De regering moet onderzoeken hoe lonen en arbeidsvoorwaarden zekerder worden in sectoren zoals de zorg, schoonmaak en catering. In deze sectoren worden opdrachten vaak openbaar aanbesteed. Dit zorgt voor te veel druk op de lonen en de voorwaarden voor werknemers.
Motie van het lid Jimmy Dijk over onderzoek naar meer zekerheid van loon en arbeidsvoorwaarden in sectoren met veel aanbestedingen
De kamer,
constaterende dat minder betaalde banen zoals in de schoonmaak, de
zorg of de catering vaak openbaar aanbesteed worden;
constaterende dat aanbestedingen vaak druk op lonen en arbeidsvoorwaarden met zich meebrengen;
verzoekt de regering te onderzoeken hoe er meer zekerheid van loon en
arbeidsvoorwaarden kan worden gerealiseerd in sectoren waarin veel
wordt aanbesteed, en dit onderzoek om te zetten in een plan dat uiterlijk
voor 1 januari 2027 met de Kamer wordt gedeeld.
Argumenten voor: De partij wil de Europese aanbestedingsregels hervormen zodat overheden niet langer hoeven te kiezen voor de laagste prijs, maar het publieke belang kunnen beschermen door te kiezen voor sociale ondernemers [1]. Daarnaast pleit de partij voor verantwoord inkopen waarbij publiek geld groen en rechtvaardig wordt besteed en bedrijven die eerlijk ondernemen worden gestimuleerd [4]. Voor wat betreft de lonen stelt de partij dat essentieel werk in publieke sectoren, zoals de zorg, recht heeft op een eerlijk salaris en dat deze lonen fors verhoogd moeten worden [2]. Specifiek voor de zorg wordt gepleit voor goede arbeidsvoorwaarden en een salaris waar men goed van kan rondkomen [3]. Verder zet de partij zich in voor een eerlijk en menswaardig arbeidsbeleid om uitbuiting en het gebruik van goedkope arbeidskrachten tegen te gaan [6] en wil zij de arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten gelijkstellen aan die van vaste werknemers [5].
Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die redenen geven om tegen deze motie te stemmen.
Bronnen:
"De huidige Europese aanbestedingsregels bevorderen dat opdrachten naar de inschrijver met de laagste prijs gaan. We gaan de aanbestedingsregels van de EU hervormen om overheden de ruimte te geven het publieke belang te beschermen en te kiezen voor duurzame en sociale ondernemers."
"De lonen in de zorg, het onderwijs en andere publieke sectoren worden fors verhoogd. Essentieel werk verdient waardering en een eerlijk salaris."
"We investeren flink in zorgverleners door ruimte voor (bij)scholing, goede arbeidsvoorwaarden en een salaris waar goed van rond te komen is. De loonkloof van helpenden en verzorgenden ten opzichte van werk in andere sectoren wordt gedicht. Daarnaast krijgen zorgmedewerkers meer te zeggen over de inhoud van hun werk en werkroosters. Zo wordt het ook voor jongeren aantrekkelijker om een baan in de zorg te kiezen én er daadwerkelijk te blijven. Medisch specialisten komen in loondienst."
"Verantwoord inkopen wordt de norm. Overheden besteden publiek geld groen en rechtvaardig, en stimuleren daarmee (kleine en middelgrote) bedrijven die duurzaam en eerlijk ondernemen. Het Maatschappelijk Verantwoord Inkoopbeleid (MVI) wordt in lijn gebracht met de OESOrichtlijnen en gaat meer rekening houden met dierenwelzijn. Dit wordt opgenomen in de Aanbestedingswet. Ook de EU koopt uiterlijk in 2030 volledig duurzaam in en volgt de OESOrichtlijnen."
"We beperken arbeidscontracten tot vaste en tijdelijke contracten voor regulier werk, uitzendcontracten voor piekperiodes, en zelfstandigencontracten voor zzp'ers. Uitzendkrachten krijgen dezelfde arbeidsvoorwaarden als vaste werknemers en het uitzendbeding voor uitzendkrachten, waardoor bij ziekte het contract stopt, wordt verboden."
"Arbeidsmigratie is nu vaak een verdienmodel dat drijft op uitbuiting en het tegen elkaar uitspelen van werknemers. In plaats van arbeidsmigranten te gebruiken als goedkope en kwetsbare arbeidskrachten, kiezen we voor een eerlijk en menswaardig arbeidsbeleid. Iedereen die in Nederland werkt waar je ook vandaan komt - heeft recht op gelijke behandeling, goede huisvesting en bescherming tegen uitbuiting. Inmiddels is één op de tien werknemers arbeidsmigrant en dit is niet het gevolg van bewust overheidsbeleid, maar van het bedrijfsleven dat goedkope arbeidskrachten wil. Voor deze mensen moeten dezelfde rechten gelden als voor andere werknemers."