Publieke belangen bij staatsdeelnemingen

De regering moet publieke belangen zoals maatschappelijke waarde en innovatie sterker opnemen in het staatsdeelnemingenbeleid. Dit zijn regels over hoe de overheid in bedrijven investeert. Er is nu te weinig aandacht voor langetermijnopgaven bij deze deelnames.

Motie van het lid Bushoff over publieke belangen sterker verankeren in het staatsdeelnemingenbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2026–2027 28 165 Deelnemingenbeleid rijksoverheid Nr. 485 MOTIE VAN HET LID BUSHOFF Voorgesteld 22 september 2026 De Kamer, constaterende dat de Raad voor de leefomgeving in zijn advies over staatsdeelnemingen aangeeft dat er onvoldoende aandacht is voor langetermijnopgaven; overwegende dat de kabinetsreactie meer ambitie kan tonen op het terrein van publieke belangen als maatschappelijke waarde, innovatie en economische weerbaarheid; verzoekt de regering om deze publieke belangen sterker in haar staatsdeelnemingenbeleid te verankeren, en hierover aan de Kamer te rapporteren.
22 september | PRO | Aangenomen: 116–34 |

Stemuitslag

D66VVDPROCDAJA21BBBCUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS
PVVFVDMarkuszKeijzer

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil de zeggenschap in cruciale sectoren terugpakken om een stabiele economie en de leveringszekerheid van essentiële diensten en producten te garanderen [1]. Zij pleiten voor het beschermen van publieke sectoren zoals de zorg, energie en het onderwijs tegen de risico's van private equitybeleggers, die vooral gericht zijn op kortetermijnwinsten [2]. Daarnaast wil de partij de macht van de overheid als opdrachtgever gebruiken om maatschappelijke en democratische doelen te bevorderen [3].

Argumenten tegen: Er zijn geen argumenten in het programma die de verankering van publieke belangen in het staatsdeelnemingenbeleid tegen zouden gaan; de partij pleit juist voor meer regie van de overheid om publieke belangen te dienen.

Bronnen:

  1. "Stabiel beleid boven privatiseringen. Een sterke economie is gebaat bij een overheid die een stabiel beleid voert voor de lange termijn, zodat burgers en bedrijven die investeringen doen de zekerheid hebben dat ze deze op termijn kunnen terugverdienen. We accepteren daarom geen privatiseringen. Die maken op de lange termijn de veiligheid en leveringszekerheid van cruciale producten en diensten onzeker, waardoor de schokbestendigheid van onze economie onder druk komt te staan. Waar nodig pakken we zeggenschap weer terug. Zo zorgen we voor een stabiele economie waar je op kunt rekenen. Nu en in de toekomst."
  2. "We verbieden private equity in de publieke sector. Cruciale en publieke sectoren zoals de zorg, farmacie, kinderopvang, volkshuisvesting, energie, openbaar vervoer en ons onderwijs moeten beschermd worden tegen overnames door private equitybeleggers. Omdat zij dit vaak met geleend geld doen en op korte termijn hoge rendementen en winsten nastreven, zorgt dit voor grote risico's op faillissementen, met grote gevolgen voor werknemers."
  3. "Gericht inkopen is de democratie versterken. De overheid is de grootste opdrachtgever van Nederland. We gebruiken deze inkoopkracht om met ons eigen belastinggeld democratisering van de economie te bevorderen. Overheidsopdrachten gaan bij voorkeur naar bedrijven waar werknemers echte zeggenschap hebben, meebesturen en meedelen in de winst. Daarmee verandert de overheid van een passieve klant van het grootkapitaal in een actieve bondgenoot van de werkende klasse."