Wetenschappelijk onderzoek naar migratiekosten

De regering moet zorgen dat de NWO bij onderzoek naar migratie niet alleen kijkt naar sociale effecten, maar ook naar de kosten en baten voor de schatkist. Het is essentieel om beide kanten van het beleid te onderzoeken voor een compleet beeld. De overheid geeft jaarlijks miljarden uit aan migratie en moet daarom beter weten wat de fiscale gevolgen daarvan zijn.

Motie van het lid Claassen over borgen dat NWO bij calls op het thema migratie en integratie zowel sociaal-culturele als fiscaal-economische onderzoeksvragen financiert

De kamer, constaterende dat de WRR in juni 2025 heeft geconstateerd dat onafhankelijk, universitair verankerd onderzoek naar de fiscale effecten van immigratie in Nederland structureel ontbreekt, terwijl de overheid jaarlijks miljarden uitgeeft aan migratie- en integratiebeleid; overwegende dat wetenschappelijke kwaliteit vereist dat baten én kosten van beleid systematisch worden onderzocht en dat eenzijdig onderzoek naar baten zonder evenredige aandacht voor kosten en omslagpunten geen volledig en betrouwbaar kennisfundament oplevert voor beleidsvorming; verzoekt de regering te borgen dat NWO bij calls op het thema migratie en integratie zowel sociaal-culturele als fiscaal-economische onderzoeksvragen financiert, inclusief drempelwaarden en omslagpunten van beleid, en de Kamer binnen een jaar te informeren over de thematische balans in publiek gefinancierd migratieonderzoek.
16 april | Markusz | Verworpen: 48–102 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBKeijzer50PLUS
D66VVDGL-PvdACDACUDENKPvdDSGPSPVolt

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De motie streeft naar een betrouwbaar en volledig wetenschappelijk kennisfundament voor beleid, wat aansluit bij het streven dat beleid 'betrouwbaar, effectief en toetsbaar' moet zijn en dat wetenschappelijke onderbouwing een 'vast onderdeel van iedere beleidscyclus' is [3]. Bovendien benadrukt de partij het belang van kennisverwerving en het tegengaan van 'perverse prikkels in beoordelingssystemen' [1], waar het borgen van een evenwichtige thematische balans in onderzoek aan bijdraagt.

Argumenten tegen: De partij stelt dat de overheid extra investeert in onderzoek dat bijdraagt aan een 'sociale en rechtvaardige maatschappij' [2]. Men zou kunnen argumenteren dat de nadruk op fiscaal-economische effecten de aandacht voor sociaal-maatschappelijke aspecten van migratie zou kunnen verdringen, of dat de overheid niet op de stoel van NWO moet zitten bij het bepalen van onderzoeksthema's om de wetenschappelijke onafhankelijkheid te waarborgen [4].

Bronnen:

  1. "Onderzoek is niet alleen waardevol als er sensationele bevindingen worden gedaan of als voorspellingen worden bevestigd. Het gaat om de verwerving van kennis en daarbij is het ontkrachten of niet aantonen van verwachte uitkomsten eveneens belangrijk. De overheid stimuleert daarom maatregelen tegen perverse prikkels in beoordelingssystemen voor wetenschappelijke onderzoeken en publicaties."
  2. "De overheid investeert extra geld in onderzoek dat bijdraagt aan een groene, gezonde, sociale en rechtvaardige maatschappij. Zulk fundamenteel onderzoek wordt minder afhankelijk van tweede en derde geldstromen."
  3. "Beleid moet betrouwbaar, effectief en toetsbaar zijn. We verankeren wetenschappelijke onderbouwing, fact checking, kennisdeling en evaluatie als vast onderdeel van iedere beleidscyclus. Daarbij wordt kritisch gekeken naar onderzoek dat, gefinancierd door economische belangen, bedoeld is om twijfel te zaaien, bijvoorbeeld over de schadelijkheid van producten. Zo zorgen we ervoor dat publieke middelen het welzijn van mens, dier en natuur daadwerkelijk verbeteren."
  4. "De onafhankelijkheid en de kwaliteit van de wetenschap wordt beschermd en vergroot. Wetenschap mag niet onderworpen worden aan de markt of commerciële belangen. Om kwaliteit en onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek te vergroten wordt een groter deel hiervan gefinancierd via vaste (meerjarige) financiering. Het overheidsbudget voor het eerste en tweede geldstroomonderzoek wordt daarom structureel verhoogd. Daarmee krijgen niet alleen docenten, maar ook onderzoekers en promovendi voldoende tijd en ruimte om hun werk te doen."