Doelen vaststellen voor het spoor na 2033

De regering moet eerst de belangrijkste doelen en publieke belangen voor het spoor na 2033 vaststellen in een beleidskader. De Kamer moet hier eerst over oordelen. Pas daarna mag de regering een onderzoek doen naar de marktordening (de manier waarop de markt op het spoor wordt georganiseerd). Zo is het onderzoek gericht op wat de samenleving echt nodig heeft.

Motie van het lid Goudzwaard over een beleidskader voor de toekomstige marktordening voorleggen aan de Kamer

De kamer, constaterende dat het kabinet begin 2027 een besluit wil nemen over de toekomstige marktordening op het spoor na 2033; overwegende dat de keuze voor een marktordening geen doel op zichzelf is, maar moet voortvloeien uit de publieke belangen en beleidsdoelen die op het spoor worden nagestreefd; overwegende dat een zorgvuldige marktanalyse vraagt om duidelijkheid vooraf over de beleidsdoelen en de publieke belangen waarop de verschillende marktordeningsvarianten worden beoordeeld; verzoekt de regering voorafgaand aan de uitvoering van de marktanalyse de Kamer een beleidskader voor de toekomstige marktordening voor te leggen waarin de publieke belangen en beleidsdoelen voor het spoor na 2033 zijn uitgewerkt; verzoekt de regering de Kamer in de gelegenheid te stellen hieover haar oordeel te geven alvorens de marktanalyse wordt uitgevoerd; verzoekt de regering vervolgens de marktanalyse uit te voeren aan de hand van dit beleidskader en de uitkomsten daarvan te betrekken bij de besluitvorming over de toekomstige marktordening.
17 juni | JA21 |

Stemverwachting

D66VVDPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 75%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een openbaar vervoer dat sociale doelen dient, zoals het bereikbaar houden van werk, zorg en sociale contacten [1][4]. Daarnaast pleit de partij voor publieke regie en het beperken van de macht van grote marktspelers om te voorkomen dat zij belangen van consumenten of het maatschappelijk belang schaden [2][3]. Het vooraf vaststellen van beleidsdoelen op basis van publieke belangen sluit aan bij de wens om de markt te onderwerpen aan maatschappelijke behoeften in plaats van andersom [2].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten die pleiten voor een marktgestuurde aanpak van het openbaar vervoer of die parlementaire controle op beleidskaders afwijzen.

Bronnen:

  1. "Gratis openbaar vervoer, toegankelijk voor iedereen. We maken ons hard voor openbaar vervoer dat niemand uitsluit door de omvang van hun portemonnee. De reis naar werk, familie en zorg is belangrijk voor mens, maatschappij, klimaat en economie. Daarom moet het openbaar vervoer zo snel mogelijk vrije toegang bieden. In opmaat hiernaartoe maken we het openbaar vervoer direct goedkoper door de prijzen met 25 procent te verlagen en een goedkoop maandabonnement (zoals het Duitslandticket) in te voeren. Ook maken we stads- en streekvervoer meteen gratis voor ouderen (65+), kinderen (12), scholieren en mensen met een beperking."
  2. "De wooncrisis is geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van politieke keuzes. Door grip te krijgen op wat wonen onbetaalbaar maakt - van grondspeculatie tot leegstand - maken we ruimte voor oplossingen die wel werken en zetten we de markt buiten spel. Met duidelijke regels, publieke regie en oog voor leefbaarheid pakken wij de markt aan om een einde te maken aan de crisis."
  3. "Een sterke waakhond tegen marktmacht. Er moet een eerlijk speelveld zijn, met ruimte voor innovatieve en nieuwe bedrijven. Op dit moment zorgt steeds verdere concentratie van marktmacht in handen van een paar grote spelers en digitale platforms ervoor dat innovatie wordt tegengehouden, de prijzen worden opgedreven en de keuzevrijheid beknot wordt voor consumenten en voor het mkb. Daarom versterken we de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en geven dit instituut meer bevoegdheden en plichten om op te treden. Ook worden andere toezichthouders versterkt om misstanden aan te pakken, zodat de goeden niet onder de kwaden lijden."
  4. "Meer en betere bus- en tramlijnen. Bus- en tramlijnen worden behouden en waar nodig uitgebreid, zodat iedereen, in stad en dorp, zeker is van goed openbaar vervoer en voor werk, school en sociale contacten bereikbaar blijven."