worden geïnformeerd. Dit is nodig omdat grote besluiten goede afstemming tussen overheden vragen en burgers duidelijke informatie nodig hebben.
Motie van het lid Mooiman c.s. over de afstemming tussen Rijk, provincies en gemeenten versterken bij dossiers met grote gevolgen voor lokale gemeenschappen
De kamer,
overwegende dat besluiten met grote gevolgen voor lokale gemeenschappen vragen om zorgvuldige afstemming tussen betrokken
bestuurslagen;
overwegende dat duidelijke, eenduidige en transparante informatievoorziening richting inwoners van groot belang is;
verzoekt de regering bij dossiers met grote gevolgen voor lokale
gemeenschappen de afstemming tussen Rijk, provincies en gemeenten te
versterken en te bevorderen dat inwoners tijdig, transparant en eenduidig
worden geïnformeerd.
Argumenten voor: De partij wil de menselijke maat terugbrengen en burgers meer betrokken en gehoord laten voelen bij hun eigen omgeving [2]. Zij streven ernaar de kloof tussen de burger en het bestuur te dichten door de democratie te versterken [3] en burgers via bindende referenda directe zeggenschap te geven over belangrijke besluiten [6][7]. Daarnaast vindt de partij dat de financiële implicaties van grote plannen aan de kiezer voorgelegd moeten worden [1]. Het versterken van de transparante informatievoorziening naar inwoners sluit hiermee aan.
Argumenten tegen: De partij is tegen schaalvergroting en wil juist dat gemeenten worden 'ontvlechten' in plaats van meer afhankelijk te maken van andere bestuurslagen [2]. Ook wil de partij bepaalde bestuurslagen, zoals veiligheidsregio's, afschaffen om de macht terug te brengen naar de democratisch gekozen volksvertegenwoordiging [5]. Een oproep om de afstemming tussen de verschillende bestuurslagen (Rijk, provincies en gemeenten) te versterken, zou door de partij gezien kunnen worden als een versterking van de bestuurlijke complexiteit die zij juist wil verminderen [4].
Bronnen:
"Want hoewel het op zichzelf natuurlijk klopt, dat je het gehele klimaatbeleid - dat in vele jaren is opgebouwd, dat ten uitvoer wordt gebracht door vele bestuurslagen en verdeeld wordt over vele instanties die daarbij gebruik maken van talloze (inter)nationale subsidies en publiek-private 'investeringsfondsen' - niet zomaar in één regeerperiode, met een enkele pennenstreek, kunt afschaffen (en je in onze parlementaire democratie überhaupt slechts langzaam grote veranderingen kunt doorvoeren), vinden wij dat de financiële implicaties van dergelijke 'grote plannen' juist wél aan de kiezer zouden moeten worden voorgelegd."
"De gevolgen zijn overal merkbaar. Kleinschalige gemeenschapszin maakte plaats voor een oeverloze vergadercultuur, terwijl betrokkenheid en eigen verantwoordelijkheid afnamen. Burgers ervaren verlies van identiteit en verbondenheid, en instellingen zijn vaak onpersoonlijk en log geworden. Forum voor Democratie wil deze trend doorbreken en kiest nadrukkelijk voor kleinschaligheid. De menselijke maat moet terug in bestuur, zorg, onderwijs en stedenbouw. Dat betekent: streekziekenhuizen openhouden, gemeenten ontvlechten, schoolbesturen terug in handen van ouders en herkenbare woningbouw waarin mensen zich thuis voelen. Minder regels en meer maatwerk moeten ervoor zorgen dat burgers zich weer gezien, gehoord en betrokken voelen bij hun eigen omgeving."
"De Nederlandse democratie is de afgelopen decennia steeds verder van de burger af komen te staan. Belangrijke besluiten worden vaak achter gesloten deuren genomen door een kleine politieke en bestuurlijke elite, zonder dat gewone mensen daar directe invloed op hebben. Te vaak varen politici hun eigen koers, ongeacht de beloften die in verkiezingstijd zijn gedaan. Dit voedt wantrouwen en onvrede. Een echte democratie betekent echter dat burgers niet alleen vertegenwoordigd worden, maar ook daadwerkelijk zeggenschap hebben over de koers van hun land. Het versterken van directe democratie is daarom essentieel om de band tussen burgers en bestuur te herstellen."
"Sinds de jaren tachtig is Nederland in de ban geraakt van schaalvergroting. Onderwijsinstellingen werden samengevoegd tot anonieme onderwijsfabrieken, zelfstandige zorgverleners en streekziekenhuizen verdwenen in grote zorgmolochen en gemeenten werden massaal gefuseerd. Waar ons land ooit ruim 1.100 gemeenten kende, zijn dat er in 2025 nog slechts 342 - ondanks een forse bevolkingsgroei."
"Afschaffen van ondemocratische bestuurslagen We schaffen constructies als de veiligheidsregio's af, zodat de macht terugkeert naar de democratisch gekozen volksvertegenwoordiging."
"Bindende referenda naar Zwitsers model
We voeren bindende referenda in, zodat burgers zich rechtstreeks kunnen uitspreken over belangrijke politieke besluiten."
"Daarom pleiten wij voor het invoeren van bindende referenda en rechtstreeks gekozen bestuurders. Referenda, naar Zwitsers model, geven burgers de mogelijkheid zich direct uit te spreken over belangrijke onderwerpen en besluiten te nemen waar de politiek niet omheen kan. Bovendien biedt een referendum de kans om de discussie minder te laten gaan over personen en meer over de zaak."