De regering moet de wetten aanpassen zodat de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) meer AI (kunstmatige intelligentie) kan gebruiken. De techniek ontwikkelt zich sneller dan de organisatie kan bijhouden. Verantwoorde AI zorgt voor snellere en efficiëntere besluitvorming.
Motie van het lid Diederik van Dijk over het in kaart brengen van de wettelijke belemmeringen voor de inzet van AI bij de IND
De kamer,
constaterende dat de IND in de Stand van de Uitvoering 2026 aangeeft dat
de AI-ontwikkelingen sneller gaan dan de organisatie kan bijbenen en
oproept te komen tot duidelijkere wetgeving rond de inzet van AI;
constaterende dat landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk reeds
AI inzetten ter ondersteuning van asiel- en migratieprocedures;
overwegende dat verantwoorde inzet van AI kan bijdragen aan snellere en
doelmatigere besluitvorming door de IND;
verzoekt de regering op korte termijn de wettelijke belemmeringen voor
inzet van AI bij IND in kaart te brengen, te komen met voorstellen om deze
belemmeringen te verhelpen en daarbij voorbeelden van andere landen te
betrekken.
Argumenten voor: De partij wil de procedures versnellen en de achterstanden bij de IND wegnemen door investeringen in de uitvoering [1]. Het verzoek om de wettelijke belemmeringen voor AI in kaart te brengen en te verhelpen, sluit aan bij de behoefte aan duidelijkere wetgeving zoals de gewenste algoritmewet [2].
Argumenten tegen: De partij streeft naar een sterke bescherming van digitale mensenrechten, zoals het recht op eerlijke behandeling en privacy [4], en wil het gebruik van afkomstgerelateerde gegevens in risicomodellen verbieden [2][3]. Het wegnemen van wettelijke belemmeringen zou kunnen botsen met deze wens voor strikte regulering.
Bronnen:
"Versnelde procedures, zonder afbraak van menswaardigheid. We investeren in de IND, het COA en gemeentelijke uitvoering om procedures te versnellen. Vluchtelingen krijgen zo snel mogelijk de noodzakelijke documenten en registraties om mee te kunnen doen, de achterstanden op dit gebied worden snel weggewerkt."
"Er komt een algoritmewet. In deze wet worden waarborgen voor mensenrechten bij algoritmen verplicht. Het gebruik van afkomstgerelateerde kenmerken in algoritmen en risicoprofielen wordt verboden. Ook worden strenge eisen ingevoerd die verplicht stellen dat algoritmes op non-discriminatoire wijze worden ontworpen, getest én gecontroleerd."
"Beroepsmatige discriminatie door ambtenaren moet zwaarder worden bestraft en risicomodellen met afkomstgerelateerde gegevens worden verboden. De overheid licht zichzelf periodiek door op mogelijke discriminatie."
"De toenemende toepassing van algoritmen en risicomodellen raakt aan fundamentele rechten. Daarom maken wij ons hard voor de bescherming van digitale mensenrechten: het recht op eerlijke behandeling, op privacy en op bescherming tegen machtsmisbruik door technologie:"