AI-lobby van tabaksfabrikanten aanpakken

De regering moet de Europese Commissie vragen om kritisch te kijken naar bezwaren tegen nieuwe tabakswetten. Tabaksfabrikanten gebruiken namelijk AI-software om namens burgers bezwaarteksten te schrijven. Hierdoor worden burgers gebruikt om de commerciële belangen van bedrijven te verdedigen. Dit maakt de echte inspraak van burgers minder waardevol.

Motie van het lid Synhaeve c.s. over aandringen bij de Europese Commissie om inbrengen via een AI-lobbytool van tabaksfabrikanten kritisch te bekijken

De kamer, constaterende dat momenteel de Europese tabakswetgeving herzien wordt; constaterende dat een AI-tool van tabaksfabrikant Philip Morris bezwaarteksten schrijft tegen tabakswetgeving voor burgers die op de site van de Europese Commissie ingediend worden; constaterende dat ook andere tabaksfabrikanten zoals British American Tobacco van een vergelijkbare AI-tool gebruikmaken; overwegende dat burgers hiermee grootschalig tot doorgeefluik van het commerciële standpunt van de tabaksfabrikant worden gemaakt, wat de waarde van burgerparticipatie ondermijnt; verzoekt de regering aan te dringen bij de Europese Commissie om de inbrengen van deze AI-lobby-tool kritisch te bekijken.
11 juni | D66, CDA | Aangenomen: 123–27 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil de macht van de 'giftige lobby' breken, die probeert beleid dat de gezondheid moet beschermen af te zwakken [1]. Ze pleiten voor strengere regelgeving rondom lobbyactiviteiten en volledige transparantie over de contacten tussen bedrijven en de overheid [1]. Daarnaast wil de partij dat AI onder publieke en democratische controle komt [2], waarbij de overheid op nationaal en Europees niveau zeggenschap krijgt over de regulering van de technologie [3]. Ze verzetten zich tegen het gebruik van AI voor commerciële doeleinden die bijdragen aan gedragsmanipulatie of niet verenigbaar zijn met sociale rechtvaardigheid [4]. Tot slot streeft de partij naar een democratie waarin de stem van burgers centraal staat en niet wordt overruled door de belangen van grote multinationals [5].

Argumenten tegen:

Bronnen:

  1. "We breken de macht van de 'giftige lobby'. Deze lobby werkt achter de schermen om beleid dat gezondheid moet beschermen af te zwakken. Omwonenden missen de middelen om hier tegenin te gaan. Daarom zetten wij in op volledige transparantie over contacten tussen bedrijven en overheden en strengere regelgeving rondom lobbyactiviteiten. Burgerorganisaties moeten dezelfde toegang tot besluitvorming krijgen als bedrijven."
  2. "Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich razendsnel en dringt steeds dieper door in ons dagelijks leven. Deze technologie wordt nu grotendeels gestuurd door de belangen van grote techbedrijven, waarbij risico's voor samenleving, mens en natuur worden genegeerd ten gunste van winstmaximalisatie. De Partij voor de Dieren wil dat AI snel onder publieke en democratische controle komt, met nadrukkelijke aandacht voor ecologische grenzen, mensenrechten, dierenwelzijn, mededogen en sociale rechtvaardigheid."
  3. "AI-systemen kunnen verschillende antwoorden geven, afhankelijk van wie de vraag stelt en hoe deze geformuleerd wordt. Dit brengt het risico van desinformatie en echokamers met zich mee. Daarom moet het voor gebruikers altijd duidelijk zijn dat AI-antwoorden onjuist kunnen zijn. Transparantie over onzekerheid is essentieel om misleiding en maatschappelijke schade te voorkomen. De overheid, nationaal én Europees, moet zeggenschap krijgen over zowel de AI-infrastructuur (zoals datacenters) als over het ontwerp en de regulering van de technologie zelf. Tegelijk willen we de kansen benutten die AI biedt voor het algemeen belang, zoals bij natuurherstel, dierenbescherming, duurzame zorg en wetenschappelijk onderzoek."
  4. "AI mag uitsluitend commercieel worden ingezet wanneer de toepassing verenigbaar is met duurzame en sociaal rechtvaardige principes. Toepassingen die bijdragen aan ongelijkheid, overconsumptie en gedragsmanipulatie vallen daar niet onder en krijgen in Nederland geen ruimte."
  5. "Democratische vernieuwing betekent dat politici beslissingen nemen op basis van een scherp en eerlijk beeld van wat er leeft in de samenleving. Burgerparticipatie is een manier om systematisch kennis te nemen van de zorgen, waarden en ideeën van inwoners en deze een structurele plaats te geven in besluitvorming. We streven naar een democratie waarin volksvertegenwoordigers geïnformeerde keuzes maken in verbinding met burgers. Daarbij zien we participatie niet alleen als een instrument om invloed te geven, maar ook als een middel om draagvlak en vertrouwen te versterken. Met deze veranderingen luisteren we naar wat er leeft in de samenleving, niet naar de belangen van de vervuilende multinationals, de agro-industrie en de financiële sector."