De regering moet de ondergrens van de AERIUS-calculator verhogen naar minimaal 0,5 mol per hectare per jaar. Dit model berekent de stikstofneerslag op de natuur. De huidige grens is wetenschappelijk onbetrouwbaar. Berekeningen onder de 0,5 mol zijn te onzeker om een goede basis te vormen voor het verlenen van vergunningen.
Motie van het lid Boomsma c.s. over bij de volgende AERIUS-update een verhoging van de rekenkundige ondergrens doorvoeren
De kamer,
constaterende dat de AERIUS Calculator voor stikstofdepositie bij
vergunningverlening een rekenkundige ondergrens hanteert van 0,005
mol per hectare per jaar, maar er brede wetenschappelijke overeenstemming bestaat dat modeluitkomsten van minder dan 0,5 mol per
hectare per jaar niet zouden moeten worden gebruikt, omdat deze
methodologisch te onzeker zijn, en dat er daarmee een wetenschappelijke
en solide juridische basis bestaat voor een rekenkundige ondergrens van
0,5 mol per hectare per jaar;
constaterende dat de Raad van State in zijn ViA15-oordeel van april 2023
een vergelijkbare beperking in het toepassingsbereik van het model heeft
geaccepteerd als wetenschappelijke onderbouwing van de maximale
rekenafstand van 25 kilometer, omdat het model daarbuiten geen
betrouwbare uitspraken kan doen;
overwegende dat de Kamer in vervolg daarop reeds tweeënhalf jaar
geleden heeft verzocht de rekenkundige ondergrens te verhogen (30 252,
nr. 133);
overwegende dat de Nederlandse NOx-emissies al decennia dalen met
procenten per jaar onder invloed van Europees bronbeleid en de
toepassing van de best beschikbare technieken in de industrie, en dat de
NH3-emissies in de landbouw weliswaar in een trager tempo afnemen,
maar dat het risico op grotere emissies bij een hogere rekenkundige
ondergrens wordt ondervangen door systemen van (afnemende)
productierechten;
overwegende dat de desondanks eventueel optredende geringe cumulatieve effecten van verschillende deposities van meerdere activiteiten
onder deze grens effectief kunnen worden gemitigeerd door landelijke
emissiereducerende en eventuele meer specifieke flankerende maatre-
kst-33576-490
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2026
Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 576, nr. 490
1
gelen, en geen juridisch beletsel kunnen vormen voor de invoering van
een hogere rekenkundige ondergrens;
overwegende dat het kabinet een pakket maatregelen voor enerzijds
geborgde stikstofemissiereductie en anderzijds geborgd natuurherstel
heeft aangekondigd, dat op 26 juni aanstaande wordt gepresenteerd;
verzoekt de regering bij de volgende AERIUS-update in oktober, dus nog
voor 1 januari aanstaande, en in het uiterste geval voor 1 juli 2027, de
verhoging van de rekenkundige ondergrens naar minimaal 0,5 mol per
hectare per jaar (1 mol per hectare per jaar na afronding) door te voeren,
en wel voor zolang stikstofdepositiemodellen nog worden gebruikt voor
vergunningverlening van individuele projecten, en dit als expliciet
onderdeel van het nog deze maand te presenteren pakket maatregelen
mee te nemen.
Argumenten voor: De partij steunt de invoering van een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol en ziet dit als een belangrijke eerste stap om de vergunningverlening volledig uit het slop te trekken [1]. Zij pleit in het algemeen voor het stellen van een rekenkundige ondergrens die Nederland van het slot haalt, in plaats van het blind volgen van rekenmodellen [4]. Daarnaast streeft de partij naar de invoering van een drempelwaarde en bij voorkeur een vorm waarbij het gebruik van AERIUS niet meer nodig is [2]. Dit alles dient om de vergunningverlening vlot te trekken [3].
Argumenten tegen: Er zijn in de tekst van het verkiezingsprogramma geen argumenten te vinden die pleiten tegen de voorgestelde verhoging van de rekenkundige ondergrens.
Bronnen:
"De invoering van een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol. Dit is een belangrijke eerste stap maar niet genoeg om de vergunningverlening volledig uit het slop te trekken."
"Invoering van een drempelwaarde. Is de tweede stap. Onder gelijktijdige geborgde emissiereductie. Bij voorkeur in een vorm waarbij het gebruik van AERIUS niet meer nodig is. Dit is van belang zowel voor de legalisering van PAS melders, interimmers en interne saldeerders (18 december uitspraak) als voor de broodnodige bedrijfsontwikkeling."
"BBB kiest voor een koers waarbij juridische houdbaarheid, innovatie en praktische uitvoerbaarheid centraal staan. Doel is het lostrekken van de vergunningverlening, herstel van vertrouwen in de rechtsstaat en een einde aan krimp als standaardoplossing."
"BBB heeft in het kabinet-Schoof een duidelijke koers ingezet: niet het blind volgen van rekenmodellen, maar het stellen van een rekenkundige ondergrens die Nederland van het slot haalt en toekomstbestendig is. Geen abstracte doelen, maar concrete oplossingen. Een pas op de plaats in beleid dat boeren van het land drijft. BBB wil de nationale koppen op Europees beleid schrappen en meer ruimte bieden aan boeren om via innovatie, vakmanschap en grondgebonden werken bij te dragen aan natuurherstel én voedselzekerheid. Tegelijkertijd erkennen we dat natuur belangrijk is. Maar natuurbeleid moet in balans zijn met economie, voedselvoorziening en leefbaarheid. We kiezen niet voor klimaatgekte, maar voor klimaatrealisme: beleid dat werkt, uitvoerbaar is en draagvlak heeft. Onze boeren verdienen waardering - geen wantrouwen. Zij zijn geen vervuilers, maar verzorgers van het land. Wie natuurherstel wil, kan niet zonder de kennis en ervaring van de mensen die met de natuur werken."