Toets nieuwe fraudeaanpak DUO

De regering moet de nieuwe fraudeaanpak van DUO laten controleren door een externe partij. Zo wordt voorkomen dat het systeem onterecht onderscheid maakt (bias) of discrimineert. Een zorgvuldige aanpak is essentieel na eerdere problemen met fraudecontroles bij de overheid.

Motie van het lid Ergin over de nieuwe fraudeaanpak van DUO extern laten toetsen op proportionaliteit, bias en discriminerende werking

De kamer, constaterende dat DUO op dit moment een nieuwe fraudeaanpak aan het voorbereiden is; overwegende dat, gezien de eerdere aanpak, zorgvuldigheid en het creëren van extra waarborgen tegen directe en indirecte discriminatie noodzakelijk zijn; verzoekt de regering de nieuwe fraudeaanpak extern te laten toetsen op proportionaliteit, bias en (in)directe discriminerende werking alvorens deze wordt uitgerold.
16 april | DENK | Aangenomen: 113–37 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdACDAJA21CUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS
PVVFVDMarkuszBBBKeijzer

Verkiezingsprogramma BBB

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De motie vraagt om een externe toets op proportionaliteit en discriminatie bij een nieuwe fraudeaanpak. Men zou dit kunnen koppelen aan het streven naar een betrouwbare rechtsstaat en het voorkomen van situaties zoals in de toeslagenaffaire [3], waarbij institutionele fouten schadelijk zijn voor het vertrouwen.

Argumenten tegen: De partij stelt strikte voorwaarden aan de inhuur van externen: 'De inhuur van allerlei externen zonder directe toegevoegde waarde voor onderwijs of onderzoek moet stoppen' [2]. Daarnaast benadrukt de partij dat nieuwe wetgeving getoetst moet worden op IT-haalbaarheid [1] en werkbaarheid/eenvoud [4], wat suggereert dat men toetst op specifieke haalbaarheidscriteria in plaats van een algemene externe toets op bias.

Bronnen:

  1. "Digitale haalbaarheid. Nieuwe wetgeving moet getoetst worden zodat deze wetgeving aansluit bij de IT systemen van de overheid."
  2. "Kritische kijken naar het inhuren van consultants en beleidsadviseurs. De inhuur van allerlei externen zonder directe toegevoegde waarde voor onderwijs of onderzoek moet stoppen."
  3. "Verbetering Raad van State. Uitspraken over 'intern salderen' van de Raad van State van december 2024 tonen aan dat ons juridische systeem verbetering behoeft. Het kan niet zo zijn dat de hoogste Nederlandse rechter eerst allerlei activiteiten vergunningvrij verklaart, om vijf jaar later te bepalen dat voor diezelfde activiteiten met terugwerkende kracht toch een vergunning nodig is. Veel ondernemers zijn daardoor in onzekerheid gebracht: uitbreidingen of verbouwingen die destijds legaal waren, zijn nu plotsklaps illegaal. Deze gang van zaken is zeer slecht voor het vertrouwen in de rechtsstaat. En het is niet de eerste keer dat de Raad van State onvoldoende werkt als het juridische slot op de deur, zie bijvoorbeeld de toeslagenaffaire. Wij onderzoeken hoe we ons eigen rechtssysteem, inclusief de Raad van State kunnen versterken zodat herhaling wordt voorkomen."
  4. "Toetsing op werkbaarheid. Nieuwe wetten en regels worden getoetst op eenvoud, toepasbaarheid en begrijpelijkheid voor iedereen."