AI-gebruik bij de IND verbeteren

De regering moet de wetten aanpassen zodat de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) meer AI (kunstmatige intelligentie) kan gebruiken. De techniek ontwikkelt zich sneller dan de organisatie kan bijhouden. Verantwoorde AI zorgt voor snellere en efficiëntere besluitvorming.

Motie van het lid Diederik van Dijk over het in kaart brengen van de wettelijke belemmeringen voor de inzet van AI bij de IND

De kamer, constaterende dat de IND in de Stand van de Uitvoering 2026 aangeeft dat de AI-ontwikkelingen sneller gaan dan de organisatie kan bijbenen en oproept te komen tot duidelijkere wetgeving rond de inzet van AI; constaterende dat landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk reeds AI inzetten ter ondersteuning van asiel- en migratieprocedures; overwegende dat verantwoorde inzet van AI kan bijdragen aan snellere en doelmatigere besluitvorming door de IND; verzoekt de regering op korte termijn de wettelijke belemmeringen voor inzet van AI bij IND in kaart te brengen, te komen met voorstellen om deze belemmeringen te verhelpen en daarbij voorbeelden van andere landen te betrekken.
7 oktober | SGP | Aangenomen |

Stemverwachting

D66VVDPROPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een snellere afhandeling van verblijfsvergunningen bij de IND [1]. Daarnaast vindt de partij dat de overheid regie moet hebben over de regulering van AI-technologie [3], wat het in kaart brengen van de huidige juridische kaders een noodzakelijke stap maakt.

Argumenten tegen: De partij is zeer behoedzaam vanwege de systemische risico's van AI [2] en eist dat AI-systemen die invloed hebben op mensenlevens, zoals bij migratieprocedures, strikt worden getoetst op ethiek, privacy en anti-discriminatie [4]. Het wegnemen van wettelijke belemmeringen zou in theorie kunnen betekenen dat dergelijke waarborgen worden versoepeld [4].

Bronnen:

  1. "Mensen die in Nederland een verblijfsvergunning aanvragen, krijgen snel een zorgvuldig besluit over hun verblijfsrecht. De wachttijd bij de IND wordt aanzienlijk verkort."
  2. "AI wordt steeds geavanceerder en overtuigender. Het voert steeds meer taken sneller en vollediger uit dan mensen. Dit brengt grote risico's met zich mee voor de mensheid. Nederland erkent publiekelijk de systemische en existentiële risico's van AI en investeert structureel in AI-veiligheidsonderzoek. Daarnaast worden we aanjager van een daadkrachtige uitvoering van de Europese AI act, en pleiten we voor een internationaal AIveiligheidsverdrag en AI-toezichtsautoriteit."
  3. "AI-systemen kunnen verschillende antwoorden geven, afhankelijk van wie de vraag stelt en hoe deze geformuleerd wordt. Dit brengt het risico van desinformatie en echokamers met zich mee. Daarom moet het voor gebruikers altijd duidelijk zijn dat AI-antwoorden onjuist kunnen zijn. Transparantie over onzekerheid is essentieel om misleiding en maatschappelijke schade te voorkomen. De overheid, nationaal én Europees, moet zeggenschap krijgen over zowel de AI-infrastructuur (zoals datacenters) als over het ontwerp en de regulering van de technologie zelf. Tegelijk willen we de kansen benutten die AI biedt voor het algemeen belang, zoals bij natuurherstel, dierenbescherming, duurzame zorg en wetenschappelijk onderzoek."
  4. "Alle AI-systemen die invloed hebben op mensenlevens, inclusief systemen die worden ingezet ten behoeve van de veiligheid, worden aan de voorkant ontworpen en later getoetst op beheersbaarheid, ethiek, lichamelijke integriteit en privacy. Deze systemen moeten aantoonbaar anti-discriminatoir zijn. Er wordt structureel geld uitgetrokken voor toezicht en handhaving hierop, waarbij er ook verboden kunnen worden ingesteld."