De regering moet een landelijk plan maken voor de inzet van slimme techniek, zoals AI-camerabewaking, in het openbaar vervoer. Reizigers en personeel hebben steeds vaker last van agressie en overlast. Met slimme camera's kunnen onveilige situaties sneller worden herkend. Er is nu nog geen duidelijke basis voor de invoering hiervan.
Motie van het lid Van der Plas over een landelijk kader en implementatietraject voor de inzet van slimme technologieën ter ondersteuning van sociale veiligheid in het openbaar vervoer
De kamer,
constaterende dat de sociale veiligheid in het openbaar vervoer onder
druk staat en dat personeel en reizigers steeds vaker te maken krijgen met
overlast en agressie;
overwegende dat slimme technologieën, zoals Al-gestuurde camerabewaking, kunnen helpen om onveilige situaties sneller te herkennen en op
te volgen;
overwegende dat de inzet van deze technologieën vraagt om duidelijke
voorwaarden, goede samenwerking en een heldere juridische basis;
constaterende dat er nog geen landelijk toepasbaar kader en geen
concreet plan voor invoering is;
verzoekt de regering om samen met vervoerders, ProRail, handhaving en
betrokken ministeries te komen tot een landelijk en uniform kader en een
concreet implementatietraject voor de inzet van slimme technologieën ter
ondersteuning van sociale veiligheid in het openbaar vervoer, en de
Kamer hierover voor het einde van het jaar te informeren.
Argumenten voor: De partij erkent dat de sociale veiligheid in het openbaar vervoer onder druk staat en wil hierin investeren om agressie tegen te gaan [1]. Daarnaast streeft de partij ernaar dat iedereen in Nederland zich veilig kan verplaatsen [7] en wijst zij op de toename van intimidatie en geweld tegen vrouwen [4]. Verder staat de partij open voor de inzet van technologie ter ondersteuning van de veiligheid en handhaving, zoals drones in het buitengebied [6] en het faciliteren van slimme technologieën in de infrastructuur [5].
Argumenten tegen: De partij wil het gebruik van surveillance en gezichtsherkenning in de publieke ruimte beperken of verbieden als er geen sprake is van strikt toezicht en expliciete wetgeving [2]. Daarnaast stelt de partij dat de inzet van AI door de overheid verantwoord moet gebeuren, met een sterke focus op menselijk toezicht, transparantie en het beperken van risico's [3].
Bronnen:
"Sociale Veiligheid OV. Sociale veiligheid in het OV staat onder druk. We investeren in sociale veiligheid in het openbaar vervoer en ondersteunen vervoerders, zoals de NS, bij het tegengaan van agressie. OV-boa's krijgen meer informatiebevoegdheden om zelfstandig identiteiten vast te stellen en escalatie te voorkomen. Hun bevoegdheden worden uitgebreid voor situaties buiten hun specifieke taakgebied."
"Beperk of verbied het gebruik van gezichtsherkenning en andere surveillance in de publieke ruimte zonder expliciete wetgeving en strikt toezicht."
"Verantwoorde inzet van AI. De overheid zet AI op een verantwoorde en doelmatige manier in, met nadruk op transparantie, menselijk toezicht en het beperken van risico's."
"Vrijheid en veiligheid voor vrouwen. In Nederland horen vrouwen zich vrij te kunnen bewegen, ongeacht wat ze dragen of waar ze wonen. Toch neemt het aantal meldingen van intimidatie en geweld tegen vrouwen toe. Femicide (het doden van vrouwen omdat ze vrouw zijn) is een groeiend probleem. Dat kunnen, willen en mogen we niet negeren."
"Infrastructuur goed onderhouden. Veel bruggen, tunnels en wegen zijn aan het einde van hun levensduur. De veiligheid is in het geding. Dit leidt tot files, logistieke vertragingen en verminderde militaire mobiliteit. Er is sprake van achterstallig onderhoud. Onze infrastructuur moet goed worden onderhouden. Onderhoud en verbetering van ons wegennet betekent ook faciliteren van slimme technologieën."
"Drones voor platteland en buitengebied. In uitgestrekte buitengebieden kan technologie de politie ondersteunen. Daarom willen we meer inzet van drones in het buitengebied mogelijk maken, zodat de zichtbaarheid en slagkracht van de politie, ook op plekken waar afstand een rol speelt, wordt vergroot."
"Nederland is groot geworden dankzij zijn sterke verbindingen over weg, water, spoor en lucht. Die infrastructuur is essentieel voor onze economie, woningbouw, energietransitie en nationale veiligheid. Maar de ruggengraat piept en kraakt: jarenlang beleid dat vooral gericht was op kostenbeheersing en stedelijke knooppunten heeft geleid tot achteruitgang in regio's en buitengebieden. Openbaar vervoer verdwijnt, voorzieningen sluiten en bereikbaarheid neemt af. BBB vindt dat dit anders moet: iedereen in Nederland, van Randstad tot Achterhoek en van Heuvelland tot de Wâlden, moet zich veilig, betaalbaar en betrouwbaar kunnen verplaatsen."