Duidelijkheid over haalbare overheidsdoelen

De regering moet in de nieuwe begroting aangeven welke doelen zij voorrang geeft en welke ze laat vallen. De Algemene Rekenkamer (de controleur van de overheid) stelt dat de overheid nu te veel belooft wat ze niet kan waarmaken. Te veel doelen zonder genoeg geld of personeel zorgt voor teleurstelling bij burgers en bedrijven.

Motie van het lid Hoogeveen over expliciet aangeven welke beleidsdoelen worden geprioriteerd en welke doelen worden gematigd, hervormd of geschrapt

De kamer, constaterende dat de Algemene Rekenkamer concludeert dat veel kortetermijndoelen van de rijksoverheid niet worden gehaald en veel langetermijndoelen uit het zicht raken; constaterende dat de Algemene Rekenkamer pleit voor een realistische overheid die doet wat zij belooft en alleen belooft wat zij kan doen; overwegende dat het stapelen van politieke wensdoelen zonder voldoende uitvoeringscapaciteit, financiële dekking en meetbare resultaten een recept is voor teleurstelling bij burgers en bedrijven; overwegende dat juist op kerntaken van de overheid doelen helder, meetbaar en uitvoerbaar moeten zijn; verzoekt de regering om bij de komende begroting expliciet aan te geven welke beleidsdoelen worden geprioriteerd, welke doelen worden gematigd, hervormd of geschrapt, en hoe daarbij wordt geborgd dat de resterende doelen uitvoerbaar, meetbaar en financieel houdbaar zijn.
3 juni | JA21 | Aangenomen: 105–45 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma FvD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil de omvang van de overheid verkleinen en stelt voor dat de Rijksoverheidsuitgaven jaarlijks met 3% moeten krimpen [1]. Zij willen de focus verleggen naar 'gewone, ouderwetse publieke taken' zoals veiligheid, woningbouw en zorg [2]. Daarnaast wil de partij 'loze beloftes' en 'luchtfietserij' vermijden [3]. Dit sluit aan bij de motie die vraagt om een realistische overheid die doelen prioriteert, hervormt of schrapt om de uitvoerbaarheid en financiële houdbaarheid te waarborgen. De partij stelt expliciet voor om bepaalde internationale en klimaatgerelateerde doelen, zoals de SDG's [5] en CO2-reductiedoelen [6], los te laten of te heroverwegen [7].

Argumenten tegen: De partij uit kritiek op de huidige systematiek van het Centraal Planbureau (CPB), omdat deze volgens hen te veel binnen de bestaande beleidskaders blijft en een visie voor de lange termijn belemmert [9][8]. Zij willen juist fundamentele koerswijzigingen doorvoeren die niet slechts het bestaande budget herschikken [4], wat mogelijk botst met de motie die vraagt om het borgen van de uitvoerbaarheid binnen de huidige begrotingsstructuur.

Bronnen:

