Publieke belangen bij staatsdeelnemingen

De regering moet publieke belangen zoals maatschappelijke waarde en innovatie sterker opnemen in het staatsdeelnemingenbeleid. Dit zijn regels over hoe de overheid in bedrijven investeert. Er is nu te weinig aandacht voor langetermijnopgaven bij deze deelnames.

Motie van het lid Bushoff over publieke belangen sterker verankeren in het staatsdeelnemingenbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2026–2027 28 165 Deelnemingenbeleid rijksoverheid Nr. 485 MOTIE VAN HET LID BUSHOFF Voorgesteld 22 september 2026 De Kamer, constaterende dat de Raad voor de leefomgeving in zijn advies over staatsdeelnemingen aangeeft dat er onvoldoende aandacht is voor langetermijnopgaven; overwegende dat de kabinetsreactie meer ambitie kan tonen op het terrein van publieke belangen als maatschappelijke waarde, innovatie en economische weerbaarheid; verzoekt de regering om deze publieke belangen sterker in haar staatsdeelnemingenbeleid te verankeren, en hierover aan de Kamer te rapporteren.
22 september | PRO | Aangenomen: 116–34 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil investeren in kunstmatige intelligentie via een investeringsagenda om afhankelijkheid van de VS en China te voorkomen [2]. Daarnaast willen zij een investeringsmaatschappij voor start-ups en scale-ups oprichten [3] en investeren in de groei van morgen door economische knelpunten op te lossen [6]. Ook ziet de partij een rol voor de overheid om belangrijke transities een zetje te geven, bijvoorbeeld door op te treden als 'launching customer' [5].

Argumenten tegen: De partij streeft naar een kleinere overheid [7] en wil minder regelzucht en betere wetgeving [4]. Daarnaast stemt de partij tegen moties die geen overduidelijke meerwaarde hebben [1].

Bronnen:

