Minder ambtenaren bij de overheid

De regering moet per ministerie laten zien hoe zij het aantal ambtenaren vermindert. In 2025 is het aantal ambtenaren juist gegroeid. Dit gaat in tegen het coalitieakkoord, waarin staat dat er minder ambtenaren moeten komen. De regering moet per departement de doelen, de maatregelen en de planning duidelijk maken in de begrotingsstukken.

Motie van het lid Van der Maas c.s. over inzicht in de gestelde doelstelling voor vermindering van het aantal ambtenaren en de maatregelen hiertoe

De kamer, constaterende dat: – het aantal ambtenaren in 2025 niet is afgenomen, maar juist is toegenomen; – het coalitieakkoord een rijksbrede taakstelling bevat voor een minder omvangrijk ambtenarenapparaat; – er vooralsnog geen uitgewerkt en overzichtelijk plan ligt waarin per departement wordt aangegeven hoe en wanneer deze doelstelling zal worden bereikt en hoe er gemonitord zal worden; overwegende dat: – de rijksbrede taakstelling vertaald moet worden naar doelen per departement; – effectieve sturing op de omvang van het ambtenarenapparaat om concrete doelstellingen, duidelijke verantwoordelijkheid en transparante monitoring per ministerie vraagt; verzoekt de regering om uiterlijk bij de eerstvolgende begrotingsstukken per departement inzichtelijk te maken: – welke doelstelling ter vermindering van het aantal ambtenaren wordt nagestreefd; – welke maatregelen worden genomen om deze doelstellingen te realiseren; – welk tijdpad daarbij wordt gehanteerd; verzoekt de regering hierover jaarlijks bij de verantwoordingsstukken aan de Kamer te rapporteren.
3 juni | VVD, 50PLUS, CDA, CU, D66, JA21, SGP | Aangenomen: 121–29 |

Stemuitslag

D66VVDPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUSGPKeijzerVolt50PLUS
GL-PvdADENKPvdDSP

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij stelt expliciet dat een dienstbare overheid een kleinere overheid is [4]. Er wordt gesteld dat het huidige beleid de overheid juist groter, inefficiënter en duurder heeft gemaakt [1]. Daarnaast vindt de partij dat de overheid transparant moet zijn, zodat de overheid goed gecontroleerd kan worden [3].

Argumenten tegen: De partij wil juist investeren in de eigen kennis en kunde van medewerkers [5] en in het vakmanschap van ambtenaren door middel van training [2]. Er zou kunnen worden geargumenteerd dat strikte reductiedoelen per departement de ruimte voor deze noodzakelijke kwaliteitsinvesteringen kunnen beperken.

Bronnen:

  1. "De overheid is geen bedrijf, maar is er voor de bevolking. Zo voelt het voor mensen vaak niet. Decennia aan neoliberaal beleid heeft de overheid groter, inefficiënter en duurder gemaakt. We zetten in op een overheid die werkelijk successen boekt voor mensen, en minder in de papieren werkelijkheid leeft. Regels zijn een middel, geen doel. De uitwerking van beleid moet altijd worden getoetst op het effect voor de burger, met ruimte voor redelijkheid, maatwerk en rechtvaardigheid. Wij willen een overheid die je kunt spreken, met een menselijk gezicht. Zo herstellen we het vertrouwen in onze overheid."
  2. "Een ervaren overheid. Ambtenaren moeten vakmensen zijn die tussen de mensen staan. Door meer training, contact met mensen en praktijkervaring bouwen ambtenaren die nieuw zijn in het vak dit vakmanschap op. We vertrouwen daarna op hun kennis en kunde, daarom geven we ze het vertrouwen om het goede te doen."
  3. "De overheid is altijd transparant. Besluitvorming en beleid moeten transparant zijn. Alle overheden maken hun documenten actief openbaar tenzij er een uitzonderlijke reden is om het geheim te houden. De Wet Open Overheid wordt binnen de vastgestelde normen uitgevoerd, zodat onze inwoners en journalisten de overheid goed kunnen controleren. Laagdrempelig contact tussen ambtenaren en Kamerleden moet weer mogelijk zijn en mag niet beperkt worden door de minister."
  4. "Een dienstbare overheid is een kleinere overheid. De overheid moet mensen dienen en geen protocollen. Overbodige managementlagen maken de overheid ingewikkelder en duurder, tegelijkertijd loopt de uitvoering vast. Daarom stoppen we met het New Public Managementdenken en geven vertrouwen aan vakmensen. Met minder managers en minder controledrang geven we ambtenaren de ruimte om hun werk te doen. Organisaties worden platter gemaakt, waardoor uitvoerende ambtenaren makkelijker in direct contact komen met bestuurders of directeuren."
  5. "Kappen met consultants. Overheden investeren in de eigen kennis en kunde van medewerkers waardoor het beleid beter wordt. Ook specialistische kennis moet de overheid gewoon in huis hebben. De afhankelijkheid van allerlei dure consultants en adviseurs stopt en we gaan de Roemernorm handhaven en aanscherpen. We organiseren een flexibel inzetbare groep ambtenaren die piek en ziek kunnen opvangen."