Duidelijke regels voor digitale online opsporing

De regering moet duidelijke regels maken voor digitale observatie online. Het verschil tussen simpelweg meekijken en digitaal infiltreren (het binnendringen in accounts) is nu te vaag. Hierdoor is de politie te terughoudend om extremistische netwerken aan te pakken. Betere regels helpen de politie en beschermen de rechten van burgers.

Motie van het lid Martens-America over het uitwerken van een wettelijke afbakening van de verschillende vormen van digitale observatie in de context van online extremistische netwerken

De kamer, constaterende dat extremistische onlinenetwerken, zoals het Com-netwerk, opereren in afgeschermde onlineomgevingen die voortdurend van platform wisselen om opsporing te ontwijken, en daardoor structurele monitoring vereisen; constaterende dat de grens tussen open observatie, interactieve monitoring en digitale infiltratie in de praktijk niet altijd scherp is, en dat dit leidt tot terughoudendheid bij de politie; overwegende dat een explicieter wettelijk onderscheid tussen open observatie, interactieve monitoring en digitale infiltratie het handelingsvermogen van de politie vergroot en tegelijkertijd de rechtsbescherming borgt; verzoekt de regering in overleg met politie en OM een heldere wettelijke afbakening uit te werken tussen de verschillende vormen van digitale observatie in de context van online extremistische netwerken, en de Kamer hierover voor het einde van 2026 te informeren.
8 september | VVD | Aangenomen: 124–26 |

Stemuitslag

D66VVDPROCDAJA21MarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS
PVVFVD

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij eist dat er wettelijke kaders komen waaraan inlichtingendiensten zoals het TOOI moeten voldoen om de grondrechten van burgers te waarborgen [1]. Daarnaast wil de partij dat de inzet van cameratoezicht strikt gereguleerd is en dat bepaalde surveillancenetwerken worden gestopt [3]. De motie vraagt om een heldere wettelijke afbakening van digitale observatie om de rechtsbescherming te borgen, wat aansluit bij deze wens voor duidelijke regels en bescherming van grondrechten [1][3].

Argumenten tegen: De partij is tegen het scannen van digitale communicatie [4] en wil een internet zonder filters of doorgifte van gegevens door providers [2]. Daarnaast is de partij tegen het inzetten van bepaalde surveillancenetwerken en het gebruik van gezichtsherkenning [3]. Een vergroting van het handelingsvermogen van de politie kan daarom worden gezien als een risico voor de privacy.

Bronnen:

  1. "Surveillance van vreedzame demonstranten stopt. Het Team Openbare Orde en Inlichtingen (TOOI) die voor de openbare veiligheid op lokaal niveau moet zorgen, zet geen burgerinformanten meer in en wordt hervormd. Er moeten wettelijke kaders komen waaraan het TOOI moet voldoen en er moet onafhankelijk toezicht komen zodat grondrechten van burgers gewaarborgd blijven."
  2. "Burgers hebben recht op een vrij internet zonder filters, blokkades of doorgifte van gegevens door providers."
  3. "Inzet van cameratoezicht mag alleen tijdelijk, in een door de rechter aangewezen risicogebied. Camera's met gezichtsherkenning staan we niet toe in de openbare ruimte, winkels en horeca. Daarnaast komt er een verbod op particuliere camera's met gezichtsherkenning, zoals slimme deurbellen, in de openbare ruimte. De politie stopt dus ook met het 'Camera in Beeld'-surveillancenetwerk en met het inzetten van gezichtsherkenningssoftware bij beelden van demonstraties."
  4. "De voorgestelde EU 'chatcontrol', waarmee alle digitale communicatie gescand wordt, komt er niet. We houden end-to-end-encryptie in stand."