Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij stelt dat institutionele discriminatie een structureel probleem is bij publieke dienstverleners zoals DUO en dat er proactief moet worden opgetreden ^[2]. Hierbij wordt expliciet als beleidslijn genoemd dat wet- en regelgeving getoetst worden op risico's op discriminatie ^[1]. Daarnaast is de partij van mening dat systemen met impact op mensenlevens aantoonbaar anti-discriminatoir moeten zijn en aan de voorkant getoetst moeten worden op ethiek ^[4]. De motie sluit naadloos aan bij het doel om publieke instellingen transparant en inclusief te laten werken ^[5] en om discriminatie effectief tegen te gaan ^[2][3].

Argumenten tegen: Er zijn geen argumenten in het programma te vinden die spreken tegen een externe toetsing van fraudeaanpakken. Het programma benadrukt juist dat overheden en publieke dienstverleners zelf proactief aan de slag moeten gaan ^[2] en publieke instellingen het goede voorbeeld moeten geven ^[5], wat een externe toetsing niet uitsluit, maar eerder versterkt als waarborg.

Bronnen:

1. "Wet- en regelgeving worden getoetst op risico's van discriminatie en waar nodig aangepast."
2. "Patronen van institutionele discriminatie zijn helaas structureel aanwezig bij de overheid en bij de uitvoering van de taken van de overheid. Discriminatie is zichtbaar en onzichtbaar verweven in onze instituten, in hoe we werken, hoe we onderwijs geven en zorg verlenen. Daarom is het tijd dat de landelijke overheid en ook gemeenten en publieke dienstverleners zoals DUO en de Belastingdienst zelf proactief aan de slag gaan om discriminatie tegen te gaan. Dat is ook een van de vele lessen uit het toeslagenschandaal."
3. "Alle publieke dienstverleners en gemeenten worden verplicht een risicoanalyse te doen op discriminatie."
4. "Alle AI-systemen die invloed hebben op mensenlevens, inclusief systemen die worden ingezet ten behoeve van de veiligheid, worden aan de voorkant ontworpen en later getoetst op beheersbaarheid, ethiek, lichamelijke integriteit en privacy. Deze systemen moeten aantoonbaar anti-discriminatoir zijn. Er wordt structureel geld uitgetrokken voor toezicht en handhaving hierop, waarbij er ook verboden kunnen worden ingesteld."
5. "De overheid treedt daadkrachtig op tegen alle vormen van discriminatie op basis van (vermeende) afkomst, etniciteit, seksuele geaardheid, gender, religie of levensovertuiging, handicap, leeftijd of politieke overtuiging. Dit geldt ook voor discriminatie bij sollicitaties en stages. Publieke instellingen moeten hierin het goede voorbeeld geven met eerlijke, transparante en inclusieve selectie-procedures."