Geld voor infrastructuur en defensie

De regering moet een plan maken om geld te krijgen van de Europese Investeringsbank (EIB) voor belangrijke infrastructuur. Deze projecten moeten zowel voor burgers als voor defensie nuttig zijn. Er is meer geld nodig voor infrastructuur en de EIB biedt nu nieuwe manieren om dit te financieren. De regering moet dit plan voor het najaar van 2026 delen met de Kamer.

Motie van het lid Boelsma-Hoekstra c.s. over een strategie voor het lostrekken van investeringen bij de Europese Investeringsbank voor infrastructurele projecten in Nederland

De kamer, constaterende dat het afweegkader infrastructuur zich hoofdzakelijk richt op hoe het bestaande budget verdeeld zou moeten worden; overwegende dat nog nauwelijks is uitgewerkt hoe we de koek aan middelen voor infrastructurele projecten gaan vergroten, hoe we alternatieve bronnen van financiering of investeringen in infrastructuur kunnen lostrekken; overwegende dat belangrijke Nederlandse infrastructurele projecten van strategisch militair belang kunnen zijn en er dus kansen zijn op het gebied van dual use met defensie; overwegende dat de Europese Investeringsbank zijn mogelijkheden tot het verstrekken van leningen, garanties en financiële constructies ter opschaling van militaire mobiliteit en kritieke infrastructuur, oftewel voor dual use, heeft verruimd; verzoekt de regering een strategie op te stellen voor het lostrekken van investeringen bij de Europese Investeringsbank voor infrastructurele projecten in Nederland die van strategisch belang zijn in het kader van dual use met defensie, en deze strategie nog voor de bestuurlijke overleggen MIRT van het najaar 2026 met de Kamer te delen.

30 juni | CDA, CU, D66, JA21, SGP | Aangenomen: 144–6 |

Stemuitslag

D66 VVD PVV CDA JA21 FVD Markusz BBB CU DENK SGP Keijzer Volt 50PLUS

PvdD SP

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij ziet infrastructuur als essentieel voor de veiligheid, omdat bepaalde wegen, spoorwegen en bruggen gebruikt moeten kunnen worden voor het vervoer van militair materieel ^[1]. Daarnaast is er een sterke roep om forse en structurele investeringen in defensie om geopolitieke dreigingen het hoofd te bieden ^[2]^[4]^[3]. De partij pleit voor een hervorming van de Europese begroting waarbij de focus moet verschuiven naar investeringen in defensie, veiligheid en strategische autonomie, zodat EU-middelen bijdragen aan een weerbaar Europa ^[6]. Bovendien wil de partij dat investeringen in veiligheid ook de eigen innovatiekracht en economie versterken ^[5].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen het zoeken naar nieuwe financieringsbronnen voor strategische infrastructuur of het gebruik van EU-middelen voor dual-use projecten te zijn.

Bronnen:

"De Nederlandse infrastructuur is het fundament van onze economie. Doordat we al jarenlang gegijzeld worden door een tekort aan stikstofruimte, personeel, materieel en financiële middelen, staan we in Nederland steeds vaker vast. Voor onze veiligheid is het eveneens van belang dat we investeren in onze infrastructuur. En ook als we ieder jaar extra woningen willen toevoegen hebben we betrouwbare infrastructuur nodig. Op dit moment zijn er (spoor)wegen, viaducten en bruggen die nog kampen met achterstallig onderhoud, maar waar mogelijk wel militair materieel over vervoerd moet worden. Daarom gaat de VVD investeren in infrastructuur, zodat iedereen goedkoop, snel en veilig op het werk kan komen of familie kan bezoeken en nieuwe woonwijken bereikbaar zijn."
"De grootste investering in defensie in decennia: Om de Russische dreiging het hoofd te bieden en onze manier van leven veilig te stellen, moeten we beschikken over een technologisch superieure krijgsmacht. Daarvoor kunnen we niet lui op anderen leunen. We moeten zelf voor onze veiligheid kunnen zorgen, uiteraard samen met onze bondgenoten. Dit vraagt om een forse investering in onze defensie. Een investering van 3,5% is nodig om onze krijgsmacht te moderniseren en onze NAVO-verplichtingen na te komen; een eerlijke contributie is de logische en morele verplichting van elke bondgenoot."
"Als VVD erkennen we dat de harde geopolitieke realiteit vraagt om een strategische omslag. We moeten macht en recht opnieuw in balans brengen. Militair ingrijpen kan nodig zijn. Uiteindelijk moet de pen weer zwaarder wegen dan het zwaard, maar zonder sterk zwaard zijn we nergens. Daarom kiezen we voor een krijgsmacht die geloofwaardig af kan schrikken. Daarvoor moeten de defensie-uitgaven fors omhoog. Niet later, maar nu. Niet tijdelijk, maar structureel. Onze krijgsmacht moet een macht zijn die kan afschrikken, verdedigen en, indien nodig, keihard ingrijpen. We kunnen een grotere oorlog op het Europese continent alleen voorkomen door onze militairen met het beste materieel uit te rusten en door samen te werken met onze Europese en trans-Atlantische partners in de EU en in de NAVO."
"De grootste investering in defensie in decennia: om de Russische dreiging het hoofd te bieden en onze manier van leven veilig te stellen, moeten we beschikken over een technologisch superieure krijgsmacht. Een directe investering van 3,5% is nodig om onze krijgsmacht te moderniseren."
"Nederland als aanjager van defensie-innovatie: Nederland heeft alles in huis om een technologische koploper te zijn. Veel technologieën die we dagelijks gebruiken, zoals het internet (ARPANET) en GPS, vinden hun oorsprong in militair onderzoek. De VVD wil dat grote investeringen in onze veiligheid ook onze eigen innovatiekracht en economie versterken. Daarom geven we bij militaire aankopen waar mogelijk voorkeur aan Nederlandse ondernemers op de terreinen waar onze industrie goed in is. Hier speelt het mkb een belangrijke rol. We werken op andere terreinen nauw samen met onze bondgenoten in de NAVO en de EU. Op Europees niveau pleiten we voor een Defensie-Innovatieautoriteit (EDIA) naar het model van het Amerikaanse DARPA. Deze organisatie moet toptalent uit de wetenschap en industrie aantrekken en hen de vrijheid en middelen geven om autonoom te investeren in potentieel baanbrekende projecten."
"Hervorming van de Europese begroting: De VVD is voor een hervorming van het Meerjarig Financieel Kader. Slimmere besteding in plaats van méér geld is het uitgangspunt. De focus moet verschuiven van ineffectieve cohesiegelden naar investeringen in innovatie, defensie en veiligheid, en strategische autonomie. EU-middelen moeten bijdragen aan een sterk, weerbaar Europa dat zijn eigen belangen verdedigt."