AI-lobby van tabaksfabrikanten aanpakken

De regering moet de Europese Commissie vragen om kritisch te kijken naar bezwaren tegen nieuwe tabakswetten. Tabaksfabrikanten gebruiken namelijk AI-software om namens burgers bezwaarteksten te schrijven. Hierdoor worden burgers gebruikt om de commerciële belangen van bedrijven te verdedigen. Dit maakt de echte inspraak van burgers minder waardevol.

Motie van het lid Synhaeve c.s. over aandringen bij de Europese Commissie om inbrengen via een AI-lobbytool van tabaksfabrikanten kritisch te bekijken

De kamer, constaterende dat momenteel de Europese tabakswetgeving herzien wordt; constaterende dat een AI-tool van tabaksfabrikant Philip Morris bezwaarteksten schrijft tegen tabakswetgeving voor burgers die op de site van de Europese Commissie ingediend worden; constaterende dat ook andere tabaksfabrikanten zoals British American Tobacco van een vergelijkbare AI-tool gebruikmaken; overwegende dat burgers hiermee grootschalig tot doorgeefluik van het commerciële standpunt van de tabaksfabrikant worden gemaakt, wat de waarde van burgerparticipatie ondermijnt; verzoekt de regering aan te dringen bij de Europese Commissie om de inbrengen van deze AI-lobby-tool kritisch te bekijken.
11 juni | D66, CDA | Aangenomen: 123–27 |

Stemuitslag

D66VVDPVVCDACUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS
JA21FVDMarkuszBBBKeijzer

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil AI-regulering invoeren om democratische waarden te beschermen, waarbij burgers het onderscheid moeten kunnen maken tussen authentieke en kunstmatig gegenereerde informatie [1]. Daarnaast pleit de partij voor bindende integriteitsregels en een aangescherpt lobbyregister voor Europese instellingen om de toegang tot de macht in Brussel eerlijker en transparanter te maken [2]. De partij uit kritiek op het feit dat een te kleine groep bedrijven grote beslissingen kan beïnvloeden [2] en wil meer transparantie over belangenvertegenwoordiging, zodat duidelijk is wie toegang heeft tot de macht [3].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen de controle op AI-lobbytools te stemmen of om de huidige invloed van commerciële belangen via AI te verdedigen.

Bronnen:

  1. "Nederland moet AI-regulering invoeren voor de bescherming van onze democratische waarden. Er komen verplichte labels voor AI-gegenereerde content en real-time detectiesystemen voor deepfakes, zodat burgers onderscheid kunnen maken tussen authentieke en kunstmatig gegenereerde informatie."
  2. "Bindende integriteitsregels en een aangescherpt lobbyregister voor alle Europese instellingen en Europarlementariërs. Te vaak beïnvloedt een te kleine groep mensen of bedrijven grote beslissingen over ons allemaal. De toegang tot de macht in Brussel moet eerlijker en transparanter."
  3. "We voeren een verplicht lobbyregister in, naar Iers model. Nederland loopt achter op het gebied van transparantie rond belangenvertegenwoordiging. Ondanks herhaalde oproepen vanuit de Kamer en de samenleving weigert de regering al jaren een effectief register in te voeren. Daardoor blijft onduidelijk wie toegang heeft tot de macht. Andere Europese landen gingen ons al voor, en ook Nederland verdient die transparantie. Daarom willen we dat er eindelijk een verplicht en onafhankelijk register komt, waarin lobbyactiviteiten, betrokken partijen, relevante beleidstrajecten en gespreksonderwerpen inzichtelijk worden gemaakt en openbaar doorzoekbaar zijn. Een onafhankelijke toezichthouder moet toezien op naleving van de regels."