Duidelijke regels voor digitale online opsporing
De regering moet duidelijke regels maken voor digitale observatie online. Het verschil tussen simpelweg meekijken en digitaal infiltreren (het binnendringen in accounts) is nu te vaag. Hierdoor is de politie te terughoudend om extremistische netwerken aan te pakken. Betere regels helpen de politie en beschermen de rechten van burgers.
Motie van het lid Martens-America over het uitwerken van een wettelijke afbakening van de verschillende vormen van digitale observatie in de context van online extremistische netwerken
De kamer, constaterende dat extremistische onlinenetwerken, zoals het Com-netwerk, opereren in afgeschermde onlineomgevingen die voortdurend van platform wisselen om opsporing te ontwijken, en daardoor structurele monitoring vereisen; constaterende dat de grens tussen open observatie, interactieve monitoring en digitale infiltratie in de praktijk niet altijd scherp is, en dat dit leidt tot terughoudendheid bij de politie; overwegende dat een explicieter wettelijk onderscheid tussen open observatie, interactieve monitoring en digitale infiltratie het handelingsvermogen van de politie vergroot en tegelijkertijd de rechtsbescherming borgt; verzoekt de regering in overleg met politie en OM een heldere wettelijke afbakening uit te werken tussen de verschillende vormen van digitale observatie in de context van online extremistische netwerken, en de Kamer hierover voor het einde van 2026 te informeren.8 september | VVD | Aangenomen: 124–26 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma Volt
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)
Argumenten voor: De partij streeft naar digitale veiligheid en een effectieve politie [4], waarbij de rechten van burgers niet ondergeschikt mogen worden gemaakt aan veiligheid [3]. Daarnaast pleit de partij voor een mensenrechtentoets bij wetgeving in het veiligheidsdomein [2] en voor transparantie en democratische controle bij cyberoperaties [1].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten om een wettelijke afbakening die expliciet de rechtsbescherming beoogt te waarborgen, tegen te stemmen.
Bronnen:
- "Transparantie en democratische controle zijn belangrijke uitgangspunten. We verplichten publieke rapportage over cyberdreigingen en overheidsmaatregelen. Daarnaast voeren we een parlementaire controle uit bij alle cyberveiligheidsoperaties om het vertrouwen te waarborgen."
- "Digitalisering biedt kansen, maar verkeerde inzet bedreigt ook de veiligheid, bijvoorbeeld door illegale inzet van grootschalige real-time gezichtsherkenning of sleepnetten. Volt wil een verplichte mensenrechtentoets bij nieuwe (en bestaande) wetgeving in het veiligheidsdomein. Hierin toetsen we of de voorgestelde maatregelen voldoen aan de minimumeisen voor de bescherming van fundamentele rechten en vrijheden van inwoners."
- "De huidige Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (de WIV-2017) wordt zo snel mogelijk herzien. De wet is niet toekomstbestendig. Door snelle ontwikkeling van nieuwe technologieën en bedreigingen is een herziening essentieel. Daarin moeten de rechten van inwoners niet ondergeschikt gemaakt worden aan veiligheid. Bij de herziening moet toezicht voor, tijdens en ná handelingen van de inlichtingendiensten centraal staan."
- "We investeren in weerbaarheid en bewustwording bij mensen, bedrijven en overheden. De politie krijgt betere opleidingen en we verlagen de werkdruk. De politie komt dichter bij burgers te staan, offline én online. We bouwen aan digitale veiligheid met investeringen in cyberweerbaarheid, ethisch hacken en minder afhankelijkheid van grote techbedrijven. En omdat dreigingen niet stoppen bij de grens, werken we nauwer samen met andere landen. Dit doen we onder andere door betere samenwerking tussen hulpdiensten in grensregio's. Zo versterken we onze samenleving als geheel en leggen we een stevige basis voor het bestrijden van criminaliteit en geweld."