De regering moet binnen een half jaar een besparingsplan per ministerie maken. Hierin moeten verbeteringen door kunstmatige intelligentie (AI) en het tijdelijk stoppen van vacatures staan. De overheid moet efficiënter werken met minder overhead en een kleiner ambtenarenapparaat.
Motie van de leden Brekelmans en Bontenbal over het opstellen van een besparingsplan per ministerie en daarin efficiëntieverbetering door AI en de optie van gerichte vacaturestops meenemen
De kamer,
overwegende dat er voor 3,5 miljard per jaar op het ambtenarenapparaat
wordt omgebogen;
van mening dat de overheid productiever moet worden met minder
overhead, minder complexiteit en een minder omvangrijk ambtenarenapparaat;
verzoekt de regering binnen een halfjaar een besparingsplan per
ministerie op te stellen, daarin efficiencyverbetering door AI en de optie
van gerichte vacaturestops mee te nemen, en de Kamer hierover te
informeren.
Argumenten voor: De partij streeft naar een productievere overheid die ''meer met minder' doet door middel van innovatie en digitalisering [2][4]. Daarnaast wil de partij de afhankelijkheid van dure externe consultants verminderen door te investeren in de eigen kennis en kunde van de overheid, wat bijdraagt aan een efficiëntere werkwijze met minder overhead [1][3].
Argumenten tegen: De partij benadrukt dat bij de inzet van AI de medewerkers inspraak moeten hebben en dat besluiten met grote impact nooit volledig door een algoritme of AI genomen mogen worden [5][6].
Bronnen:
"Een kundige overheid. We investeren fors in de eigen kunde en kennis van de overheid en zorgen dat de overheid minder afhankelijk wordt van dure consultants. Zie hoofdstuk 'Werk, Inkomen en Economie'."
"We gaan meer met minder doen. Met een vergrijzende bevolking moet Nederland productiever worden. Dat betekent slimmer omgaan met ons menselijk kapitaal, en flinke investeringen in innovatie en wetenschap. Zie hoofdstuk 'Onderwijs'."
"Onafhankelijk van consultants. De overheid is te vaak afhankelijk van dure consultants bij het uitvoeren van kerntaken. Het Rijk gaat zich houden aan het maximum van 10% externe inhuur. Het wordt verboden om een concurrentiebeding op te nemen voor werknemers die de overstap willen maken naar de Rijksoverheid. We stimuleren het delen van kennis en expertise tussen gemeenten en provincies, zodat ook lokale overheden minder afhankelijk worden van detacheringsbureaus."
"Arbeidsmarkt van de toekomst. De arbeidsmarkt verandert. Door krapte is de druk op sommige werkenden heel hoog, terwijl elders banen verdwijnen door digitalisering. De toepassingen van AI ontwikkelen zich razendsnel. We gaan slimmer werken door te investeren in innovatie en digitalisering waar dat kan en meerwaarde heeft. Zo verhogen we onze productiviteit, waardoor we mensen vrijspelen voor sectoren waar de tekorten groot zijn, zoals de in de technieksector, de bouw- en installatiesector, de kinderopvang, het onderwijs en de zorg. We investeren in om-, her- en bijscholing, en in zij-instroom. We maken hierover afspraken met sociale partners, het onderwijs en de regio's in de een werk-ontwikkel-aanpak."
"Recht op behoorlijk bestuur. We verankeren het recht op behoorlijk bestuur in de Grondwet. Burgers krijgen het recht om bezwaar te maken bij een onafhankelijke instantie, inzage in hun eigen dossier, en duidelijke motivering van besluiten. Bestuursorganen die na een verloren beroep toch in hoger beroep gaan tegen burgers moeten hogere griffierechten gaan betalen. Besluiten met grote impact mogen nooit volledig door een algoritme of AI worden genomen."
"Waardevol werken met kunstmatige intelligentie. AI verandert onze manier van werken. We willen volledige inspraak van medewerkers over de manier waarop AI-toepassingen worden ingezet op de werkvloer. Per sector kijken we met vakbonden en werknemers óf en hoe AI kan bijdragen aan waardevol werk. Op plekken waar AI gewenst is, kijken we welke duurzame en ethische oplossingen voorhanden zijn. Waar AI niet gewenst is, hebben werknemers het laatste woord. AI wordt geen gewoonterecht, maar een weldoordachte keuze waarbij de rechten van werknemers worden gerespecteerd. Voor meer informatie over platformwerkers, zie hoofdstuk 'Werk, Inkomen en Economie.'"