Verkiezingsprogramma PvdD over dit onderwerp

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 85%)

Waarom voor? De partij stelt dat het huidige systeem van competitieve subsidies resulteert in onnodige werkdruk, ontmoedigt vernieuwend onderzoek en leidt tot ongewenste machtsverhoudingen ^[1]. Om de onafhankelijkheid en kwaliteit van onderzoek te vergroten, pleit de partij voor meer vaste financiering en minder afhankelijkheid van tweede en derde geldstromen ^[4][3]. Het direct toewijzen van geld aan universiteiten in plaats van via competitieve NWO-subsidies sluit aan bij dit streven naar meer vaste financiering en minder competitiedruk.

Waarom tegen? Hoewel de motie beoogt onderzoeksgeld rechtstreeks aan universiteiten te verstrekken, noemt het verkiezingsprogramma specifiek andere vormen van financiering om de druk te verlagen, zoals het evenredig verdelen van vrijgekomen middelen over wetenschappers ^[2] of het verhogen van het budget voor eerste en tweede geldstroomonderzoek ^[4]. Er is geen expliciete uitspraak over het volledig afschaffen van de rol van NWO.

Bronnen:

1. "Veel hogescholen en universiteiten zijn leerfabrieken geworden, waar studenten massaal colleges volgen en weinig contact hebben met hun docenten. Het aantrekken van maximale hoeveelheden studenten levert deze instellingen veel collegegeld op. De grootschaligheid zorgt in de drukke steden voor extra problemen, bijvoorbeeld met huisvesting. De Partij voor de Dieren stelt de kwaliteit van het onderwijs op hogescholen en universiteiten centraal. Universiteiten zijn ook kennisinstellingen waar veel onderzoek wordt gedaan. De financiering van dit onderzoek bestaat vrijwel volledig uit subsidies die door middel van competitie worden verworven. Het overgrote deel van subsidieaanvragen wordt afgewezen, wat resulteert in onnodige werkdruk. Onderzoekers die eenmaal succesvol zijn, maken steevast meer kans op toewijzing. Dit ontmoedigt vernieuwend onderzoek en leidt tot ongewenste machtsverhoudingen. De Partij voor de Dieren streeft naar vermindering van deze competitiedruk. Daarnaast beperken we de invloed van bedrijven en multinationals op het onderzoek, want goed onderzoek dient allereerst de belangen van de maatschappij en de onafhankelijke wetenschap, niet die van het kapitaal. Door vrij en onafhankelijk onderzoek te stimuleren, vergroten we het vertrouwen in de wetenschap." (0.731)
2. "Competities voor onderzoeksfinanciering met een slagingskans van minder dan 25% worden stopgezet. De hierbij vrijgekomen middelen worden evenredig verdeeld over wetenschappers als vrij te besteden onderzoeksgeld." (0.730)
3. "De overheid investeert extra geld in onderzoek dat bijdraagt aan een groene, gezonde, sociale en rechtvaardige maatschappij. Zulk fundamenteel onderzoek wordt minder afhankelijk van tweede en derde geldstromen." (0.723)
4. "De onafhankelijkheid en de kwaliteit van de wetenschap wordt beschermd en vergroot. Wetenschap mag niet onderworpen worden aan de markt of commerciële belangen. Om kwaliteit en onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek te vergroten wordt een groter deel hiervan gefinancierd via vaste (meerjarige) financiering. Het overheidsbudget voor het eerste en tweede geldstroomonderzoek wordt daarom structureel verhoogd. Daarmee krijgen niet alleen docenten, maar ook onderzoekers en promovendi voldoende tijd en ruimte om hun werk te doen." (0.711)