De regering moet samen met de industrie een plan maken voor het veilig verwerken van staalslakken. Staalslakken zijn een bijproduct van staalproductie. De huidige manier van verwerken is riskant voor de volksgezondheid en het milieu. Het plan moet concrete doelen en een strakke planning bevatten.
Motie van het lid Huidekooper c.s. over het opstellen van een innovatieagenda voor innovatieve toepassingen die bijdragen aan de veilige en hoogwaardige verwerking van staalslakken
De kamer,
constaterende dat staalslakken een onvermijdelijk bijproduct zijn van
staalproductie en dat de overgang naar groen staal bij Tata Steel de
komende jaren zal leiden tot grotere hoeveelheden van dit materiaal;
constaterende dat de huidige praktijk, waarbij staalslakken onvoldoende
beschermd in de leefomgeving zijn toegepast, heeft geleid tot onwenselijke risico’s voor de volksgezondheid en het milieu;
overwegende dat er in binnen- en buitenland kansrijke technieken
bestaan, zoals het industrieel wassen van slakken, het inzetten als
asfaltvervanger of het verwerken in gecertificeerde gesloten bouwproducten, waarmee Nederland koploper in de circulaire economie kan
worden;
overwegende dat het pionierende bedrijfsleven nu echter vastloopt op
een gebrek aan regie, onduidelijke regelgeving en een gebrek aan
schaalruimte;
verzoekt de regering om gezamenlijk met de industrie een innovatieagenda op te stellen met gerichte acties ter ondersteuning van innovatieve toepassingen die bijdragen aan de veilige en hoogwaardige
verwerking van staalslakken als grondstof of delen daarvan;
verzoekt de regering tevens om hierin concrete doelstellingen en een strak
tijdpad op te nemen, zodat uiterlijk bij het aflopen van de huidige tijdelijke
regeling een werkbaar en veilig perspectief bestaat voor zowel de
industrie als omwonenden.
Argumenten voor: De partij stelt dat bij afspraken met Tata Steel over de overgang naar groen staal de gezondheidswinst voor omwonenden voorop moet staan [1]. De motie sluit hierbij aan door te wijzen op de risico's voor de volksgezondheid bij de huidige verwerking van staalslakken. Daarnaast streeft de partij naar een circulaire economie waarin afval wordt geclassificeerd als secundaire grondstof [3] en fabrikanten verplicht worden gerecyclede grondstoffen te gebruiken [2]. De motie stelt voor om staalslakken juist als grondstof in te zetten. Verder wil de partij een groene industriepolitiek voeren met duidelijke afspraken met de industrie over hun toekomst [5] en investeert zij in innovaties voor commerciële toepassing [6], terwijl zij scale-ups wil helpen bij hun uitbreiding [9]. Tot slot wil de partij de milieu-impact van de staalindustrie zoveel mogelijk beperken [4] en de belangen van mensen en milieu boven winst stellen [8].
Argumenten tegen: De partij wil biobased bouwen de norm maken, waarbij hernieuwbare materialen worden gebruikt in plaats van staal [7]. Men zou kunnen redeneren dat het stimuleren van toepassingen voor staalslakken in bouwproducten minder prioriteit heeft dan het volledig vervangen van staal door biobased alternatieven.
Bronnen:
"Bij de maatwerkafspraken met Tata Steel over de noodzakelijke overgang naar groen en schoon staal is een harde voorwaarde dat de gezondheidswinst voor omwonenden voorop staat. De adviezen van de expertgroep gezondheid IJmond zijn leidend."
"Naar een circulaire economie. Nederlandse bedrijven en producten die in Nederland worden verkocht zijn volledig circulair in 2050. De overheid helpt circulaire koplopers, onder andere door achterblijvers te beprijzen. We verplichten fabrikanten en importeurs om een oplopend percentage gerecyclede grondstoffen te gebruiken in nieuwe producten."
