Risico nemen bij nationale investeringen

De regering moet de nationale investeringsinstelling zo inrichten dat zij meer risico kan nemen. De markt investeert nu onvoldoende in belangrijke projecten voor technologie en infrastructuur omdat deze te risicovol zijn.

Motie van het lid Van der Lee over de nationale investeringsinstelling zo vormgeven dat zij marktfalen kan helpen oplossen door voldoende ruimte te hebben om niet marktconform te hoeven handelen

De kamer, constaterende dat de markt onvoldoende risicodragende financiering biedt voor projecten met grote maatschappelijke en strategische waarde, zoals het opschalen van technologie of investeringen in infrastructuur; verzoekt de regering de nationale investeringsinstelling zo vorm te geven dat zij marktfalen kan helpen oplossen door voldoende ruimte te hebben om niet marktconform te hoeven handelen.
3 september | PRO | Verworpen: 42–108 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil een Nationale Investeringsbank (NIB) oprichten met publieke middelen en staatsgaranties om de Nederlandse investeringsopgave te realiseren [1]. Ze willen dat de overheid een deel van het risico draagt bij investeringen in innovatieve bedrijven om de aantrekkelijkheid te vergroten [4] en verkennen mogelijkheden voor risicovrije rente voor startups [2]. Tevens wordt gepleit voor het gebruik van garanties en cofinanciering voor strategische innovaties [5] en voor een realistischere risicoclassificatie van sleuteltechnologieën [3].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten die de actieve rol van de overheid als risicodrager of het gebruik van publieke middelen om marktfalen tegen te gaan, tegenspreken.

Bronnen:

  1. "We richten een Nationale Investeringsbank (NIB) op met voldoende publieke middelen, toegang tot de kapitaalmarkt middels staatsgarantie en een breed mandaat om de Nederlandse investeringsopgave te kunnen realiseren. De NIB moet een professionele instelling worden op afstand van de Kamer. Om deze investeringsbank op te zetten zal een eenmalige publieke investering van tien miljard euro nodig zijn, waarmee op de kapitaalmarkten het tienvoudige opgehaald kan worden. Om versnippering van het investeringslandschap tegen te gaan en de economische slagkracht van ons land te vergroten, zal de NIB bestaande fondsen en investeringsinstellingen bundelen. Een NIB zal het makkelijker en overzichtelijker maken voor institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, om mee te investeren, maar ook om van de Europese Investeringsbank (EIB) meer geld te ontvangen voor innovatieve projecten. Het opzetten van een NIB maakt het dus mogelijk om sleuteltechnologieën, duurzame innovatie en maatschappelijk verdienvermogen te financieren."
  2. "We verkennen de opties voor het aanbieden van meer mogelijkheden tot het financieren van startups tegen een risicovrije rente. Zo helpt de overheid start-ups door de kritieke ontwikkelingsfase. We trekken meer durfkapitaal uit de private sector aan, doordat de overheid zelf ook meer investeert in start-ups. Het aandeel van durfkapitaal in Nederland moet en kan verder worden vergroot."
  3. "We zorgen ervoor dat publieke, private en institutionele investeerders beter kunnen bijdragen aan Europese transities. Dit doen we door de risicoclassificatie van sleuteltechnologieën, zoals cleantech, groene chemie of kritieke digitale infrastructuur, realistischer in te richten. Waar nodig zetten we nationale of Europese garanties in, zodat bijvoorbeeld pensioenfondsen en impactfondsen meer kapitaal kunnen vrijmaken voor schaalbare oplossingen van Europese bodem."
  4. "Daarom zorgen we dat de overheid bijspringt. Zij draagt een deel van het risico om in deze bedrijven te investeren en helpt hiermee onze maatschappij vooruit. Zo is het aantrekkelijker om te investeren in innovatieve bedrijven, die met nieuwe ideeën bijdragen aan een duurzame en sociale economie."
  5. "De afgelopen jaren werd er te weinig durfkapitaal geïnvesteerd in Europese duurzame innovaties. Ondertussen werden de uitdagingen groter. De EU moet actiever investeren in technologieën die bijdragen aan de groene transitie. Daarom pleit Volt voor de oprichting van een Europese investeringsbank die investeert in strategische innovaties, zoals cleantech, waterstof en circulaire technologie. Het gaat om investeringen met publieke garanties en cofinanciering. We ondersteunen ook first-of-a-kind-projecten: de eerste commerciële toepassingen van veelbelovende schone technologie. Dat doen we via garanties, versnelde vergunningverlening en toegang tot Europees kapitaal."