De regering moet een vaste werkwijze invoeren om schade door vernielingen tijdens demonstraties te verhalen op de daders. De kosten van vernielingen moeten door de veroorzakers worden betaald en niet door de belastingbetaler.
Motie van het lid Van der Plas over bij vernielingen tijdens demonstraties de schade op de veroorzakers verhalen
De kamer,
overwegende dat het demonstratierecht geen vrijbrief is voor geweld en
vernieling;
overwegende dat de kosten van vernielingen op de aansprakelijke
veroorzakers moeten worden verhaald en niet op de belastingbetaler
behoren te worden afgewenteld;
overwegende dat eerdere Kameruitspraken over schadeverhaal moeten
leiden tot een vaste werkwijze wanneer de overheid zelf schade lijdt;
verzoekt de regering als vaste werkwijze vast te leggen dat het Rijk,
inclusief zijn agentschappen, bij schade door vernielingen tijdens
demonstraties steeds alle juridisch beschikbare mogelijkheden benut om
de veroorzakers aansprakelijk te stellen en de schade op hen te verhalen;
verzoekt de regering tevens te bevorderen dat zelfstandige bestuursorganen deze werkwijze volgen en gemeenten en provincies op te roepen
hetzelfde te doen, met ondersteuning waar nodig;
verzoekt de regering de Kamer voor het einde van 2026 te informeren
over deze werkwijze en de uitvoering daarvan.
Argumenten voor: De partij wil een scherp onderscheid maken tussen vreedzame demonstraties en ordeverstorende acties [1]. Zij wil dat relschoppers die het demonstratierecht misbruiken om strafbare feiten te plegen, niet straffeloos wegkomen [1] en steviger worden aangepakt [4]. Ook wordt het misbruik van het demonstratierecht voor het creëren van gevaarlijke situaties gezien als een druk op de rechtsstaat [2]. Daarnaast wordt gesteld dat activisten geen eigendommen van anderen mogen gebruiken [5].
Argumenten tegen: De partij stemt tegen moties die geen duidelijke meerwaarde hebben [3].
Bronnen:
"We pakken ordeverstorende acties aan: We maken een scherper onderscheid tussen (vreedzame) demonstraties en ordeverstorende acties. Om het demonstratierecht te beschermen moeten we relschoppers identificeren die het demonstratierecht misbruiken om strafbare feiten te plegen en hen niet straffeloos laten wegkomen. Daartoe moderniseren we de wet op de openbare manifestaties en zetten we camera's met gezichtsherkenning in. Er komt een verbod op gezichtsbedekkende kleding en we stellen het blokkeren van vitale infrastructuur strafbaar. Het betuigen van steun aan verboden organisaties, zoals in het openbaar onder het mom van het demonstratierecht met vlaggen van terroristische organisaties zwaaien, wordt strafbaar gesteld. Zowel offline als online."
"Het is duidelijk: onze vrije en veilige democratische rechtsstaat staat onder druk. Maar onze vrije manier van leven is niet onderhandelbaar. Dat geldt ook voor de mensen die het recht op demonstratie - een groot goed in onze rechtsstaat - misbruiken door gevaarlijke situaties te creëren op snelwegen of door universiteitsgebouwen te bezetten. Deze groepen lijken het vermogen niet meer te hebben om met elkaar in gesprek te gaan."
"Politiek die zichzelf serieus neemt: De Tweede Kamer is het hoogste orgaan van het land. Die taak moet dus ook serieus genomen worden. We willen dat de politiek zich richt op het oplossen van problemen van mensen thuis, niet op ophef. Volksvertegenwoordiging is meer dan moties indienen. Om de motiestroom tegen te gaan stemmen we daarom zelf tegen moties die geen overduidelijke meerwaarde hebben, bijvoorbeeld omdat de minister iets al heeft toegezegd of omdat eerder soortgelijke moties zijn aangenomen. We zorgen dat Kamerleden goede ondersteuning hebben en dat de controlerende taak van de Kamer versterkt wordt door het overnemen van de aanbevelingen uit het rapport Voor een Kamer die Werkt."
"Veilig thuis, op straat en in de wijk: we investeren in de nationale politie en zorgen ervoor dat onze agenten over voldoende uitrusting en opsporingsbevoegdheden beschikken. Om femicide te stoppen, komen we met een integrale aanpak tegen vrouwenmoord, waaronder het invoeren van Clare's law. We maken van de online wereld een veiligere plek door grip te krijgen op sociale mediabedrijven en schadelijke content te verbieden. Relschoppers die het demonstratierecht misbruiken worden steviger aangepakt. En we blijven ons onverminderd inzetten om de georganiseerde misdaad te verslaan, zoals met het uitbreiden van de kroongetuigenregeling."
"Aanpak van bedrijfsbezettingen of erfbetreding door activisten: Ook activisten hebben van andermans eigendommen af te blijven. Daarom gaan we de wet aanscherpen, zodat wanneer ordeverstorende activisten zich illegaal toegang verschaffen tot woningen, stallen, erven, universiteiten of bedrijven, dat voortaan wordt gekwalificeerd als inbraak."