"Circulaire economie. Grondstoffen worden steeds schaarser, en we willen onafhankelijker worden van andere landen. Door naar een circulaire economie toe te groeien hergebruiken we grondstoffen en verduurzamen we onze economie. Daarom komt er een bijmengverplichting van circulaire plastics en een 'end-ofwaste' status zodat afval wordt geclassificeerd als secundaire grondstof en het makkelijker wordt circulair te ondernemen."
"Industrieën van de toekomst. Schaarste in ruimte, energie en arbeid vraagt om fundamentele economische keuzes. Wij kiezen voor duurzame bedrijven met fatsoenlijk werk en toekomstperspectief. We brengen de CO2- en milieuimpact van industrieën zoals de chemie-, staal- en Defensie-industrie in kaart en beperken de impact van deze sectoren zoveel mogelijk."
"Keuzes maken met groene industriepolitiek. Wij kiezen voor bedrijven die toekomst hebben in Nederland. Ruimte, personeel, energie, netcapaciteit en grondstoffen zijn namelijk schaars en de wereld verandert snel. Daarom helpen we bedrijven die passen in de schone en eerlijke economie van de toekomst, samen met Europese bondgenoten. Voor grootvervuilers die niet tijdig verduurzamen is geen plek in ons land. Zo maken we Nederland en de EU wereldleider in schone economie. We maken duidelijke afspraken met de industrie over hun toekomst. In de groene industriepolitiek mag een transitieplan voor de Rotterdamse haven dat in lijn is met de klimaatdoelen van Parijs niet ontbreken. Hierin moeten ook indirecte ketenemissies worden meegenomen."
"Investeren in onderzoek en innovatie met nationale technologiestrategie. De overheid gaat actief mee-investeren in baanbrekende innovaties: van fundamenteel en praktijkgericht onderzoek op universiteiten en hogescholen tot commerciële toepassing in innovatieve bedrijven."
"Biobased bouwen als norm. We maken biobased bouwen de norm in de woningbouw. Dat betekent grootschalige inzet van hernieuwbare en circulaire materialen zoals hout, hennep, vlas en mycelium in plaats van beton en staal. Gemeenten en woningcorporaties krijgen de opdracht en middelen om biobased bouwen structureel toe te passen bij nieuwbouw en renovatie."
"Europese industriepolitiek gebaseerd op maatschappelijke behoefte. Een Europese industriepolitiek betekent niet alleen dat Europa minder afhankelijk moet zijn van autoritaire regimes. Het betekent ook dat we de vraag stellen: welke industrieën zijn maatschappelijk écht noodzakelijk en hoe kunnen we deze zo snel mogelijk verduurzamen? Wij willen dat de EU een inventarisatie maakt van welke producten en processen essentieel zijn voor de samenleving zoals de productie van staal voor windmolens, treinen of essentiële chemische stoffen. Deze inventarisatie moet democratisch tot stand komen, met inbreng van vakbonden, milieuorganisaties, wetenschappers en lokale gemeenschappen, in plaats van door industriële lobby's en kapitaaleigenaren. De Europese Unie stuurt de verduurzaming van deze industrie via openbare aanbestedingen op lange termijn. Bedrijven en landen die het duurzaamst en meest efficiënt produceren krijgen voorrang. Grote vervuilers die internationaal niet concurrerend blijken, worden stapsgewijs afgebouwd, met een rechtvaardige transitie en nieuwe kansen voor werknemers. Zo bouwen we aan een Europese industriepolitiek die de klimaatcrisis aanpakt en de belangen van mensen en milieu boven winst stelt."
"Startups en scale-ups. Nieuwe innovatieve bedrijven hebben de toekomst. We maken Nederland aantrekkelijk voor startups en bieden scale-ups de mogelijkheid om uit te breiden. We kijken met een open houding naar nieuwe manieren van het betalen van werknemers voor deze bedrijven."