De regering moet uitsluiten dat mensen een vrijheidsbenemende sanctie (zoals een gevangenisstraf) krijgen als ze niet voldoen aan een verplichte enquête, keuring of de opkomstplicht uit de Kaderwet dienstplicht. Een dergelijke straf is een te zware inbreuk op de persoonlijke vrijheid.
Motie van de leden Van Baarle en Dobbe over uitsluiten dat het niet voldoen aan een verplichte enquête, keuring of opkomstplicht leidt tot een vrijheidsbenemende sanctie
De kamer,
constaterende dat de regering werkt aan een wijziging van de Kaderwet
dienstplicht, waarin verschillende vormen van een (selectieve) opkomstplicht worden uitgewerkt;
overwegende dat vrijheidsbenemende sancties wegens het niet voldoen
aan een verplichte enquête, verplichte keuring of (selectieve) opkomstplicht een onevenredig zware inbreuk vormen op de persoonlijke vrijheid;
verzoekt de regering uit te sluiten dat het niet voldoen aan een verplichte
enquête, verplichte keuring of (selectieve) opkomstplicht kan leiden tot
een vrijheidsbenemende sanctie.
Argumenten voor: De partij geeft expliciet aan dat zij geen opkomstplicht opnieuw zal invoeren [1]. Daarnaast is er in het programma een algemene tendens om vrijheidsbeneming of detentie als uiterste maatregel in te zetten, zoals bij de detentie van vreemdelingen [2] en het beperken van vrijheidsbeperkende maatregelen in de jeugdzorg [3].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen tekst die argumenten biedt om de mogelijkheid van vrijheidsbenemende sancties bij een opkomstplicht of verplichte keuring te behouden.
Bronnen:
"Mensen voor defensie. We voeren niet opnieuw een opkomstplicht in, maar zetten alles op alles om te zorgen dat meer mensen bij Defensie gaan werken. We hebben extra aandacht voor goede arbeidsvoorwaarden, veel meer reservisten, opleidingen, diversiteit, de mogelijkheden van jongeren om tot Defensie toe te treden, een veilige werkomgeving en goede zorg voor veteranen, ook door uitvoering en naleving van de Veteranenwet."
"Eerste levensbehoeften en uitgeprocedeerden. Iedereen die in Nederland verblijft, heeft recht op eerste levensbehoeften als zorg (inclusief mondzorg), onderdak, voedsel en rechtsbijstand. Vreemdelingendetentie mag alleen als uiterste maatregel, onder strikte voorwaarden en in lijn met Europese regelgeving. Zoveel mogelijk wordt ingezet op alternatieven voor bewaring, zoals het opleggen van een meldplicht. Gezinnen en kinderen komen nooit in detentie, hiervoor komen open, gezinsvriendelijke locaties. Soms is terugkeer niet mogelijk, bijvoorbeeld wanneer het land van herkomst niet meewerkt. We voorkomen zo veel mogelijk dat deze mensen zonder papieren en perspectief op straat moeten leven. Dat doen we bijvoorbeeld door ruimere hantering van het buitenschuldcriterium of het koppelen van verblijfsrecht aan staatloosheid of begeleiding bij terugkeer als dit later toch nog mogelijk blijkt. We zetten alles op alles om zogenaamde illegaliteit niet strafbaar te stellen. Geen mens is illegaal."
"Afbouw gesloten jeugdzorg. Jeugdzorg met vrijheidsbeperkende maatregelen heeft enorme impact op kinderen en jongeren. Vrijheidsbeperkende maatregelen worden enkel gebruikt wanneer dit in het behandelplan staat en er wordt gewerkt vanuit een 'nee, tenzij' principe. We verbeteren de rechtspositie van jongeren door in te zetten op eigen mentoren en juridische ondersteuning. We zetten de afbouw van gesloten jeugdzorg voort met nagenoeg een stop in 2030. De locaties die overblijven moeten kwalitatief goede mentale en fysieke zorg gaan bieden. Hieronder valt ook een duidelijk behandelplan, met voorwaarden voor overplaatsing naar een open locatie of thuis, en wordt er na verblijf op een gesloten afdeling altijd nazorg aangeboden. Daarnaast moeten locaties goed bereikbaar zijn voor vrienden en familie van de jongere. Ook moet de jongere te allen tijde toegang hebben tot goed onderwijs op niveau. Verder zetten we in de tussentijd volop in op de bouw van kleinschalige, open alternatieven die aansluiten bij de behoeftes van kinderen en jongeren die tijdelijk niet thuis kunnen of willen wonen."