  1. "Politiek die zichzelf serieus neemt: De Tweede Kamer is het hoogste orgaan van het land. Die taak moet dus ook serieus genomen worden. We willen dat de politiek zich richt op het oplossen van problemen van mensen thuis, niet op ophef. Volksvertegenwoordiging is meer dan moties indienen. Om de motiestroom tegen te gaan stemmen we daarom zelf tegen moties die geen overduidelijke meerwaarde hebben, bijvoorbeeld omdat de minister iets al heeft toegezegd of omdat eerder soortgelijke moties zijn aangenomen. We zorgen dat Kamerleden goede ondersteuning hebben en dat de controlerende taak van de Kamer versterkt wordt door het overnemen van de aanbevelingen uit het rapport Voor een Kamer die Werkt."
  2. "Vol inzetten op kunstmatige intelligentie: Kunstmatige intelligentie heeft de toekomst. Het is tijd dat we meer redeneren vanuit kansen, dan vanuit angst. We doen daarom investeringen in kunstmatige intelligentie via de investeringsagenda voor nationale groei en de investeringsmaatschappij. Anders worden we sterk afhankelijk van de VS en China. Dit fonds moet, naast de komst van een 'normale' AI-fabriek in Groningen, een AI-gigafabriek mogelijk maken. Ook realiseren we met dit fonds een AI-hub, naar voorbeeld van het Franse Station F. We helpen het mkb volop de kansen van kunstmatige intelligentie te benutten. Door de inzet op kunstmatige intelligentie krijgt het hele land een impuls."
  3. "Een investeringsmaatschappij voor start-ups en scale-ups: We richten een investeringsmaatschappij op gericht op het verstrekken van groeikapitaal aan start- en scale-ups in het hele land. Zij kunnen dan tegen gunstige voorwaarden geld lenen of garanties krijgen om in Nederland door te groeien. Zo zorgen we ervoor dat Nederland een aantrekkelijke plek is voor bijvoorbeeld techbedrijven. We bezien of dit samengevoegd kan worden met bestaande investeringsfondsen."
  4. "Minder regelzucht, betere wetgeving: We zien nu te vaak dat de Tweede Kamer regel op regel stapelt, steeds om extra onderzoek vraagt en te vaak wetgeving ondoordacht verandert. Bij alle wetsbehandelingen kijken we hoe wetten efficiënter, simpeler en goedkoper kunnen worden. We maken meer tijd voor de behandeling van wetten en willen dat amendementen zoveel mogelijk voor aanvang van een debat worden ingediend en dat in het geval van ingrijpende amendementen er een week zit tussen het moment van indienen en de stemming over de amendementen. Bij ingrijpende amendementen moet het de standaard worden dat er een uitvoeringstoets wordt gedaan. Indien partijen de belastingen willen verhogen per amendement, moet altijd eerst in kaart worden gebracht wat het effect is voor het vestigingsklimaat en voor de koopkracht van werkende Nederlanders."
  5. "Slim aanbesteden van de overheid: De overheid moet in haar aanbestedingen in essentie streven naar de beste producten of diensten tegen de laagste prijs. Het gaat immers om belastinggeld. We willen echter dat de overheid voortaan in haar aanbestedingsbeleid vaker het Nederlandse bedrijfsleven voortrekt en belangrijke transities een zetje geeft, zoals de overgang naar een circulaire economie. De overheid treedt dan op als launching customer. Dit resulteert op de langere termijn in een sterkere economie, waar alle Nederlanders profijt van hebben."
  6. "Investeren in groei met een investeringsagenda voor nationale groei: We investeren in de groei van morgen door de grootste knelpunten in onze economie op te lossen, zoals met investeringen in onze (data-)infrastructuur en in de energietransitie. Zo wordt Nederland klaar voor de toekomst en zorgen we dat we de welvaart van morgen, vandaag verdienen."
  7. "| We stellen onze energie veilig | 46 | |---|---:| | Vrijhandel met spierballen | 47 | | Missie 4 | 48 | | Orde op zaken voor een vrij en veilig Nederland | 49 | | Onze democratische rechtsorde en vrije waarden zijn het beschermen waard | 50 | | Een veilig Nederland: thuis, op straat en in de wijk | 51 | | Een veilige offline-wereld begint online | 53 | | De georganiseerde misdaad verslaan | 54 | | Een veilig gevangeniswezen | 55 | | Nederland moet sterk staan tegen terrorisme | 56 | | Een veilige rechtspraak | 57 | | Een vrij land waarin iedereen meedoet | 57 | | Integreren door aan het werk te gaan | 59 | | Beschermen van onze vrije waarden | 59 | | Nederland een liberaler en vrijer land maken | 60 | | Naar een strenger, sterker en effectiever asielstelsel | 62 | | Humane opvang voor echte vluchtelingen, maar niet ten koste van eigen inwoners | 63 | | Nederland pakt leiderschap in streng Europees asielbeleid | 63 | | Migratiebeleid waar Nederland vrijer en veiliger van wordt | 64 | | Missie 5 | 66 | | Een sterker Nederland door een kleine overheid | 67 | | Minder overheid, meer Nederland | 68 | | Operatie effectieve overheid | 70 | | Het mes in regels, procedures en logheid | 71 | | Serieuze politiek en een sterke democratie | 72 | | Goed bestuur in Caribische delen Koninkrijk | 73 | | Zuinig met belastinggeld omgaan | 73 | | Een gezonde samenleving | 74 | | Sport en bewegen | 75 | | Een toekomstbestendige zorg | 75 | | Een gezonde gezondheidszorg | 76 | | Vertrouwen in de zorgverlener | 77 | | Betaalbare zorg | 78 | | Vrijheid om je eigen leven te leven | 79 | | Kunst en cultuur waar Nederland trots op kan zijn | 79 | | Vrije media die de samenleving scherp houden | 80 | | Slotwoord | 81 |"