Voedingsadvies moet over gezondheid gaan

De regering moet zorgen dat het Voedingscentrum alleen advies geeft over gezondheid en voeding. In de Schijf van Vijf (een advies voor gezond eten) worden nu ook klimaatdoelen meegewogen. Dit kan het vertrouwen van burgers in de voedingsvoorlichting schaden.

Motie van het lid Wiersma over adviezen van het Voedingscentrum uitsluitend baseren op gezondheidskundige en voedingswetenschappelijke inzichten

De kamer, constaterende dat het Voedingscentrum in de vernieuwde Schijf van Vijf naast gezondheidskundige overwegingen ook klimaat- en duurzaamheidsdoelen expliciet heeft meegewogen; constaterende dat het Voedingscentrum oorspronkelijk is opgericht om onafhankelijke en wetenschappelijk onderbouwde voorlichting te geven over gezonde voeding en een gezond voedingspatroon; overwegende dat gezondheidsvoorlichting voor burgers helder, transparant en eenduidig moet zijn; overwegende dat het vermengen van gezondheidsadviezen met politieke of maatschappelijke beleidsdoelen, zoals klimaatbeleid, het risico vergroot dat burgers het vertrouwen verliezen in voedingsvoorlichting van de overheid; overwegende dat maatschappelijke en politieke keuzes over klimaatbeleid thuishoren in het democratische debat en niet via gezondheidsadviezen aan burgers zouden moeten worden gestuurd; verzoekt de regering te waarborgen dat voedingsadviezen van het Voedingscentrum primair en uitsluitend gebaseerd zijn op gezondheidskundige en voedingswetenschappelijke inzichten ten behoeve van de gezondheid van mensen.
18 juni | BBB | Verworpen: 51–98 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBDENKSGP
D66VVDCDACUPvdDSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij zet zich sterk in voor het bevorderen van gezonde voeding door bijvoorbeeld de btw op gezonde producten te schrappen [1], wettelijke maxima in te stellen voor schadelijke stoffen in bewerkt voedsel [2] en reclame voor ongezond voedsel te verbieden [6]. Daarnaast wil de partij de macht van de voedingsindustrie inperken om de volksgezondheid te beschermen [3]. Een focus op zuivere gezondheidsadviezen zou kunnen bijdragen aan deze doelen.

Argumenten tegen: In het programma wordt de voedselvoorziening gepresenteerd als een systeem dat in balans moet zijn met de mens, het dier en de natuur [5][8][4]. De partij verbindt de duurzame transitie bovendien expliciet met de gezondheid [7]. Dit suggereert dat de partij gezondheid en duurzaamheid niet als gescheiden zaken ziet, maar als onderling verbonden elementen.

Bronnen:

  1. "Gezond eten wordt goedkoper. We schrappen de btw op gezonde producten (volgens de Schijf van Vijf), zodat gezond eten voor iedereen bereikbaar blijft. Ook voor mensen met een klein inkomen."
  2. "Eten wordt gezonder. We stellen wettelijke maxima in voor suiker, vet, zout en andere schadelijke toevoegingen in bewerkt voedsel. Daarmee doorbreken we de marktmacht van voedselproducenten die bepalen wat er in ons eten zit. Denk daarbij ook aan ultrabewerkte additieven, kunstmatige zoetstoffen of omstreden Enummers. We kijken bij bestrijdingsmiddelen niet alleen naar het effect op de gezondheid van ieder middel afzonderlijk, maar ook naar het effect van meerdere middelen samen."
  3. "Ziekte voorkomen is beter dan genezen. En goedkoper ook. Maar zolang bedrijven mogen verdienen aan het ziek maken van mensen, blijven we dweilen met de kraan open. Nergens wordt dat zo zichtbaar als in de supermarkt: bijna 80 procent van het aanbod is ongezond. De voedingsindustrie speelt met verslavende samenstellingen en agressieve marketing in op onze kwetsbaarheden en maakt daar miljardenwinsten mee. En daarna maakt de geneesmiddelenindustrie ons weer 'beter' met bijvoorbeeld hormoonpillen en spuiten om af te vallen. Daarmee heeft de vrije markt een dubbel verdienmodel op onze gezondheid. En de overheid kijkt toe. Net als bij de tabaksindustrie blijven winsten belangrijker dan volksgezondheid."
  4. "Landbouw kan een krachtige bondgenoot van de natuur zijn. Met gezonde bodems, schoon water en meer biodiversiteit bouwen we aan een toekomstbestendige landbouw. Zo zorgen we samen voor veilig voedsel, sterke natuur en een mooi landschap om trots op te zijn."
  5. "Van wereldmarkt naar voedselsoevereiniteit. Onze voedselvoorziening richten we op Nederland en buurlanden, met sterke regionale ketens die mens, dier en natuur respecteren. In plaats van massale export en import bouwen we aan een landbouwsysteem dat in balans is met de omgeving en gebaseerd is op kringlopen. We roepen een halt toe aan oneerlijke handelsverdragen die boeren hier én elders onder druk zetten. Aan geïmporteerd voedsel stellen we voortaan dezelfde eisen als aan onze eigen producten, zodat eerlijk en duurzaam produceren loont. We stoppen met de grootschalige import van veevoer, kunstmest en biobrandstof. Zo voorkomen we tropische ontbossing en versterken we juist wereldwijd de lokale voedselproductie."
  6. "Reclame voor ongezond voedsel eten en drinken wordt verboden. We pakken de reclames voor ongezond voedsel en dranken aan, zeker waar die gericht is op kinderen. Lucratieve plaatsingsdeals in supermarkten verdwijnen. Ook verpakkingen die kinderen verleiden worden aan banden gelegd."
  7. "Financiers en ketenreuzen betalen mee aan een duurzame transitie. Banken en institutionele beleggers bouwen financiering van kunstmest, pesticiden en intensieve veehouderijen af. Zij worden wettelijk verplicht een transitieplan met duidelijke reductiedoelen te publiceren en financieel bij te dragen aan schadeherstel voor natuur, klimaat, boeren en gezondheid. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) krijgt extra bevoegdheden om de inkoopmacht van supermarkten te begrenzen en minimumprijsafspraken te bekrachtigen zodat boeren een kostendekkende, eerlijke prijs ontvangen."
  8. "12.2 Landbouw in balans met natuur"