Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil de digitale autonomie vergroten door Europese alternatieven te bouwen om de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese leveranciers te verminderen ^[1]. Daarnaast streeft de partij naar het verbreken van monopolies om de marktmacht van dominante bedrijven aan te pakken ^[2]. In de zorg wordt specifiek genoemd dat monopolies van ICT-leveranciers leiden tot hoge kosten en innovatie belemmeren ^[3]. De partij pleit bovendien voor het aanpakken van de afhankelijkheid van niet-Europese Big Tech, inclusief het opknippen van deze bedrijven ^[5], en wil dat data onder Europees recht valt ^[1][4].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen de motie te stemmen.

Bronnen:

1. "Digitale autonomie en industriepolitiek in Europa. Nederland kent veel innovatieve ICT-bedrijven, maar is toch afhankelijk van Amerikaanse en Chinese leveranciers. Samen met Europese partners maken we haast met het bouwen van Europese alternatieven en het stallen van data op Europees grondgebied en zorgen we dat het uitsluitend onder Europees recht valt. Zo maken we de hele overheid minder afhankelijk van landen buiten de Europese Economische Ruimte en bergen we overheidsinformatie veiliger op. Om dit meer kracht bij te zetten investeren we in de Rijkscloud. Voor het stellen van prioriteiten in het bouwen aan digitale autonomie, kiezen we een risico-gedreven aanpak, waarbij we de gehele technologiestack in samenhang benaderen. We ondersteunen initiatieven voor Europese chipfabrieken en sturen bij de Europese Commissie aan op publieke garanties, zoals bij het InvestEU-programma. In Nederland omarmen we het ecosysteem van innovatieve mkb'ers en stimuleren start-ups in de tech-sector. De Rijksoverheid geeft als grootste IT-afnemer van het land de voorkeur aan Europese digitale diensten. Dat leidt tot hoogwaardige werkgelegenheid en versterkt de economie."
2. "Aanpakken marktmacht. Dominante bedrijven mogen niet langer de vrije hand hebben in het opkopen van de concurrentie en het bepalen van onze leefwereld. Wij willen daarom monopolies op Europese en nationale schaal verbreken."
3. "Digitale zorg ter verbetering, niet ter vervanging. Digitale zorg kan van toegevoegde waarde zijn wanneer het de kwaliteit verbetert, patiënten meer regie geeft en zorgverleners ontlast. Voorwaarde is dat technologie veilig, toegankelijk en betaalbaar is en menselijk contact niet vervangt waar dat nodig en gewenst is. Zo moet AI enkel worden toegepast in gevallen waar het in het belang is van de patiënt, zonder dat dit ten koste gaat van de planeet en de privacy van de patiënt. Monopolies van ICT- en hulpmiddelenleveranciers zorgen nu voor hoge kosten en belemmeren innovatie. GroenLinks-PvdA wil dat digitalisering werkt vóór mensen, niet vóór winst."
4. "Verantwoorde bouw van datacentra. Zolang het nut en de noodzaak kan worden onderbouwd, is er ruimte voor nieuwe datacentra in Nederland. We zetten het Actieplan Duurzame Digitalisering voort. We stellen hierbij eisen aan duurzaamheid en de verdeling van ruimte, zodat datacentra passen binnen het energienet en deze niet onnodig belasten. Nieuwe datacentra en de data die daarin wordt opgeslagen moeten uitsluitend onder Europees recht vallen."
5. "Europese actie en Big Tech. Europa is te afhankelijk van Amerikaanse techgiganten. We bouwen onze eigen digitale industrie en economie verder uit door te investeren in Europese digitale infrastructuur, een eigen Cloud en veilige AI. We lanceren een Civiel Techfonds om verantwoorde technologie aan te jagen en mensenrechtenorganisaties te steunen. We pleiten voor het opknippen van Big Tech en een heffing op niet-Europese Big Tech-bedrijven. Online anonimiteit en vrije toegang tot informatie blijven we actief beschermen. Zie ook hoofdstuk 'Digitalisering'."