Behandeling asielaanvragen Oekraïners

De regering moet met spoedwetgeving zorgen dat de asielaanvragen van Oekraïners onder de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring (RTB) in behandeling worden genomen. Het Hof van Justitie heeft namelijk bepaald dat deze aanvragen niet automatisch opgeschort mogen blijven. De nieuwe regels rondom de RTB mogen deze verplichting niet in de weg staan.

Motie van het lid Ceulemans c.s. over automatisch opgeschorte asielverzoeken van Oekraïners die onder de RTB vallen niet in aanmerking laten komen voor overgangsrecht

De kamer, constaterende dat het Hof van Justitie op 1 oktober 2026 heeft geoordeeld dat Nederland automatisch opgeschorte asielaanvragen van Oekraïners die onder de RTB vallen in behandeling moet nemen; constaterende dat de Eerste Kamer op korte termijn stemt over de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring waaraan bij amendement de afschaffing van rechterlijke dwangsommen voor asielzoekers is toegevoegd, waarin zoals gebruikelijk een overgangstermijn is opgenomen; spreekt uit dat automatisch opgeschorte asielverzoeken van Oekraïners die onder de RTB vallen niet in aanmerking kunnen komen voor dit overgangsrecht; verzoekt de regering indien nodig met spoedwetgeving te komen om dit te bewerkstelligen.
7 oktober | JA21, SGP |

Stemverwachting

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil Oekraïense vluchtelingen een permanente oplossing en toekomstperspectief bieden [1]. Zij benadrukken dat de rechten van vluchtelingen en internationale verdragen gerespecteerd moeten worden [4], en dat menswaardige opvang en rechtsbijstand essentieel zijn [2][3].

Argumenten tegen:

Bronnen:

  1. "Oekraïense vluchtelingen. We blijven vluchtelingen uit Oekraïne opvangen en geven hen de kans om een bestaan op te bouwen. We verlengen hun speciale status en werken tegelijkertijd, ruim drie jaar na het begin van de grootschalige Russische invasie, aan een permanentere oplossing met toekomstperspectief in Nederland. Zo geven we Oekraïense ontheemden de mogelijkheid om tegen het wettelijk tarief te studeren. We passen de goede ervaringen uit de opvang van Oekraïense vluchtelingen toe op de opvang en integratie van andere vluchtelingen."
  2. "Europees vluchtelingenbeleid. We voeren het Migratie- en Asielpact van de EU uit en stellen onze wetgeving daarop in. Een zorgvuldige, snelle en eerlijke procedure aan de buitengrens moet vluchtelingen duidelijkheid geven over de kans op asiel. We staan zeer kritisch tegenover de verruiming van de 'Veiligederdelandenregeling', en de lijst met veilige herkomstlanden. Deze wetsvoorstellen maken het makkelijker om asielzoekers naar landen te sturen waar zij niet vandaan komen en nooit geweest zijn en leggen een zwaardere bewijslast op aan asielzoekers afkomstig uit 'veilige' landen. In de procedures en bij de opvang aan de buitengrens zien we er daarom streng op toe dat de mensenrechten van vluchtelingen gewaarborgd zijn. Wanneer hiervan niet volledig sprake blijkt te zijn, verbindt Nederland daar consequenties aan, spreken we die landen aan en sturen we geen asielzoekers terug naar deze buitengrenslanden. Europese ambtsberichten blijven openbaar. Asielzoekers hebben tijdens de procedure recht op menswaardige opvang, rechtsbijstand, medische hulp en onderwijs voor kinderen. We verzetten ons tegen massale detentie aan de grens, in het bijzonder tegen detentie van kinderen. Wie veilig terug kan en geen recht heeft op asiel, wordt ondersteund bij terugkeer naar het land van herkomst. We spannen ons in de EU maximaal in voor een eerlijke verdeling van vluchtelingen over de lidstaten. We nemen daarbij onze eigen verantwoordelijkheid qua opvang, en kiezen ervoor om solidariteit niet af te kopen."
  3. "Efficiënte procedures en eerlijke opvang. We voeren de Spreidingswet uit en kiezen zo veel mogelijk voor kleinschalige en volwaardige opvang met een open uitstraling, waar anderen, zoals buurtbewoners de mogelijkheid krijgen om naar toe te kunnen om onder andere deel te nemen aan allerlei activiteiten. Ook Nederlanders, zoals studenten en spoedzoekers, krijgen de mogelijkheid om daar te kunnen wonen en te verblijven. We maken financieringsafspraken voor de lange termijn en vragen gemeenten een ijzeren voorraad aan opvangplekken te houden. Dat is duidelijker en goedkoper voor iedereen. De IND wordt langjarig versterkt. De minister moet gebruik maken van diens discretionaire bevoegdheid in schrijnende gevallen. We onderzoeken of betere inzet van de discretionaire bevoegdheid mogelijk is, bijvoorbeeld door een commissie van experts. We investeren in de communicatie met buurtbewoners en nemen hun zorgen serieus. We waarderen vrijwilligers die een onmisbaar steentje bijdragen aan de integratie van vluchtelingen in onze samenleving. Alle opvanglocaties moeten voldoen aan humane minimumvoorwaarden, waardoor mensen de ruimte hebben om te leven, en waarbij het recht op privacy en de toegang tot publieke voorzieningen wordt gewaarborgd. In opvanglocaties wordt extra bescherming gegarandeerd voor kwetsbare groepen zoals vrouwen, LHBTQIA+-personen, alleenstaande minderjarigen en mensen met een handicap. Indien nodig komen er aparte opvanglocaties om hun veiligheid te waarborgen. We staan voor een inclusieve samenleving waarin ieder kind zich veilig kan ontwikkelen. We willen onder voorwaarden een regeling maken om de kleine groep van mensen die al langdurig als ongedocumenteerde in Nederland verblijven en kinderen die zonder documenten in Nederland zijn opgegroeid, duurzaam perspectief te bieden in lijn met art. 3. 'Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind (IVRK)'."
  4. "In Europees verband. We baseren ons beleid en onze asielwetgeving op het EU asiel- en migratiepact: snelle en zorgvuldige procedures aan de buitengrens, effectieve terugkeer van wie veilig terug kan en evenredige verdeling over de lidstaten van wie kansrijk is. Bij al deze maatregelen moeten de rechten van asielzoekers en internationale verdragen worden gerespecteerd. We zorgen op Europees niveau voor onafhankelijke monitoring van de mensenrechtensituatie in de centra aan de buitengrenzen en zorgen dat mensenrechtenwaarnemers en ngo's toegang hebben. We verbinden er consequenties aan als deze mensenrechten niet zijn gewaarborgd. Menswaardige opvang, rechtsbijstand, medische hulp, en onderwijs voor kinderen zijn immers niet onderhandelbaar. We blijven pal staan voor het VN-Vluchtelingenverdrag en het recht op subsidiaire bescherming."