De regering moet een versnellingsroute maken voor de bouw en uitbreiding van transformator- en hoogspanningsstations. Dit moet via het programma 'Stroomlijnen energieprojecten'. Trage vergunningen en procedures zorgen nu voor netcongestie. Dat is een tekort aan ruimte op het stroomnet. Hierdoor moeten bedrijven en woningbouwprojecten te lang wachten op een aansluiting.
Motie van de leden Van den Berg en Grinwis over een versnellingsroute voor uitbreiding, verzwaring en nieuwbouw van transformator- en hoogspanningsstations
De kamer,
constaterende dat netcongestie leidt tot wachtrijen voor bedrijven,
instellingen en woningbouw, en dat cruciale transformator- en hoogspanningsstations bepalend zijn voor het vrijspelen van netcapaciteit;
overwegende dat vergunningen, ruimtelijke procedures, onderzoeken en
bezwaar- en beroepsprocedures de realisatie van deze projecten nog te
vaak vertragen;
verzoekt de regering, aanvullend op de reeds lopende generieke versnellingsmaatregelen, binnen het wetgevingsprogramma Stroomlijnen
energieprojecten een aparte versnellingsroute uit te werken voor
uitbreiding, verzwaring en nieuwbouw van transformator- en hoogspanningsstations die bijdragen aan het oplossen of voorkomen van
netcongestie;
verzoekt de regering daarbij te bezien hoe vergunningplichten kunnen
worden vereenvoudigd, gebundeld of vervangen door algemene regels,
hoe procedures parallel en sneller kunnen verlopen met behoud van
rechtsbescherming, en hoe cruciale stations als projecten van groot en
urgent maatschappelijk belang onder rijksregie of provinciale regie
kunnen worden gebracht;
verzoekt de regering de Kamer hierover uiterlijk 1 oktober 2026 te
informeren.
Argumenten voor: De partij wil de (inter)nationale, regionale en lokale elektriciteitsnetten verzwaren [1]. Daarnaast wil de partij voorrang geven aan duurzame energie op het energienetwerk [5] en aan voorzieningen van maatschappelijk belang, zoals ziekenhuizen en aardgasvrije woonwijken [2]. Ook het creëren van meer woonruimte [4] en het verkorten van de wachtlijsten voor woningen [6] zijn belangrijke doelen die direct worden belemmerd door de netcongestie waar de motie naar verwijst.
Argumenten tegen: De partij stelt dat de verzwareing van elektriciteitsnetten moet gebeuren op een manier die passend is vanuit het natuur- en milieu-perspectief [1]. Tevens wordt benadrukt dat de bescherming van natuur en dieren net zo belangrijk is als het klimaat [3], wat een kanttekening kan vormen bij de voorgestelde vereenvoudiging van vergunningplichten en procedures.
Bronnen:
"We verzwaren (inter)nationale, regionale en lokale elektriciteitsnetten. Waar mogelijk, en passend vanuit natuur en milieu-perspectief, komen netwerken ondergronds te liggen. Daarnaast zetten we in op efficiënt gebruik van het net, door pieken te voorkomen en het elektriciteitsnet zo veel mogelijk dag en nacht te gebruiken."
"Burgers en voorzieningen van maatschappelijk belang, zoals ziekenhuizen, sportverenigingen en aardgasvrije woonwijken, krijgen voorrang op het elektriciteitsnet."
"Energie opgewekt door wind op zee wordt niet vertraagd maar versneld. De bescherming van de natuur en dieren zijn daarbij net zo belangrijk als het klimaat. Er komt vooraf een toets op de ecologische effecten, er wordt niet gebouwd in natuurgebieden en er wordt ingezet op preventieve maatregelen, zoals windturbines met detectoren en andere kleur wieken, om kans op aanvaring met vogels te voorkomen."
"De minister voor Volkshuisvesting maakt een Deltaplan wonen: zowel nieuwe woonruimte creëren, als bestaande woningen energiezuinig of energieneutraal maken. Om het creëren van woonruimte in goede banen te leiden, wordt een woonladder gebruikt. Allereerst wordt bestaande bebouwing slimmer benut. Denk aan het transformeren van kantoorpanden, het aanpakken van leegstand, het optoppen en splitsen van bestaande woningen en het stimuleren van doorstroming. Hiermee kunnen vooral veel éénpersoonswoningen gecreëerd worden. Vervolgens wordt er waar dat kan - zonder de leefbaarheid aan te tasten - binnenstedelijk gebouwd. Tot slot zal bebouwing aan de rand van bestaande woonkernen plaatsvinden."
"Duurzame energie krijgt voorrang op het energienetwerk, met slimme energienetten (smart grids), gevoed door kleinschalige en decentraal opgewekte groene energie, met oog voor de privacy van gebruikers en leveranciers."
"Dat mensen nu soms vijftien jaar moeten wachten op een sociale huurwoning is onacceptabel. Door meer woonruimte te creëren en doorstroming te bevorderen, verkorten we de wachtlijsten. Jongeren kunnen in hun geboorteplaats blijven wonen en ouderen kunnen wonen dicht bij hun naasten."