Geld voor infrastructuur en defensie

De regering moet in 2027 geld van de defensie-uitgaven gebruiken voor het onderhoud van wegen, bruggen en spoor. Dit onderhoud wordt nu uitgesteld door geldgebrek. Goede wegen zijn nodig om militairen snel te kunnen verplaatsen en de veiligheid van Nederland te vergroten. Binnen de NAVO (een bondgenootschap van landen) is er ruimte om hierin te investeren.

Motie van het lid Van der Plas over middelen voor bredere defensie- en veiligheidsuitgaven bestemmen voor infrastructuur

De kamer, constaterende dat noodzakelijk onderhoud aan wegen, bruggen, spoor en vaarwegen wordt uitgesteld door geldgebrek; overwegende dat deze infrastructuur ook onmisbaar is voor militaire mobiliteit en de weerbaarheid van Nederland; overwegende dat binnen de NAVO-afspraken ruimte bestaat om te investeren in kritieke infrastructuur; overwegende dat in september 2025 de motie-Wijen-Nass/Van Dijk is aangenomen, die oproept om te inventariseren hoe investeringen kunnen worden toegerekend aan de aanvullende 1,5% voor nationale weerbaarheid binnen de NAVO-systematiek en infrastructuurprojecten binnen Nederland; verzoekt de regering bij de begroting voor 2027 een deel van de middelen voor bredere defensie- en veiligheidsuitgaven te bestemmen voor onderhoud en versterking van infrastructuur die aantoonbaar van belang is voor militaire mobiliteit.
30 juni | BBB | Verworpen: 57–93 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBCUDENKSGPKeijzer50PLUS
D66VVDPROCDAPvdDSPVolt

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil het defensiebudget aanzienlijk verhogen naar 3,5% van het bbp om aan de NAVO-doelstellingen te voldoen [1][3]. Binnen deze versterking van de krijgsmacht wordt expliciet ingezet op het verbeteren van logistieke capaciteiten [1][5]. Daarnaast steunt de partij investeringen in zowel defensie als infrastructuur [6] en stelt zij dat men niet moet afbreken wat men wil verdedigen [4].

Argumenten tegen: Het programma bevat geen directe argumenten tegen de motie, al wordt wel benadrukt dat investeringen in defensie onderdeel moeten zijn van een verantwoord investeringsplan om verspilling te voorkomen [2].

Bronnen:

  1. "Investeren in defensie. We committeren ons aan het verhogen van het defensiebudget naar 3,5% van het bbp vanwege de Russische agressie en de noodzaak om ons onafhankelijker te maken van de Verenigde Staten. De krijgsmacht wordt sterker, groter en moderner, met meer gevechtskracht op land, betere luchtverdediging en sterke maritieme en logistieke capaciteiten. We zetten in op innovatie, bijvoorbeeld op het gebied van drones. Hiermee schrikken we Russische agressie af, voldoen we aan onze NAVO-doelstellingen en kunnen we ons land beter beschermen."
  2. "Een verantwoord investeringsplan. Voor het opbouwen van een sterke krijgsmacht zijn forse investeringen nodig en veel tijd. Daar moet een verantwoord investeringsplan voor komen. Vooraf moet duidelijk zijn waarin we gaan investeren, of deze investeringen het internationaal humanitair recht respecteren, en of defensie en de industrie dat geld ook goed kunnen uitgeven. Daarbij streven we naar maximale openbaarheid, onderzoeken we vooraf de belangen van de defensie-industrie en leggen we transparant vast hoe we mogelijke lobby-invloeden en belangenconflicten vermijden. Zo voorkomen we verspilling en onnodige prijsstijgingen. Ook kunnen we kosten besparen met betere samenwerking in Europa bij het inkopen van munitie en wapensystemen."
  3. "Een sterke krijgsmacht die ons beschermt. Een sterke krijgsmacht is onmisbaar als we autocraten willen afschrikken. We staan voor een historische verhoging van de uitgaven aan defensie. We houden ons aan de nieuwe NAVO-norm en groeien toe naar de afspraak om 3,5% van het bbp uit te geven aan defensie. De overheid wordt medeaandeelhouder van defensiebedrijven, zodat de winsten terugvloeien naar de samenleving. We betalen de hogere defensieuitgaven niet met bezuinigen op zorg, onderwijs, sociale zekerheid en pensioenen. De hogere defensieuitgaven betalen we door een eerlijke bijdrage te vragen van de rijkste Nederlanders. We gaan door met investeren in onze verzorgingsstaat en de verduurzaming van onze economie."
  4. "We moeten niet afbreken wat we willen verdedigen. Een hoger defensiebudget dient dus gepaard te gaan met het bouwen aan een Nieuwe Verzorgingsstaat en investeringen in verduurzaming en energie-onafhankelijkheid. We betalen de hogere defensie-uitgaven niet met bezuinigingen op onze verzorgingsstaat of klimaatbeleid."
  5. "Veiligheid vereist publieke sturing. Onze veiligheid is te belangrijk om alleen aan de markt over te laten. We investeren in een onafhankelijkere, moderne defensie-industrie in samenwerking met Europese partners met wie we gezamenlijk inkopen en ontwikkelen. We specialiseren in onze sterke sectoren. Voor Nederland betekent dit investeringen in maritieme en logistieke capaciteiten en de drone-, sensor-, cyber- en ruimtevaarttechnologie. Strategisch relevante defensiebedrijven komen deels in publieke handen via staatsdeelnemingen. We gaan zo prijsopdrijving en overwinsten tegen zodat gemeenschapsgeld bijdraagt aan collectieve veiligheid en niet eindigt in de portemonnee van wapenspeculanten."
  6. "Europese begroting. De onderhandelingen over een nieuwe zevenjarenbegroting zijn van start. Een sterkere en meer gefocuste EU-begroting is nodig de komende jaren. We zetten in op hervorming van de begroting zodat er meer ruimte komt voor investeringen in kennis, innovatie, defensie en infrastructuur. We hanteren daarbij geen taboes op nieuwe inkomstenbronnen of het aangaan van gemeenschappelijke schulden. We kiezen ervoor om structureel geld vrij te maken om te investeren in de energietransitie. Daarbij hanteren we altijd begrotingsregels die zorgen voor efficiënte besteding van geld, corruptie voorkomen en geld niet uitkeren aan onrechtstatelijke regeringen."