Transparantie in begrotingsberekeningen

De regering moet bij elke begrotingsraming de details van de berekening meesturen. Nu krijgt de Kamer alleen het eindresultaat van het Ministerie van Financiën. Zonder de onderliggende gegevens kan de Kamer de berekeningen niet controleren. Deze verandering moet vanaf het Belastingplan 2027 ingaan.

Motie van de leden Ceulemans en Hoogeveen over bij iedere aan de Kamer verstrekte raming ook een toelichting leveren

De kamer, constaterende dat fracties voor het budgettaire effect van hun amendementen en moties zijn aangewezen op ramingen van het Ministerie van Financiën en daarbij alleen een uitkomst ontvangen; overwegende dat de Kamer geen toegang heeft tot de gebruikte modellen en microdata en een raming dus enkel effectief kan controleren als de berekening wordt meegeleverd; verzoekt de regering bij iedere raming die aan de Kamer wordt verstrekt gelijktijdig een ramingstoelichting mee te leveren, met daarin: – het gebruikte model, het basisjaar en de gegevensbronnen; – de grondslag en het aantal belastingplichtigen, waar de verdeling de uitkomst bepaalt, uitgesplitst naar inkomensgroep; – het statische effect; – de gehanteerde gedragseffecten en overige aannames; en hiermee te beginnen bij het Belastingplan 2027.
22 september | JA21 |

Stemverwachting

Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een overheid die transparant is over de kosten van haar ambities [3]. Zij willen begroten op basis van de maatschappelijke kosten en baten van beleid [2], waarbij het zichtbaar maken van effecten belangrijk is [1]. Ook wil de partij dat het parlement zijn rol als controleur van de regering beter kan uitvoeren [4], wat gebaat is bij meer inzicht in de modellen en aannames die ramingen bepalen [1].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die een argument vormen tegen de motie.

Bronnen:

  1. "Goed begroten is belangrijk om verstandig met de overheidsuitgaven om te gaan. Maar hoe de overheid nu begrotingen opstelt, heeft een paar grote nadelen. Ten eerste weegt de overheid de maatschappelijk kosten én baten van beleid vaak niet mee. Ten tweede weegt de overheid vaak niet mee wat de kosten zullen zijn, als de overheid nu niets doet. D66 verandert dit, door te begroten voor de brede welvaart. Hierin wegen ook de lange-termijn-effecten van beleid mee in de begroting. Zo wordt bijvoorbeeld het oplossen van een groot probleem als kansenongelijkheid een investering die waarde oplevert, in plaats van een kostenpost. Het voorkomen van klimaatschade maken we ook zichtbaar als vermeden kosten."
  2. "D66 wil een sterke, deskundige overheid die Nederland weer vooruitbrengt. Dat begint met minder regels, meer menselijkheid en meer ruimte voor maatwerk. We richten een eerlijker belastingstelsel in, waarin werken meer loont en grote vermogens en vervuilers meer betalen. Toeslagen maken we eenvoudiger en vervangen we stap voor stap voor een individueel basisbedrag. En we gaan anders begroten: op basis van de maatschappelijke kosten en baten van beleid, zodat we verstandig investeren in de toekomst van Nederland. Veiligheid en defensie zijn cruciaal, maar mogen nooit ten koste gaan van de samenleving die we juist willen beschermen. Daarom gaat er geen euro minder naar het onderwijs en het sociale vangnet."
  3. "Nederland verdient een overheid die niet alleen belooft, maar levert. Een overheid die die grote uitdagingen van onze tijd durft aan te pakken - van wonen en klimaat tot onderwijs en veiligheid. Én die de menselijke maat in het oog houdt. Dat betekent dat we eerlijk zijn over de kosten van onze ambities en duidelijk maken hoe we hiervoor betalen."
  4. "Het parlement kan de wetgevende taak en de rol van controleur van de regering nu niet goed genoeg uitvoeren. Dat komt onder meer doordat het aantal Kamerleden en hun ondersteuning al jaren te klein is voor de toenemende complexiteit van beleid en de groei van het aantal inwoners. Daarom breiden we het parlement uit en zorgen we voor meer ondersteuning."