De regering moet binnen een half jaar een besparingsplan per ministerie maken. Hierin moeten verbeteringen door kunstmatige intelligentie (AI) en het tijdelijk stoppen van vacatures staan. De overheid moet efficiënter werken met minder overhead en een kleiner ambtenarenapparaat.
Motie van de leden Brekelmans en Bontenbal over het opstellen van een besparingsplan per ministerie en daarin efficiëntieverbetering door AI en de optie van gerichte vacaturestops meenemen
De kamer,
overwegende dat er voor 3,5 miljard per jaar op het ambtenarenapparaat
wordt omgebogen;
van mening dat de overheid productiever moet worden met minder
overhead, minder complexiteit en een minder omvangrijk ambtenarenapparaat;
verzoekt de regering binnen een halfjaar een besparingsplan per
ministerie op te stellen, daarin efficiencyverbetering door AI en de optie
van gerichte vacaturestops mee te nemen, en de Kamer hierover te
informeren.
Argumenten voor: De partij erkent dat de ambtelijke organisatie een hervorming nodig heeft [1] en ziet mogelijkheden voor de inzet van AI [2].
Argumenten tegen: De partij wil juist investeren in de ondersteuning en training van ambtenaren op het gebied van ethiek en weerbaarheid om het publieke vertrouwen te vergroten [4]. Daarnaast moet AI-toepassing altijd bijdragen aan specifieke publieke doelen [2] en brengt de technologie grote risico's met zich mee die investeringen in veiligheid vereisen [3].
Bronnen:
"De overheid investeert in een cultuuromslag, van wantrouwen naar vertrouwen in burgers als uitgangspunt. Medemenselijkheid staat centraal in het handelen van overheidsinstanties, ondersteund door het ambtelijk vakmanschap dat daarvoor nodig is. De ambtelijke organisatie wordt daarop hervormd."
"De overheid zet AI alleen in als de toepassing aantoonbaar bijdraagt aan publieke doelen, zoals dierenwelzijn, natuurherstel, energiebesparing, betere zorg of armoedebestrijding. Elke voorgenomen toepassing wordt vooraf getoetst op ecologische impact. Transparantie over energieen waterverbruik van AI-systemen is verplicht."
"AI wordt steeds geavanceerder en overtuigender. Het voert steeds meer taken sneller en vollediger uit dan mensen. Dit brengt grote risico's met zich mee voor de mensheid. Nederland erkent publiekelijk de systemische en existentiële risico's van AI en investeert structureel in AI-veiligheidsonderzoek. Daarnaast worden we aanjager van een daadkrachtige uitvoering van de Europese AI act, en pleiten we voor een internationaal AIveiligheidsverdrag en AI-toezichtsautoriteit."
"De Partij voor de Dieren ziet dat vele ambtenaren zich iedere dag met toewijding inzetten om Nederland rechtvaardiger, duurzamer en inclusiever te maken. Tegelijkertijd vraagt een integere overheid om een cultuur waarin ruimte is voor morele reflectie, waarin dilemma's bespreekbaar zijn en waarin het goede werk van ambtenaren meer positieve impact kan hebben. Daarom investeren we in ondersteuning en training rond ethiek en weerbaarheid, zodat ambtenaren in staat zijn keuzes te maken in lijn met de publieke waarden die zij dienen, zodat uiteindelijk de burgers weer vertrouwen krijgen in de overheid. Daarmee zorgen we ervoor dat de overheid de belangen van de burger weer op de eerste plaats zet."