Minder ambtenaren bij de overheid
De regering moet per ministerie laten zien hoe zij het aantal ambtenaren vermindert. In 2025 is het aantal ambtenaren juist gegroeid. Dit gaat in tegen het coalitieakkoord, waarin staat dat er minder ambtenaren moeten komen. De regering moet per departement de doelen, de maatregelen en de planning duidelijk maken in de begrotingsstukken.
Motie van het lid Van der Maas c.s. over inzicht in de gestelde doelstelling voor vermindering van het aantal ambtenaren en de maatregelen hiertoe
De kamer, constaterende dat: – het aantal ambtenaren in 2025 niet is afgenomen, maar juist is toegenomen; – het coalitieakkoord een rijksbrede taakstelling bevat voor een minder omvangrijk ambtenarenapparaat; – er vooralsnog geen uitgewerkt en overzichtelijk plan ligt waarin per departement wordt aangegeven hoe en wanneer deze doelstelling zal worden bereikt en hoe er gemonitord zal worden; overwegende dat: – de rijksbrede taakstelling vertaald moet worden naar doelen per departement; – effectieve sturing op de omvang van het ambtenarenapparaat om concrete doelstellingen, duidelijke verantwoordelijkheid en transparante monitoring per ministerie vraagt; verzoekt de regering om uiterlijk bij de eerstvolgende begrotingsstukken per departement inzichtelijk te maken: – welke doelstelling ter vermindering van het aantal ambtenaren wordt nagestreefd; – welke maatregelen worden genomen om deze doelstellingen te realiseren; – welk tijdpad daarbij wordt gehanteerd; verzoekt de regering hierover jaarlijks bij de verantwoordingsstukken aan de Kamer te rapporteren.3 juni | VVD, 50PLUS, CDA, CU, D66, JA21, SGP | Aangenomen: 121–29 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma Volt
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 85%)
Argumenten voor: De partij pleit sterk voor meer transparantie binnen de overheid, zoals het openbaar maken van agenda's [2] en het invoeren van een verplicht lobbyregister [4]. Daarnaast wil de partij dat ambtelijke adviezen openbaar worden gemaakt, zodat de Tweede Kamer haar controlerende taak beter kan uitvoeren [5]. De motie, die vraagt om inzichtelijke doelen, maatregelen en monitoring per departement, sluit aan bij deze wens voor transparantie en betere controleerbaarheid van het regeringsbeleid [5].
Argumenten tegen: De partij stelt dat de kwaliteit van beleid afhangt van een deskundige overheid die cruciale expertise kan borgen [3]. Ook wordt er gesproken over de noodzaak van meer capaciteit in bepaalde sectoren om werkzaamheden sneller te kunnen afhandelen [1]. Een strikte focus op het verminderen van het aantal ambtenaren zou de expertise en de benodigde capaciteit onder druk kunnen zetten [10702, 9561].
Bronnen:
- "We zorgen voor meer capaciteit en budget bij gemeenten, om hen te helpen de grote stroom aan bouwvergunningsaanvragen en bestemmingsplanwijzigingen sneller te kunnen behandelen, ingevoerd te raken in de omgevingswet en actiever grond- en bouwbeleid te voeren. Op korte termijn detacheren we medewerkers, bijvoorbeeld vanuit de provincie. Rijksoverheid en provincie maken een plan voor een structurele oplossing, zoals de uitrol van traineeships en een 'flexibele schil' van overheidspersoneel dat inzetbaar is in de hele provincie."
- "We verbeteren de publieke agenda's van bewindspersonen. De huidige agenda's zijn vaak onvolledig, moeilijk doorzoekbaar en bevatten vage omschrijvingen. Daardoor blijft onduidelijk welke gesprekken plaatsvinden, met wie en over welke wetgeving. Daarom pleiten wij voor gestandaardiseerde, digitaal doorzoekbare en openbaar beschikbare agenda's, waarin ook beleidsdossiers en gesprekspartners duidelijk zijn opgenomen. De agenda's moeten beschikbaar zijn in een computerleesbaar format. Daarnaast breiden we deze verplichte openbare agenda's uit naar topambtenaren en politiek assistenten."
- "De kwaliteit en samenhang van beleid staat of valt met een deskundige en goed georganiseerde overheid. Daar ontbreekt het nu aan. Volt wil daarom een onafhankelijke commissaris voor de rijksdienst met het mandaat om cruciale expertise te borgen, topambtenaren te benoemen en rijksbreed organisatiebeleid te voeren. Zo zorgen we ervoor dat de rijksdienst haar publieke taak betrouwbaar, professioneel en in het algemeen belang kan blijven vervullen."
- "We voeren een verplicht lobbyregister in, naar Iers model. Nederland loopt achter op het gebied van transparantie rond belangenvertegenwoordiging. Ondanks herhaalde oproepen vanuit de Kamer en de samenleving weigert de regering al jaren een effectief register in te voeren. Daardoor blijft onduidelijk wie toegang heeft tot de macht. Andere Europese landen gingen ons al voor, en ook Nederland verdient die transparantie. Daarom willen we dat er eindelijk een verplicht en onafhankelijk register komt, waarin lobbyactiviteiten, betrokken partijen, relevante beleidstrajecten en gespreksonderwerpen inzichtelijk worden gemaakt en openbaar doorzoekbaar zijn. Een onafhankelijke toezichthouder moet toezien op naleving van de regels."
- "Volt wil de positie van de uitvoerende macht versterken. Politici, beleidsmakers en uitvoerders moeten samen zorgen voor goede publieke dienstverlening. Dat vraagt om gelijkwaardige samenwerking, waarbij ieder vanuit de eigen rol bijdraagt aan beleid én uitvoering. De verhoudingen binnen de overheid moeten daarvoor veranderen. Uitvoeringsorganisaties dienen een volwaardige plaats te krijgen aan tafel, zodat hun perspectief het beleid kan verrijken, en de uitvoerbaarheid van meet af aan wordt meegenomen. * Volt wil dat uitvoerders kunnen ingrijpen als beleid in strijd is met goed bestuur. Daarom pleiten we voor een 'noodrem' die door professionals binnen uitvoeringsorganisaties kan worden ingezet. * Ook pleit Volt voor het openbaar maken van ambtelijke adviezen. Zo wordt zichtbaar wanneer de regering hiervan afwijkt. Dit helpt de Tweede Kamer en de media hun controlerende taak beter uit te voeren."