  1. "Kleinere overheid De Rijksoverheidsuitgaven moeten verplicht ieder jaar 3% krimpen, zodat de overheid niet groter maar kleiner wordt."
  2. "Wanneer je het Groninger gasveld weer openstelt, de overheidsbureaucratie terugdringt en niet langer meegaat in een wezenloze proxy-oorlog tegen Rusland; Dan hou je jaarlijks ten minste tientallen miljarden over. Praktisch onze gehele welvaart gaat al jarenlang op aan deze Grote Projecten. Wij willen stoppen het geld dat Nederlanders verdienen daaraan uit te geven. Wij kiezen ervoor, te investeren in gewone, ouderwetse publieke taken: veiligheid, woningbouw, infrastructuur, onderwijs, zorg en voorzieningen voor de oude dag. En ook dat met mate. Want we willen belastingverlaging en verkleining van de overheid. Omdat we geloven dat mensen in veel gevallen beter zélf kunnen beslissen wat er met hun geld moet gebeuren. Natuurlijk zullen we daarbij prudent te werk gaan, en daar soms een berekening voor moeten maken. Het CPB mag ons adviseren wanneer we de bouw van onze nieuwe luchthaven in de Noordzee gaan financieren of wanneer we de begroting opstellen voor de aanbouw van een kerncentrale. Dan zullen we goed opletten dat we in Q1 niet bepaalde kosten alloceren die beter in Q2 gemaakt kunnen worden. Maar waar het om gaat op 29 oktober, is onze fundamentele koers. De richting die het land uit moet. De visie die we hebben voor het Nederland van de volgende generatie. Precies dát hebben we hieronder zo helder en duidelijk mogelijk opgeschreven. Opdat we in de harten van kiezers een vuur ontsteken, een overtuiging dat ons land nog niet verloren is en dat er een ander pad bestaat waarvoor we kunnen kiezen. Een pad van durf, dynamiek en daadkracht. Een pad dat ons land weer vrij en trots en bruisend maakt. Voor u ligt een nieuwe kans, kortom, voor Nederland. Thierry Baudet Frederik Jansen Joris van den Oetelaar"
  3. "In Nederland bestaat de traditie dat partijen hun verkiezingsprogramma laten 'doorrekenen' door het Centraal Planbureau (CPB). De bedoeling hiervan is dat kiezers een beeld krijgen bij de (financiële) implicaties van het voorgestelde beleid van politieke partijen en daar hun stem weloverwogen op kunnen baseren. Geen luchtfietserij, geen loze beloftes: maar serieus onderbouwde voorstellen."
  4. "Wanneer je louter in het bestaande beleidskader voor de komende vier jaar blijft hangen, kun je je nooit oriënteren op de hoofdrichting, de 'megatrend'. En ben je dus slechts bezig de bestaande begroting te herschikken, de punten van de taart anders te verdelen - maar niet met het bakken van een veel grotere taart of een geheel andersoortig gerecht."
  5. "Geen SDG's als leidraad voor beleid We maken de Sustainable Development Goals (SDG's) niet langer leidend voor het beleid van Rijksoverheid en lagere overheden, zodat ons beleid weer wordt gebaseerd op nationale belangen en democratische keuzes in plaats van op internationale agenda's."
  6. "Schrappen van alle CO2 -reductiedoelen We laten CO2 -reductie los als uitgangspunt, zodat beleid weer wordt gericht op betaalbaarheid en betrouwbaarheid van energie."
  7. "Deze zelfbeperking van het CPB vinden wij problematisch. Want het gaat ons er nu juist om, een aantal hoofdlijnen van het huidige beleid - zoals het klimaatbeleid en het sluiten van het Groninger gasveld - te heroverwegen. Wij vinden dat we ons bij verkiezingen met zijn allen moeten afvragen: was datgene wat we tot nu toe hebben gedaan eigenlijk wel zo verstandig? Of moeten we ons beleid wellicht fundamenteel herzien? Als dat soort vragen buiten de reikwijdte van het CPB vallen - wat héb je dan aan een ' doorrekening'?"
  8. "Deze inkadering maakt het onmogelijk om een visie voor de lange termijn aan het CPB voor te leggen. Ons parlementaire systeem wordt immers gekenmerkt door lange lijnen, trage aanpassingsprocedures en eindeloze beroepstermijnen. Verleende vergunningen, vergunde aanbestedingen, gesloten verdragen: je bent er niet zomaar vanaf. Daardoor blijkt een 'doorrekening' met een tijdsbestek van slechts vier jaar vooral een sta-in-de-weg om een heldere toekomstvisie te kunnen presenteren."
  9. "Met de huidige doorrekeningssystematiek is echter iets grondig mis. Want het Centraal Planbureau wil enkel voorstellen in overweging nemen die binnen de huidige beleidskaders vallen. Voorstellen die daadwerkelijk binnen een regeerperiode gerealiseerd kunnen worden als je uitgaat van de huidige juridische beperkingen, de internationale afspraken en de bestaande vergunningen, licenties, enzovoorts."