De regering moet onderzoeken hoe lonen en arbeidsvoorwaarden zekerder worden in sectoren zoals de zorg, schoonmaak en catering. In deze sectoren worden opdrachten vaak openbaar aanbesteed. Dit zorgt voor te veel druk op de lonen en de voorwaarden voor werknemers.
Motie van het lid Jimmy Dijk over onderzoek naar meer zekerheid van loon en arbeidsvoorwaarden in sectoren met veel aanbestedingen
De kamer,
constaterende dat minder betaalde banen zoals in de schoonmaak, de
zorg of de catering vaak openbaar aanbesteed worden;
constaterende dat aanbestedingen vaak druk op lonen en arbeidsvoorwaarden met zich meebrengen;
verzoekt de regering te onderzoeken hoe er meer zekerheid van loon en
arbeidsvoorwaarden kan worden gerealiseerd in sectoren waarin veel
wordt aanbesteed, en dit onderzoek om te zetten in een plan dat uiterlijk
voor 1 januari 2027 met de Kamer wordt gedeeld.
Argumenten voor: De partij streeft naar een eerlijkere arbeidsmarkt en vindt dat er momenteel te veel mensen onder slechte omstandigheden werken [1]. Ze investeren daarom in beter werk, hogere lonen en meer vaste contracten [3]. Specifiek voor de zorgsector, die in de motie wordt genoemd, stelt de partij dat het werk onvoldoende wordt gewaardeerd en wil zij de beloning eerlijk maken [4]. Daarnaast wil de partij dat het minimumloon een normale levensstandaard garandeert [6] en pleit ze voor de bescherming van werknemersrechten [5]. Cruciaal is dat de partij inkoop en aanbesteding expliciet ziet als een instrument om maatschappelijke doelen te bereiken, waarbij sociale diensten en producten voorrang moeten krijgen [2].
Argumenten tegen: De partij wil dat de overheid honderden miljoenen euro's per jaar bespaart door slimmer en simpeler in te kopen [7]. Het realiseren van meer loonzekerheid in aanbestedingen zou mogelijk de kosten van deze inkoop verhogen, wat kan botsen met het doel om besparingen te realiseren.
Bronnen:
"Onze arbeidsmarkt moet eerlijker, slimmer en sterker. In belangrijke sectoren zoals de zorg, het onderwijs en de techniek groeit het personeelstekort. Tegelijkertijd blijven talenten onbenut en werken te veel mensen onder slechte omstandigheden of zonder uitzicht op een goed pensioen."
"We werken toe naar een echt Europees inkoop- en aanbestedingsbeleid. We zorgen ervoor dat vitale processen (zoals ICT-infrastructuur en onze drinkwatervoorziening) niet in handen komen van niet-Europese bedrijven. We kopen als EU gezamenlijk in waar dit toegevoegde waarde heeft, zoals in de defensie-industrie. We erkennen inkoop als belangrijk instrument voor het behalen van maatschappelijke doelen, door voorrang te geven aan duurzame, sociale en innovatieve producten en diensten."
"Dat moet anders. We investeren in beter werk, hogere lonen en meer vaste contracten. De overheid leidt meer mensen op voor beroepen waar veel vraag naar is. Ook benutten we technologie om de personeelstekorten op te vangen. We maken het eenvoudiger om in een ander EU-land te werken. In alle lidstaten van de EU erkennen we elkaars diploma's."
"Zorg is onmisbaar. Zorgmedewerkers zijn het hart van onze zorg. Maar hun werk wordt onvoldoende gewaardeerd. Wij maken de beloning eerlijk en laten de lonen in de zorg gelijk lopen met de rest van de publieke sector. Long covid erkennen we als beroepsziekte bij zorgmedewerkers. We investeren meer in onderzoek en maken zorgopleidingen aantrekkelijker, bijvoorbeeld door geen collegegeld te vragen. Alleen zo blijft goede zorg beschikbaar voor iedereen, nu en in de toekomst."
"We bouwen een Europese Sociale Unie waarin gelijk loon voor gelijk werk en de bescherming van werknemersrechten in heel de EU gegarandeerd is en elke inwoner van de EU verzekerd is van fatsoenlijke levensomstandigheden."
"Betaald werk moet voldoende lonen. Voor veel werk gebeurt dit al. Maar voor mensen die moeten rondkomen van het minimumloon is dit niet het geval. Daarom vindt Volt het belangrijk dat het minimumloon een normale levensstandaard garandeert. Om het minimumloon niet afhankelijk te maken van de politieke kleur van het kabinet, verhogen we het minimumloon geleidelijk naar 19 euro. Het verhogen van het minimumloon mag niet ten koste gaan van kleine ondernemers, en zo grote bedrijven in de kaart spelen. De gekoppelde minimum- en AOW-uitkeringen volgen deze stijging niet, aangezien deze het sociaal minimum nu al garanderen. Het is hierbij essentieel dat mensen die het minimumloon betaald krijgen niet onder het sociaal minimum uitkomen. Volt houdt hier rekening mee in haar andere voorstellen."
"Door slimmer en simpeler in te kopen kan de overheid honderden miljoenen euro's per jaar besparen, zonder in te leveren op kwaliteit. We zetten daarom in op toegankelijkheid van publieke inkoopdata door middel van een nationale dataspace voor overheidsopdrachten. Daarnaast zetten we kunstmatige intelligentie (AI) in om de administratieve en personele lastendruk bij inkoopprocessen te verlagen, bijvoorbeeld bij offertebeoordelingen en het beantwoorden van vragen. Dit vergroot ook de objectiviteit van de offertebeoordelingen, waardoor het aanbestedingsproces rechtvaardiger wordt."