De regering moet de wetten aanpassen zodat de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) meer AI (kunstmatige intelligentie) kan gebruiken. De techniek ontwikkelt zich sneller dan de organisatie kan bijhouden. Verantwoorde AI zorgt voor snellere en efficiëntere besluitvorming.
Motie van het lid Diederik van Dijk over het in kaart brengen van de wettelijke belemmeringen voor de inzet van AI bij de IND
De kamer,
constaterende dat de IND in de Stand van de Uitvoering 2026 aangeeft dat
de AI-ontwikkelingen sneller gaan dan de organisatie kan bijbenen en
oproept te komen tot duidelijkere wetgeving rond de inzet van AI;
constaterende dat landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk reeds
AI inzetten ter ondersteuning van asiel- en migratieprocedures;
overwegende dat verantwoorde inzet van AI kan bijdragen aan snellere en
doelmatigere besluitvorming door de IND;
verzoekt de regering op korte termijn de wettelijke belemmeringen voor
inzet van AI bij IND in kaart te brengen, te komen met voorstellen om deze
belemmeringen te verhelpen en daarbij voorbeelden van andere landen te
betrekken.
Argumenten voor: De partij streeft naar snellere en zorgvuldige procedures om mensen sneller duidelijkheid te geven [1]. De partij wil dat Nederland koploper wordt in AI-technologieën [4] en zet in op innovatie en automatisering om slimmer te kunnen werken [3]. Daarnaast wil de partij dat de overheid de toon zet bij de ontwikkeling van AI binnen overheidsdiensten [5].
Argumenten tegen: De partij erkent dat AI risico's met zich meebrengt voor de veiligheid en democratie [2] en dat de ontwikkeling van AI binnen overheidsdiensten gevoelig is [5]. Tevens is betekenisvolle menselijke controle een uitgangspunt voor deze technologieën [4].
Bronnen:
"D66 wil snellere en zorgvuldige procedures. Door procedures te vereenvoudigen, krijgen mensen sneller duidelijkheid over hun toekomst."
"Nederland wordt koploper in Europa in waardengedreven en verantwoorde AI. AI biedt enorme kansen, maar zorgt ook voor risico's voor werk, veiligheid en democratie. De strijd om de dominantie op het gebied van AI in de wereld is in volle gang. Nederland en Europa dreigen nog afhankelijker te worden van vijandige of ongewenste machten. D66 wil dat we producent zijn, geen consument. We bouwen daarom onze eigen kennis en kracht op het gebied van AI op, op basis van Europese waarden en standaarden."
"Slimmer werken door innovatie. We zetten sterk in op arbeidsbesparende technologie, zoals automatisering en robotisering. We zijn ons bewust van de effecten hiervan voor Nederlandse werknemers: zij krijgen via het leerbudget de mogelijkheid om zich om te scholen."
"We blijven kwetsbaar als we niet óók inzetten op opkomende technologieën. D66 wil dat Nederland in 2030 Europees koploper is op het gebied van AI, drones, ruimtevaart en cybersecurity voor defensie. Ons uitgangspunt voor deze technologieën is betekenisvolle menselijke controle."
"Onder leiding van de bewindspersoon zet de overheid sterk de toon bij aanbestedingen en contracteisen van ICT, vooral in belangrijke publieke sectoren. De ontwikkeling van AI in bijvoorbeeld de zorg, het onderwijs en overheidsdiensten is gevoelig. Daarom laten we dat niet over aan buitenlandse bedrijven die alleen uit zijn op winst en schaal."