Meer inspraak bij gemeentelijke herindelingen

De regering moet onderzoeken hoe inwoners meer invloed krijgen op de herindeling van gemeenten in de Wet ARHI (de wet over het samenvoegen van gemeenten). Nu is er geen garantie dat burgers hun mening kunnen geven over deze grote veranderingen.

Motie van het lid Flach over verkennen hoe de betrokkenheid van inwoners bij een herindeling in de Wet ARHI of het beleidskader versterkt kan worden

De kamer, overwegende dat een besluit tot herindeling van gemeenten voor de inwoners een verstrekkend besluit is over de toekomst van de gemeenschap en dat het dienstbaar is aan zorgvuldige besluitvorming wanneer het gemeentebestuur kennis heeft van de opvatting van de bevolking over de wenselijkheid van een herindeling; constaterende dat de Wet algemene regels herindeling (Wet ARHI) en het Beleidskader gemeentelijke herindeling geen duidelijke procedureregels kennen die waarborgen dat kiesgerechtigde burgers zich kunnen uitspreken over de wenselijkheid van een herindeling en dat het aan gemeenten gelaten wordt om het maatschappelijk draagvlak te beoordelen; verzoekt de regering te verkennen hoe de betrokkenheid van inwoners bij de keuze voor een herindeling in de Wet ARHI of het beleidskader versterkt kan worden en daarbij in elk geval te betrekken de praktijk om een definitief besluit tot herindeling pas te nemen na de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezing en tevens andere vormen van raadpleging van de bevolking.
20 mei | SGP | Aangenomen: 150–0 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil de democratie versterken en stelt dat in het huidige systeem "iedere stem telt" [3]. Daarnaast wil de partij de volksvertegenwoordiging en het lokale bestuur versterken [1] en zet zij in op het versterken van het lokaal bestuur in het algemeen [4]. De motie, die vraagt om meer betrokkenheid van inwoners bij gemeentelijke herindelingen, sluit aan bij deze visie op een sterke lokale democratie.

Argumenten tegen: De tekst bevat geen directe argumenten om tegen een grotere betrokkenheid van burgers bij herindelingen te stemmen. Er wordt wel gesproken over het verbeteren van de samenwerking tussen overheidslagen en het geven van meer bevoegdheden aan de minister van Binnenlandse Zaken [2], maar dit vormt geen argument tegen de specifieke wens voor burgerparticipatie in de motie.

Bronnen:

  1. "Versterk de volksvertegenwoordiging. Een sterke volksvertegenwoordiging voor de democratische controle. We breiden de Tweede Kamer uit naar 250 zetels. Daarnaast zorgen we voor meer inhoudelijke ondersteuning in de Tweede Kamer, ook voor de wetenschappelijke instellingen van de politieke partijen. De juridische afdeling van het parlement wordt versterkt, zodat de controle op uitvoerbaarheid en rechtsstatelijkheid beter is verankerd. Het lokale bestuur wordt versterkt, zodat ze hun cruciale taak beter kunnen vervullen."
  2. "Overheden die samenwerken. De samenwerking tussen Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen kan en moet beter. We realiseren ons dat veel maatschappelijke opgaven vragen om een uitmuntende samenwerking tussen alle overheidslagen. Daarom geven we de minister van Binnenlandse Zaken meer bevoegdheden en zorgen we voor een onafhankelijke arbiter voor financiële verhoudingen. Dit onafhankelijke orgaan gaat zich bezighouden met het monitoren van de balans tussen taken en middelen, de indexatie van gemeente- en provinciefondsen, en kan knopen doorhakken over financiële geschillen tussen overheidslagen."
  3. "Leve de democratie. Democratie is een groot goed. Ons systeem werkt alleen als iedereen mee kan en wil doen. En daarbij telt iedere stem. We stimuleren iedereen om naar de stembus te gaan bij verkiezingen. De drempels hiervoor maken we zo laag mogelijk, bijvoorbeeld door briefstemmen mogelijk te maken, toegankelijke stemlokalen te verzorgen en de drempels voor stemmen vanuit het buitenland weg te nemen. Het correctief referendum stelt burgers daarnaast in staat invloed uit te oefenen op landelijk beleid. We streven naar het op termijn invoeren van een parlementaire republiek."
  4. "Sterk lokaal bestuur. We versterken het lokaal, regionaal en waterschapsbestuur met extra financiële ondersteuning en een hogere vergoeding. Ook krijgen lokale politici recht op pensioenopbouw. We zetten in op volledige democratisering van het waterschap. Dat betekent dat alle zetels voortaan via verkiezingen door burgers worden gekozen. De gemeenteraad blijft aan zet bij het kiezen van de burgemeester."