De regering moet bij het onderzoek naar RAM-lijsten (lijsten waarmee de Belastingdienst risico's inschat) ook kijken naar alle vormen van ongelijke behandeling. Het gaat niet alleen om financieel nadeel. Ook extra controles of vragenbrieven kunnen mensen ongelijk behandelen. De Autoriteit Persoonsgegevens moet hierbij worden betrokken.
Motie van de leden Ergin en Stultiens over bij onderzoek naar RAM en vergelijkbare lijsten niet alleen kijken naar financieel nadeel
De kamer,
constaterende dat de Belastingdienst burgers op RAM-lijsten zette
vanwege onder meer hun nationaliteit of postcode;
constaterende dat de Autoriteit Persoonsgegevens vindt dat niet alleen
moet worden gekeken naar financieel nadeel, maar ook naar andere
vormen van ongelijke behandeling;
overwegende dat ook extra controles, vragenbrieven of intensiever
toezicht een vorm van ongelijke behandeling kunnen zijn;
verzoekt de regering bij het onderzoek naar RAM en vergelijkbare lijsten
niet alleen te kijken naar financieel nadeel, maar ook te onderzoeken of
mensen op een andere manier ongelijk of zwaarder zijn behandeld, en
daarbij de kritiek van de Autoriteit Persoonsgegevens mee te nemen.
Argumenten voor: De partij streeft naar het bestrijden van institutioneel racisme en discriminatie [2]. Zij willen een verbod op het gebruik van discriminerende risicoprofielen, zoals eerder gezien bij de Toeslagenaffaire [3]. Daarnaast wil de partij het toezicht op het gebruik van data door de overheid verbeteren, waarbij de Autoriteit Persoonsgegevens meer bevoegdheden en expertise krijgt [1]. Tevens is er de wens om de democratische controle op uitvoeringsinstanties zoals de Belastingdienst te versterken [4].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
"Geen discriminerende algoritmen en systemen. We verbeteren het toezicht op hoe de overheid data gebruikt en privacy beschermt. Bestaande toezichthouders, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens, krijgen meer bevoegdheden, expertise en middelen om algoritmen en systemen te controleren op transparantie, uitlegbaarheid, proportionaliteit en discriminatie, en bij misstanden wordt er opgetreden of gehandhaafd. Overheidsorganisaties worden verplicht tot een impactanalyse op rechtsgelijkheid en grondrechten bij inzet van nieuwe technologie of data."
"Institutioneel racisme bestrijden. Het is onacceptabel dat er structureel en systematisch mensen gediscrimineerd worden op basis van huiskleur, gender, seksualiteit, nationaliteit, het wel of niet hebben van een migratieachtergrond of godsdienst door wetten, beleid, ongeschreven regels en handelswijzen. Helaas zien we dit keer op keer gebeuren in het onderwijs, in de openbare ruimte en bij de overheid, als ook wanneer mensen zoeken naar een baan of woning. We gaan inzetten op bewustwording en een cultuuromslag. De overheid gaat het goede voorbeeld geven door te stoppen met risicoprofielen en discriminerende algoritmes. Daarnaast versterken we de rechtsbescherming tegen institutioneel racisme en ontwikkelen we samen met belangen- en minderheidsorganisaties een integraal nationaal kader om institutioneel racisme in de samenleving tegen te gaan."
"Verbod risicoprofielen. De inzet van discriminerende risicoprofielen - zoals bij de Toeslagenaffaire - wordt verboden. Transparantie en uitlegbaarheid worden wettelijk verplicht bij iedere vorm van geautomatiseerde beoordeling."
"Een controleerbare overheid. Democratische controle op uitvoeringsinstanties als de Belastingdienst, het UWV, de IND en DUO wordt versterkt, met onafhankelijke klachtencommissies, periodieke burgerpanels en structurele rapportage aan het parlement."