Besparingsplan voor het ambtenarenapparaat

De regering moet binnen een half jaar een besparingsplan per ministerie maken. Hierin moeten verbeteringen door kunstmatige intelligentie (AI) en het tijdelijk stoppen van vacatures staan. De overheid moet efficiënter werken met minder overhead en een kleiner ambtenarenapparaat.

Motie van de leden Brekelmans en Bontenbal over het opstellen van een besparingsplan per ministerie en daarin efficiëntieverbetering door AI en de optie van gerichte vacaturestops meenemen

De kamer, overwegende dat er voor 3,5 miljard per jaar op het ambtenarenapparaat wordt omgebogen; van mening dat de overheid productiever moet worden met minder overhead, minder complexiteit en een minder omvangrijk ambtenarenapparaat; verzoekt de regering binnen een halfjaar een besparingsplan per ministerie op te stellen, daarin efficiencyverbetering door AI en de optie van gerichte vacaturestops mee te nemen, en de Kamer hierover te informeren.
17 september | VVD, CDA | Aangenomen: 121–29 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil besparen door slimmer in te kopen en kunstmatige intelligentie (AI) in te zetten om de administratieve en personele lastendruk te verlagen [1]. Ook is er behoefte aan minder ambtelijke bureaucratie [3] en het verminderen van de afhankelijkheid van externe inhuur om middelen vrij te maken voor de opbouw van interne expertise [4]. Daarnaast zet de partij in op innovatie met behulp van AI [5].

Argumenten tegen: Het programma bevat geen directe argumenten tegen het opstellen van een besparingsplan of het gebruik van AI; er wordt wel gesproken over het vergroten van de capaciteit en het budget bij gemeenten [2].

Bronnen:

  1. "Door slimmer en simpeler in te kopen kan de overheid honderden miljoenen euro's per jaar besparen, zonder in te leveren op kwaliteit. We zetten daarom in op toegankelijkheid van publieke inkoopdata door middel van een nationale dataspace voor overheidsopdrachten. Daarnaast zetten we kunstmatige intelligentie (AI) in om de administratieve en personele lastendruk bij inkoopprocessen te verlagen, bijvoorbeeld bij offertebeoordelingen en het beantwoorden van vragen. Dit vergroot ook de objectiviteit van de offertebeoordelingen, waardoor het aanbestedingsproces rechtvaardiger wordt."
  2. "We zorgen voor meer capaciteit en budget bij gemeenten, om hen te helpen de grote stroom aan bouwvergunningsaanvragen en bestemmingsplanwijzigingen sneller te kunnen behandelen, ingevoerd te raken in de omgevingswet en actiever grond- en bouwbeleid te voeren. Op korte termijn detacheren we medewerkers, bijvoorbeeld vanuit de provincie. Rijksoverheid en provincie maken een plan voor een structurele oplossing, zoals de uitrol van traineeships en een 'flexibele schil' van overheidspersoneel dat inzetbaar is in de hele provincie."
  3. "We willen dat de hersteloperatie naar aanleiding van het toeslagenschandaal snel wordt afgerond, in samenspraak met gedupeerden en gemeenten. Vooral door minder ambtelijke bureaucratie en te werken op basis van vertrouwen."
  4. "De overheid leunt te veel op extern advies. Afhankelijkheid van externe inhuur, zoals consultants, ondermijnt de ambtelijke expertise en maakt de overheid kwetsbaar. Volt bepleit dat het principe 'zelf doen, tenzij' leidend wordt. Wanneer daarvan wordt afgeweken, moet dat publiekelijk worden verantwoord. Het geld dat we hiermee besparen, zetten we in voor het opbouwen en behouden van interne deskundigheid en expertise."
  5. "Volt zet zich in voor innovatie, ook voor innovatie van en met AI. Maar bij innovatie denken we breder dan AI en LLM's (zoals ChatGPT) alleen. We staren we ons niet blind op technologische hypes. We volgen niet alleen de trends, maar zijn ook innovatieve trendsetter om zo de toekomstbestendigheid van onze samenleving te garanderen. Hiervoor is een ministerie van Digitale Zaken nodig. Bewindvoerders kunnen digitale innovatie agenderen, innovatie bevorderen en toezicht houden op wenselijk en ethisch gebruik van technologie in onze samenleving."