Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil de afhankelijkheid van de Verenigde Staten afbouwen ^[1][5] en is kritisch over de afhankelijkheid van Amerikaanse techgiganten ^[7]. Er wordt gepleit voor het bouwen van Europese alternatieven voor digitale infrastructuur, waaronder een eigen Cloud en veilige AI ^[7], waarbij data op Europees grondgebied moet worden opgeslagen onder Europees recht ^[2][8]. De Rijksoverheid krijgt de opdracht de voorkeur te geven aan Europese digitale diensten ^[2]. Ook binnen defensie streeft de partij naar een onafhankelijke Europese industrie ^[1][4] en wil zij voorkomen dat software bijdraagt aan mensenrechtenschendingen ^[3].

Argumenten tegen: Het programma biedt geen directe argumenten om het gebruik van Amerikaanse technologie in defensie te behouden. Hoewel de partij de NAVO steunt ^[6], wordt daarbij juist benadrukt dat de Europese pijler versterkt moet worden zodat Europa sneller voor eigen veiligheid kan zorgen ^[6].

Bronnen:

1. "Europese defensiesamenwerking. Defensie moet een gedeelde EUcompetentie worden; besluiten over inzet van de krijgsmacht blijven echter een nationale bevoegdheid. Integratie van de krijgsmachten zetten we voort. We bouwen een onafhankelijke Europese defensie-industrie via de gezamenlijke ontwikkeling en inkoop van wapensystemen, diensten en infrastructuur. We beschermen onszelf en onze infrastructuur tegen cyberaanvallen, desinformatie, spionage en sabotage. We bouwen onze afhankelijkheid van de VS af en plaatsen geen orders meer bij de Israëlische defensie-industrie. Vooruitlopend op toekomstig EU-lidmaatschap kan de EU Oekraïne al integreren via een Veiligheidspact op het gebied van veiligheid en defensie."
2. "Digitale autonomie en industriepolitiek in Europa. Nederland kent veel innovatieve ICT-bedrijven, maar is toch afhankelijk van Amerikaanse en Chinese leveranciers. Samen met Europese partners maken we haast met het bouwen van Europese alternatieven en het stallen van data op Europees grondgebied en zorgen we dat het uitsluitend onder Europees recht valt. Zo maken we de hele overheid minder afhankelijk van landen buiten de Europese Economische Ruimte en bergen we overheidsinformatie veiliger op. Om dit meer kracht bij te zetten investeren we in de Rijkscloud. Voor het stellen van prioriteiten in het bouwen aan digitale autonomie, kiezen we een risico-gedreven aanpak, waarbij we de gehele technologiestack in samenhang benaderen. We ondersteunen initiatieven voor Europese chipfabrieken en sturen bij de Europese Commissie aan op publieke garanties, zoals bij het InvestEU-programma. In Nederland omarmen we het ecosysteem van innovatieve mkb'ers en stimuleren start-ups in de tech-sector. De Rijksoverheid geeft als grootste IT-afnemer van het land de voorkeur aan Europese digitale diensten. Dat leidt tot hoogwaardige werkgelegenheid en versterkt de economie."
3. "Beschermen mensenrechten, ook over de grens. Met nieuwe Europese regelgeving voorkomen we het gebruik, de import en de export van (AI-) software in de surveillance- en defensie-industrie die bijdraagt aan mensenrechtenschendingen."
4. "Veiligheid vereist publieke sturing. Onze veiligheid is te belangrijk om alleen aan de markt over te laten. We investeren in een onafhankelijkere, moderne defensie-industrie in samenwerking met Europese partners met wie we gezamenlijk inkopen en ontwikkelen. We specialiseren in onze sterke sectoren. Voor Nederland betekent dit investeringen in maritieme en logistieke capaciteiten en de drone-, sensor-, cyber- en ruimtevaarttechnologie. Strategisch relevante defensiebedrijven komen deels in publieke handen via staatsdeelnemingen. We gaan zo prijsopdrijving en overwinsten tegen zodat gemeenschapsgeld bijdraagt aan collectieve veiligheid en niet eindigt in de portemonnee van wapenspeculanten."
5. "Investeren in defensie. We committeren ons aan het verhogen van het defensiebudget naar 3,5% van het bbp vanwege de Russische agressie en de noodzaak om ons onafhankelijker te maken van de Verenigde Staten. De krijgsmacht wordt sterker, groter en moderner, met meer gevechtskracht op land, betere luchtverdediging en sterke maritieme en logistieke capaciteiten. We zetten in op innovatie, bijvoorbeeld op het gebied van drones. Hiermee schrikken we Russische agressie af, voldoen we aan onze NAVO-doelstellingen en kunnen we ons land beter beschermen."
6. "NAVO. De NAVO versterkt de collectieve veiligheid van Nederland en Europa tegen dreigingen uit Rusland en elders. We committeren ons aan de NAVO-norm en versterken de Europese pijler van de NAVO in nauwe samenhang met het Europese veiligheids- en defensiebeleid. Europa zal zo spoedig mogelijk voor zijn eigen veiligheid moeten kunnen zorgen."
7. "Europese actie en Big Tech. Europa is te afhankelijk van Amerikaanse techgiganten. We bouwen onze eigen digitale industrie en economie verder uit door te investeren in Europese digitale infrastructuur, een eigen Cloud en veilige AI. We lanceren een Civiel Techfonds om verantwoorde technologie aan te jagen en mensenrechtenorganisaties te steunen. We pleiten voor het opknippen van Big Tech en een heffing op niet-Europese Big Tech-bedrijven. Online anonimiteit en vrije toegang tot informatie blijven we actief beschermen. Zie ook hoofdstuk 'Digitalisering'."
8. "Verantwoorde bouw van datacentra. Zolang het nut en de noodzaak kan worden onderbouwd, is er ruimte voor nieuwe datacentra in Nederland. We zetten het Actieplan Duurzame Digitalisering voort. We stellen hierbij eisen aan duurzaamheid en de verdeling van ruimte, zodat datacentra passen binnen het energienet en deze niet onnodig belasten. Nieuwe datacentra en de data die daarin wordt opgeslagen moeten uitsluitend onder Europees recht vallen."