Steun voor innovatieve kernenergie

De regering moet onderzoeken hoe innovatieve kernenergie onderdeel kan worden van het IPCEI-programma. IPCEI is een Europese regeling waarmee landen grote innovatieprojecten kunnen steunen met subsidie. Dit is nodig om te voorkomen dat Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen achterop raken bij andere Europese landen.

Motie van de leden Van den Berg en Flach over onderzoeken hoe nnovatieve civiele kernenergie onderdeel kan worden van de IPCEI en het daarbij behorende staatssteunkader

De kamer, constaterende dat innovatieve civiele kernenergie, waaronder SMR’s, AMR’s, generatie-lV-technologie, nucleaire waardeketens en afvaloplossingen, kan bijdragen aan CO2-arme energie, industriële warmte, energiezekerheid, strategische autonomie en kennisopbouw; constaterende dat de huidige DEI+ volgens de regering niet goed aansluit op innovatieve kernenergietechnologieën vanwege subsidieplafonds en Europese staatssteunkaders; constaterende dat de regering de IPCEI-route voor innovatieve nucleaire technologieën verkent, met ruimere staatssteunmogelijkheden tot en met first industrial deployment; overwegende dat Nederland moet voorkomen dat bedrijven, kennisinstellingen en toeleveranciers achterop raken terwijl andere Europese landen hun nucleaire innovatieketen versterken; verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze innovatieve civiele kernenergie onderdeel kan worden van de IPCEI en het daarbij behorende staatssteunkader, en daarbij kansrijke Nederlandse projecten, bedrijven en kennisinstellingen, benodigde cofinanciering, budgettaire consequenties en mogelijke dekking, selectiecriteria, tijdpad en eventuele aanvullende nationale instrumenten in kaart te brengen, en de Kamer hierover vóór Prinsjesdag 2026 te informeren.
9 juni | JA21, SGP | Aangenomen: 124–26 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: tegen (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil via een nationale technologiestrategie actief mee-investeren in baanbrekende innovaties en onderzoek [1]. Daarnaast ziet de partij dat de Nederlandse economie profiteert van onderzoek naar nieuwe technieken [4] en zij steunt een slim industriebeleid in Europa om de autonomie en productiviteit te vergroten [5].

Argumenten tegen: De partij stelt expliciet dat er geen publiek geld naar kerncentrales mag gaan, omdat kernenergie een te dure technologie is die moeilijk inpasbaar is en onnodig is voor het behalen van de klimaatdoelen [2]. Ook wijst de partij op het afvalprobleem dat kernenergie creëert [2]. De voorkeur gaat uit naar investeringen in zon en wind als het motorblok van het energiesysteem [3], waarbij middelen die gereserveerd zijn voor kernenergie liever worden gebruikt voor andere verduurzamingsmaatregelen [2].

Bronnen:

  1. "Investeren in onderzoek en innovatie met nationale technologiestrategie. De overheid gaat actief mee-investeren in baanbrekende innovaties: van fundamenteel en praktijkgericht onderzoek op universiteiten en hogescholen tot commerciële toepassing in innovatieve bedrijven."
  2. "Geen publiek geld voor kerncentrales. Kernenergie is een te dure technologie, die moeilijk inpasbaar is, onnodig om de klimaatdoelen te halen, en een afvalprobleem creëert waarmee komende generaties worden opgezadeld. In 2035 zijn al onze elektriciteitsbronnen klimaatneutraal, waarbij wind en zon het motorblok zijn. Aangevuld met batterijen en opslag. De nu voor kerncentrales gereserveerde 14 miljard euro gebruiken we daarom om huishoudens, bedrijven en boeren te helpen met verduurzamingsmaatregelen die wel snel en zeker effect hebben."
  3. "Duurzame en goedkope stroom van eigen bodem. Gebruik van fossiele brandstoffen zorgt voor afhankelijkheid van landen als Rusland, Saoedi-Arabië en Qatar. Met investeringen in schone energie van eigen bodem, zoals zon en wind, maken we ons minder afhankelijk van autoritaire regimes. Ook daarom kiezen we voor ambitieus klimaatbeleid. Elektriciteit uit zon en wind wordt het motorblok van ons toekomstig energiesysteem en we bouwen de gaswinning op land en zee versneld af. We slaan energie op voor wanneer het even niet waait of de zon niet schijnt, bijvoorbeeld met behulp van batterijen. Gascentrales die draaien op groene waterstof zijn de achtervang voor langere periodes zonder wind of zon. We waken ervoor dat het uit de grond halen van zeldzame aardmaterialen die nodig zijn voor de duurzame energietransitie hier, niet ergens anders een negatieve bijdrage hebben op ecosystemen, werkomstandigheden en rechtvaardigheid. Nederland onderschrijft het belang van een non-proliferatie verdrag voor fossiele brandstoffen en spant zich in om een dergelijk internationaal verdrag te verwezenlijken."
  4. "Nieuwe kansen voor Nederland. De Nederlandse economie profiteert van onderzoek naar nieuwe technieken. We werken toe naar de Lissabon-doelstelling om drie procent van ons nationaal inkomen aan onderzoek en innovatie te besteden."
  5. "Een duurzaam, krachtig en innovatief Europa. Europa heeft kans om koploper te worden in een schone wereldeconomie. Dat kan met een krachtigere interne markt gecombineerd met slim industriebeleid, dat ons autonomer, productiever en duurzamer maakt. We kiezen voor kwaliteit en beschermen onze markt tegen producten die onder onze normen duiken. We maken financiering van startups eenvoudiger. Daarnaast pleiten we in de EU voor uitbreiding van CBAM, de Europese CO₂-grensheffing. Daarmee wordt de CO₂-uitstoot die gepaard gaat met de productie van geïmporteerde goederen eerlijk beprijsd en lokale alternatieven aantrekkelijker."