Meer inspraak bij gemeentelijke herindelingen

De regering moet onderzoeken hoe inwoners meer invloed krijgen op de herindeling van gemeenten in de Wet ARHI (de wet over het samenvoegen van gemeenten). Nu is er geen garantie dat burgers hun mening kunnen geven over deze grote veranderingen.

Motie van het lid Flach over verkennen hoe de betrokkenheid van inwoners bij een herindeling in de Wet ARHI of het beleidskader versterkt kan worden

De kamer, overwegende dat een besluit tot herindeling van gemeenten voor de inwoners een verstrekkend besluit is over de toekomst van de gemeenschap en dat het dienstbaar is aan zorgvuldige besluitvorming wanneer het gemeentebestuur kennis heeft van de opvatting van de bevolking over de wenselijkheid van een herindeling; constaterende dat de Wet algemene regels herindeling (Wet ARHI) en het Beleidskader gemeentelijke herindeling geen duidelijke procedureregels kennen die waarborgen dat kiesgerechtigde burgers zich kunnen uitspreken over de wenselijkheid van een herindeling en dat het aan gemeenten gelaten wordt om het maatschappelijk draagvlak te beoordelen; verzoekt de regering te verkennen hoe de betrokkenheid van inwoners bij de keuze voor een herindeling in de Wet ARHI of het beleidskader versterkt kan worden en daarbij in elk geval te betrekken de praktijk om een definitief besluit tot herindeling pas te nemen na de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezing en tevens andere vormen van raadpleging van de bevolking.
20 mei | SGP | Aangenomen: 150–0 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil dat inwoners veel meer te zeggen krijgen over zaken die hen direct aangaan [2] en wil de democratie versterken door gemeenschappen meer zeggenschap te geven [5]. Daarnaast wil de partij handvatten bieden om de inspraak bij beleidsvisies te versterken, onder andere om weerstand bij besluitvorming te verkleinen [1]. Het streven naar een toegankelijk en democratisch lokaal bestuur [3] en het actief betrekken van burgers bij gevoelige dossiers [4] sluit aan bij de wens om de betrokkenheid bij herindelingen te vergroten.

Argumenten tegen: Er zijn in de verstrekte tekst geen argumenten te vinden die tegen het vergroten van de burgerparticipatie of het versterken van de democratische betrokkenheid bij gemeentelijke herindelingen pleiten.

Bronnen:

  1. "We willen dat de Rijksoverheid aan gemeenten handvatten meegeeft om bij vaststelling van de omgevings- en beleidsvisies inspraak van mensen te versterken en naar voren te halen. Zo nemen we wensen en ideeën van belanghebbenden eerder mee en verkleinen we de kans op weerstand later bij bouwprojecten in het gebied."
  2. "We willen dat inwoners van een gemeente veel meer te zeggen krijgen over zaken die hen direct aangaan. Een belangrijke stap daarvoor is dat ze de kans krijgen om hun eigen burgemeester te kiezen."
  3. "Inwoners die via duizenden initiatieven werken aan een betere samenleving verdienen waardering en steun. We zorgen dat gemeenten op een gelijkwaardige wijze samenwerken met deze initiatiefnemers. Zo bouwen we aan een toegankelijk en democratisch lokaal bestuur."
  4. "Volt pleit ervoor dat er tijdens de volgende regeerperiode een breed en goed onderbouwd onderzoek komt naar een nieuw regeringsmodel. Dit model moet strategisch machtsspel verminderen, samenwerking versterken, politieke versnippering bestuurbaar maken, verantwoordelijkheid eerlijk verdelen en burgers actief betrekken als de politiek vastloopt. Mogelijke onderdelen van het model zijn: * het vormen van parlementaire groepen na de verkiezingen; * het automatisch verdelen van regeringsverantwoordelijkheid op basis van zetelaantallen van groepen, waarbij de grootste groep de premier levert; * het loslaten van coalitievorming; * het aanpassen van artikel 64 van de Grondwet, zodat vervroegde verkiezingen niet meer mogelijk zijn; * het organiseren van een publiek parlementsberaad direct na de verkiezingen; * het maken van beleid op basis van wisselende meerderheden per onderwerp; * de mogelijkheid voor bewindspersonen om een burgerberaad aan te vragen bij gevoelige of vastgelopen dossiers."
  5. "Inwoners, gemeenten en regio's spelen een grote rol bij het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen. Zij krijgen nu te weinig middelen, kennis en zeggenschap hiervoor. Daarom geven we gemeenten niet alleen taken, maar ook de bijbehorende middelen om die goed uit te voeren. We versterken de democratie en zorgen dat grensregio's, overheden en gemeenschappen nauwer samenwerken."