De regering moet samen met akkerbouwers oplossingen zoeken voor de problemen bij de eco-regeling (subsidie voor duurzaam boeren). Veel boeren krijgen onterecht geen geld omdat satellietbeelden niet aansluiten op de praktijk. Ook is er onduidelijkheid over overmacht bij droogte. Dit zorgt voor grote financiële verliezen.
Motie van het lid Flach c.s. over voorkomen dat akkerbouwers onnodig afhaken voor de ecoregeling 2026 door in overleg met de sector te zoeken naar oplossingen voor de ontstane problematiek
De kamer,
constaterende dat er in de akkerbouw grote onrust is ontstaan over de
vele afwijzingen voor de eco-regeling 2025 ten aanzien van met name
groene braaklegging en groenbedekking in de winter, waardoor telers er
voor duizenden euro’s bij inschieten, terwijl ze wel kosten gemaakt
hebben;
overwegende dat RVO voor het eerst gebruik heeft gemaakt van satellietbeelden en het bijbehorende Areaal Monitoring Systeem, waarbij er
verschillende signalen zijn dat het gebruikte algoritme niet goed aansluit
op de praktijk, onder meer ten aanzien van doodgevroren groenbedekking;
overwegende dat bij controles inzake de eco-regeling 2024 weinig
problemen zijn geconstateerd bij onder meer de groene braaklegging;
overwegende dat bij groene braaklegging deels sprake is van overmacht
door het laat opkomen van kruidenmengsels vanwege langdurige droogte
in het voorjaar, terwijl onduidelijk was hoe een beroep op overmacht
gedaan kon worden;
overwegende dat akkerbouwers vanwege de afwijzingen en onduidelijkheid dreigen af te haken voor de eco-regeling;
verzoekt de regering te voorkomen dat akkerbouwers onnodig afhaken
voor de eco-regeling 2026 door op de kortst mogelijke termijn in overleg
met de akkerbouwsector te zoeken naar oplossingen voor de ontstane
problematiek, recht te doen aan de praktijk, ruimte te geven voor een
beroep op overmacht, en binnen twee weken de Kamer hierover te
informeren.
Argumenten voor: De partij wil dat wet- en regelgeving werkbaar worden gemaakt [1] en dat complexe regelgeving wordt vereenvoudigd om onzekerheid voor boeren weg te nemen [2]. Zij pleiten ervoor om af te stappen van een eenzijdige focus op modellen en in plaats daarvan de feitelijke staat van de natuur leidend te maken [1], wat aansluit bij de wens van de motie om recht te doen aan de praktijk in plaats van alleen te vertrouwen op een algoritme. Daarnaast wil de partij dat boeren de vrijheid krijgen om te ondernemen, dat er duidelijkheid komt over hun toekomst en dat dit gebeurt in samenwerking en vertrouwen met de betrokken partijen [3]. De partij is tegen middelvoorschriften die het ondernemerschap beperken [4] en wil dat ondernemers niet worden afgerekend op modelmatige berekeningen, maar ruimte krijgen om op een passende manier aan doelen te voldoen [5].
Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die redenen geven om tegen deze motie te stemmen.
Bronnen:
"Wet- en regelgeving werkbaar maken: Op het moment dat een structurele emissiereductie wettelijk is geborgd, zorgt de overheid voor de noodzakelijke randvoorwaarden. Zo worden PAS-melders, ondernemers die te goeder trouw hebben gehandeld maar nu zonder vergunning zitten, gelegaliseerd met bijvoorbeeld een juridisch houdbare rekenkundige ondergrens. We willen per sector bekijken of een drempelwaarde mogelijk is - om te beginnen voor de bouw, die slechts tijdelijk een geringe uitstoot veroorzaakt. Er moeten weer vergunningen komen voor agrariërs om aan de slag te gaan met stikstofreducerende innovaties, waarvan het grote potentieel recent is aangetoond door onderzoek van de Wageningen Universiteit. En uiteindelijk moeten we waar mogelijk af van de eenzijdige focus op stikstof door op basis van onafhankelijke en langdurige monitoring de feitelijke staat van de natuur leidend te maken bij vergunningverlening."
"Nederland zit bovendien op een stikstofslot. Ondernemers snakken naar ruimte en duidelijkheid. Boeren zitten al te lang in onzekerheid. Recent onderzoek toont aan dat de stikstofproblematiek tot tientallen miljarden euro's aan economische schade leidt. We moeten daarom op korte termijn concrete resultaten boeken om te voorkomen dat de bouw van woningen en wegen langer stilligt en dat boeren in nog meer onzekerheid komen. Keuzes die leiden tot forse vermindering van de stikstofuitstoot en het werkbaar maken van de complexe wet- en regelgeving zijn noodzakelijk, zodat Nederland van het slot gaat. Alleen dan krijgen onze ondernemers de broodnodige ruimte om te groeien."
"Als liberalen willen we dat boeren, tuinders en vissers de vrijheid krijgen om te ondernemen. Maar zij zien alsmaar beperkende regels op zich afkomen, terwijl juridische uitspraken en handhavingsverzoeken voor onzekerheid zorgen. De politiek moet daarom duidelijkheid geven over de toekomst, zodat (jonge) boeren weten waar ze aan toe zijn en kunnen investeren in hun bedrijf. Dat kan in samenwerking en in vertrouwen met de betrokken partijen. In het belang van voedselzekerheid op Europees niveau maken we de keuzes die weer ruimte geven voor ondernemerschap."
"Ondernemerschap op basis van doelsturing: We willen een agrarische sector die past bij de draagkracht van de omgeving. Vervuiling en emissies willen we waar nodig dus verminderen. Daarvoor zijn middelvoorschriften, zoals verplichte oogstdata, makkelijk voor de overheid, maar die beperken ondernemerschap. We gaan de handen ineenslaan met het bedrijfsleven om over te gaan op afrekenbare doelen en metingen op bedrijfsniveau. Doelen op het gebied van bodemvruchtbaarheid en waterkwaliteit worden het uitgangspunt van ons bemestingsbeleid. Op het moment dat doelsturing aantoonbaar tot resultaat leidt, schaffen we middelvoorschriften af."
"De boer aan het roer: Op basis van een nationaal stikstofemissieplafond krijgen landbouwbedrijven een reductiedoelstelling met afrekenbare normen per hectare of per dier. Agrarische ondernemers worden dan niet meer afgerekend op modelmatig berekende neerslag, maar kunnen hun emissies monitoren en krijgen de ruimte om te voldoen aan een heldere doelstelling op een manier die past bij hun bedrijf. Bijvoorbeeld met extensivering, managementmaatregelen of stikstofreducerende innovaties."