De regering moet in het nieuwe wetsvoorstel voor de voedselomgeving zorgen dat gezond eten makkelijker en aantrekkelijker wordt. Alleen ongezonde producten weren is niet genoeg; gezond eten moet ook betaalbaar en toegankelijk zijn. Daarom moet de regering onderzoek doen naar lagere prijzen voor gezond voedsel en meer macht voor gemeenten om de voedselomgeving te regelen.
Motie van de leden Kostić en Lohman over het aantrekkelijk maken van de gezonde voedselkeuze als doel opnemen in het wetsvoorstel op de voedselomgeving
De kamer,
constaterende dat Nederlandse gemeenten al langere tijd vragen om een
effectieve Voedselwet die hen in staat stelt de voedselomgeving te
reguleren en waar nodig ongezonde aanbieders te weren;
constaterende dat het aangekondigde wetsvoorstel op de voedselomgeving als doel heeft om ongezond aanbod te weren, maar dat hiermee
nog niet de toegankelijkheid en betaalbaarheid van een gezonde keuze
voor de consument is geborgd;
overwegende dat het makkelijker en aantrekkelijker maken van de
gezonde keuze een gezondheidswinst oplevert die als zelfstandig doel
naast het weren van ongezond aanbod past binnen het beoogde
wetsvoorstel;
verzoekt de regering om in het aangekondigde wetsvoorstel op de
voedselomgeving het makkelijk en aantrekkelijk maken van de gezonde
voedselkeuze als doel op te nemen, en daarbij in ieder geval de volgende
maatregelen te onderzoeken op haalbaarheid en proportionaliteit:
– prijsmaatregelen ter ondersteuning van de gezonde keuze;
– een wettelijke definitie van gezond en ongezond aanbod als basis voor
normering;
– een juridisch kader dat gemeenten meer grip geeft op de voedselomgeving;
en de Kamer hierover vóór de zomer van 2027 te informeren.
Argumenten voor: De partij wil wettelijke maxima instellen voor schadelijke stoffen in bewerkt voedsel [1]. Daarnaast wil de partij gezond eten goedkoper maken door de btw op gezonde producten te schrappen [2] en door prijsmaatregelen te gebruiken om betaalbare boodschappen te waarborgen [6]. De partij wil bovendien de invloed van de voedingsindustrie inperken door het verbieden van reclame voor ongezond voedsel en het aanpakken van plaatsingsdeals in supermarkten [4], en pleit voor overheidsingrijpen om de volksgezondheid te beschermen tegen de negatieve effecten van de vrije markt [3][5].
Argumenten tegen: De verstrekte fragmenten bevatten geen argumenten om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
"Eten wordt gezonder. We stellen wettelijke maxima in voor suiker, vet, zout en andere schadelijke toevoegingen in bewerkt voedsel. Daarmee doorbreken we de marktmacht van voedselproducenten die bepalen wat er in ons eten zit. Denk daarbij ook aan ultrabewerkte additieven, kunstmatige zoetstoffen of omstreden Enummers. We kijken bij bestrijdingsmiddelen niet alleen naar het effect op de gezondheid van ieder middel afzonderlijk, maar ook naar het effect van meerdere middelen samen."
"Gezond eten wordt goedkoper. We schrappen de btw op gezonde producten (volgens de Schijf van Vijf), zodat gezond eten voor iedereen bereikbaar blijft. Ook voor mensen met een klein inkomen."
"Ziekte voorkomen is beter dan genezen. En goedkoper ook. Maar zolang bedrijven mogen verdienen aan het ziek maken van mensen, blijven we dweilen met de kraan open. Nergens wordt dat zo zichtbaar als in de supermarkt: bijna 80 procent van het aanbod is ongezond. De voedingsindustrie speelt met verslavende samenstellingen en agressieve marketing in op onze kwetsbaarheden en maakt daar miljardenwinsten mee. En daarna maakt de geneesmiddelenindustrie ons weer 'beter' met bijvoorbeeld hormoonpillen en spuiten om af te vallen. Daarmee heeft de vrije markt een dubbel verdienmodel op onze gezondheid. En de overheid kijkt toe. Net als bij de tabaksindustrie blijven winsten belangrijker dan volksgezondheid."
"Reclame voor ongezond voedsel eten en drinken wordt verboden. We pakken de reclames voor ongezond voedsel en dranken aan, zeker waar die gericht is op kinderen. Lucratieve plaatsingsdeals in supermarkten verdwijnen. Ook verpakkingen die kinderen verleiden worden aan banden gelegd."
"Iedereen heeft recht op een goed en gezond leven. Wij accepteren niet dat mensen met een lager inkomen gemiddeld zeven jaar korter leven en vijftien jaar korter in goede gezondheid verkeren dan rijkere mensen. Gezondheid wordt bepaald door je woonwijk, je werk, je inkomen en dus door je klasse. Het is dan ook geen toeval dat deze sociaaleconomische gezondheidsverschillen bestaan. Dit is het gevolg van politieke keuzes. Keuzes voor marktwerking, hoge kosten, sluiten van ziekenhuizen en bezuinigen op onmisbare zorg. We breken met dit marktdenken en zetten mensen centraal. Daarmee bouwen we een gezondheidszorg zonder klassenverschillen, waarbij iedereen een gezond leven kan leiden."
"De SP wil dat Nederland een socialer land wordt. Een land waar het normaal is dat iedereen een betaalbaar huis heeft, menselijke zorg krijgt en voldoende, gezond en goed eten kan betalen. Daarvoor heeft de SP sociale alternatieven uitgewerkt zoals het SP-woonplan 'Wonen zonder Winst', een Nationaal ZorgFonds zonder eigen risico en betaalbare boodschappen door prijsverhogingen te blokkeren en de btw te verlagen."