Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij stelt dat de sociale zekerheid, zorg en het belastingstelsel onderhoud en vernieuwing nodig hebben om de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit te kunnen borgen ^[1]. Tevens is de partij voor goede zorg voor degenen die dat nodig hebben ^[5] en wil zij de risico's voor financieel kwetsbare gezinnen verkleinen ^[7].

Argumenten tegen: De partij geeft aan dat er ruimte in de begroting moet worden gemaakt voor defensie-uitgaven ^[3][9]. Daarnaast wordt gesteld dat de stijgende zorgkosten niet houdbaar zijn ^[4] en dat hervormingen nodig zijn om de zorg betaalbaar te houden ^[2][8]. Bovendien maakt de partij een onderscheid tussen investeringen in structuurversterking en herverdelende uitgaven zoals uitkeringen en subsidies ^[6].

Bronnen:

1. "We leven in onrustige tijden. Geopolitieke ontwikkelingen en tarievenoorlogen hebben economische gevolgen, leiden tot onzekerheden en bedreigen onze veiligheid en bestaanszekerheid. In de stikstofproblematiek, de netcongestie en de wooncrisis worden de gevolgen van onvoldoende daadkracht en keuzes in de laatste jaren pijnlijk duidelijk. We hebben verzuimd te investeren in de toekomst van Nederland, in onderzoek en innovatie, infrastructuur en arbeidsproductiviteit. Door de dubbele vergrijzing zullen we met minder mensen meer moeten verdienen. Onze sociale zekerheid, zorg en belastingstelsel zijn aan onderhoud en vernieuwing toe, om toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit te borgen."
2. "Wij willen ons zorgstelsel toekomstbestendig houden en waar nodig op onderdelen hervormen. De Staatscommissie Zorg komt daarom op korte termijn met concrete voorstellen om de zorg betaalbaar, van hoge kwaliteit en beschikbaar te houden. We vragen de Staatscommissie Zorg te kijken naar: * de balans tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid; * de effecten van en balans tussen marktwerking en publieke sturing; * welke zorg door welke wet geregeld moet worden (met name de Wlz versus de Zvw) en/ of populatiebekostiging binnen delen van de zorg hieraan kan bijdragen); * hoe preventieve zorg en welzijn structureel gefinancierd kunnen worden, waardoor minder curatieve zorg nodig is."
3. "Om onze defensie-uitgaven te financieren zullen we ruimte moeten maken in de begroting."
4. "Veel zorgvragen zijn sociale vragen of terug te leiden naar een ongezond leven of schulden. Ouderen worden gelukkig steeds ouder en doen steeds meer een beroep op zorg en ondersteuning. Een op de zeven jongeren ontvangt op dit moment jeugdzorg. Personeelstekorten in de sector nemen toe. Inmiddels besteden we gemiddeld 7.000 euro per jaar per volwassene aan zorg, en die kosten stijgen harder dan ons inkomen. Dat is niet houdbaar."
5. "Ten eerste moet de politiek orde op zaken stellen. We willen een politiek die aandacht heeft voor wat écht belangrijk is: een betaalbaar huis in een veilige buurt, goede zorg voor wie dat nodig heeft, investeren in defensie en werkbare wetten om migratie beheersbaar te krijgen. De overheid kan niet alle problemen oplossen, en daar moeten we eerlijk over zijn. Maar wat de overheid doet, moet ze goed doen."
6. "Investeringen kunnen zich op termijn terugverdienen en zo versterken de overheidsfinanciën juist. Het publieke investeringsniveau is de afgelopen twintig jaar steeds verder achter gaan lopen op de stijgende consumptieve overheidsuitgaven. Daarom voegen we nadrukkelijk onderscheid toe tussen (a) investeringen in structuurversterking en toekomstig verdienvermogen, (b) herverdelende uitgaven zoals uitkeringen en subsidies en (c) uitgaven aan bestuur en rechtsstaat. Op die manier kan economische groei onze welvaart blijven dragen."
7. "We willen meer eenvoud en zekerheid in het stelsel van kinderopvangregelingen en de risico's voor financieel kwetsbare gezinnen verkleinen."
8. "Zorg voor elkaar - Solidariteit blijft de basis van ons zorgstelsel. Zorg moet dichtbij zijn. Hervormingen zijn daarvoor nodig: eenvoudige zorg in de regio, complexe zorg geconcentreerd voor de beste kwaliteit. Om de zorg betaalbaar te houden is het eerlijke verhaal dat mensen meer zelf bijdragen, maar wie hoge zorgkosten heeft komen we tegemoet. We draaien de verlaging van het eigen risico terug, want die maakt de premie alleen maar duurder. Zorgfraude pakken we veel strenger aan."
9. "We willen een daadkrachtig en solide financieel beleid, waarbij we ons houden aan de Europese begrotingsregels en de ruimte daarbinnen benutten, met name ten behoeve van uitgaven aan defensie."