De regering moet scholen de ruimte geven om het schooladvies niet verplicht te laten bijstellen. Nu moeten scholen het advies aanpassen als een leerling hoger scoort op een toets. Dit zorgt ervoor dat veel leerlingen op het verkeerde schooltype terechtkomen. Ook de administratieve regels zijn nu te streng. De regering moet de wetgeving hierover opnieuw bekijken.
Motie van de leden Boomsma en Flach over bevorderen dat scholen daadwerkelijk in het belang van de leerling kunnen afzien van de bijstelling van het schooladvies
De kamer,
constaterende dat basisscholen sinds schooljaar
2023-2024 verplicht zijn het schooladvies van een leerling naar boven
bij te stellen wanneer deze een doorstroomtoets heeft gemaakt met een
score die hoger uitvalt dan het schooladvies, en dat hierdoor veel
leerlingen terechtkomen op een schooltype waar zij niet op hun plaats
zijn;
constaterende dat de praktijk van "kansrijk adviseren" ertoe leidt
dat leerlingen veel vaker dan voorheen moeten afstromen naar een lager
schooltype dan voor de introductie van de verplichte bijstelling en dat
dit gepaard gaat met frustratie en het gevoel te hebben gefaald;
constaterende dat recent onderzoek suggereert dat het idee dat
leerkrachten bij schooladviezen vaak (onbewust) discrimineren niet is
bewezen en dat negatieve vooringenomenheid van leerkrachten tegen lage
SES-groepen voor een groot deel een statistische optische illusie
is;
overwegende dat scholen die wensen af te wijken van de
bijstellingsplicht dit nu zo uitgebreid moeten motiveren dat zij er vaak
bij voorbaat maar van afzien;
verzoekt de regering te bevorderen dat scholen daadwerkelijk zonder
disproportionele onderbouwing en dossiervorming in het belang van de
leerling kunnen afzien van de bijstelling van het schooladvies en de
formulering van deze wettelijke bepaling opnieuw te bezien in aanloop
naar de invoering van de centrale eindtoets.
Argumenten voor: De partij wil scholen meer ruimte geven [5] en vindt dat kinderen meer tijd moeten krijgen om hun talent te ontdekken door later te selecteren [4]. Dit heeft als doel om het probleem van een te laag schooladvies te verkleinen [3]. Daarnaast wil de partij voorkomen dat jongeren te vroeg worden vastgezet in keuzes die hun kansen later bepalen [1].
Argumenten tegen: De partij streeft naar hoge verwachtingen van ieder kind, ongeacht de achtergrond [2], en investeert in gelijke kansen op school [6].
Bronnen:
"Maar die belofte wordt nu nog lang niet altijd waargemaakt. Door het lerarentekort vallen te vaak lessen uit. En te veel leerlingen gaan van school zonder goed te kunnen lezen, schrijven en rekenen. Tussen scholen zijn de verschillen groot: sommige scholen blinken jaar na jaar uit, andere blijven structureel achter. Jongeren worden te vroeg vastgezet in keuzes die hun kansen later bepalen. Leraren zijn te veel tijd kwijt aan bijzaken die niets met lesgeven te maken hebben. En scholen missen rust en een visie voor de lange termijn, omdat het beleid steeds verandert."
"Waar je geboren bent en opgroeit, mag niet bepalen welke verwachtingen het onderwijs van je heeft. We doorbreken hardnekkige patronen van lage verwachtingen. We werken vanuit hoge verwachtingen van ieder kind, ongeacht je achtergrond. Dat doen we vanaf de eerste stappen op de kinderopvang tot aan het eindexamen. Hetzelfde geldt voor leraren, onderwijsassistenten, schoolleiders én bestuurders. In deze cultuur van hoge verwachtingen combineren we een rijk schoolprogramma met sterke basisvaardigheden in taal, rekenen en burgerschap."
"D66 wil dat jongeren pas rond de leeftijd van 15 jaar kiezen welke route dan het best bij ze past. Tot die tijd zitten ze in brede brugklassen. Zo krijgen ze langer de tijd om zich te ontwikkelen. Hiermee verkleinen we ook het probleem van een te laag schooladvies."
"D66 doorbreekt dit. Dat doen we door te kiezen voor hoge verwachtingen, gelijke kansen en goede gebouwen om in te leren. Kinderen en jongeren krijgen meer tijd om hun talent te ontdekken, doordat we later selecteren en onderwijs op maat écht laten werken. Leraren krijgen het vertrouwen en de ruimte in hun vak. Studenten krijgen meer zekerheid, zoals met een hogere aanvullende beurs voor mbo'ers en meer studentenhuisvesting. We investeren in goede schoolgebouwen die ook duurzaam en toegankelijk zijn en we versterken digitale vaardigheden én vergroten het leesplezier. En we investeren in mbo's, hogescholen en universiteiten, zodat we ook de toekomst aankunnen. Zo bouwen we aan onderwijs waar mensen altijd blijven leren, op een manier die bij ze past, van nul tot honderd jaar."
"Geen kind ontwikkelt hetzelfde. Niet alles wat anders is, is een zorgvraag. Veel kan op school worden opgelost als scholen hiervoor de ruimte, tijd en geld krijgen. D66 wil scholen die ruimte geven."
"We investeren in gelijke kansen op school. Daarom herstellen we het budget om onderwijsachterstanden aan te pakken. Dat is belangrijk voor programma's zoals de brede brugklas en de hulp voor kwetsbare leerlingen in het voortgezet onderwijs."