Controle op internationaal embryo-onderzoek

De regering moet in Europees verband bespreken hoe zij internationaal embryo-onderzoek kan volgen. Burgers maken zich zorgen dat kennis die is ontwikkeld onder de Embryowet (de wet die regelt wat mag met embryo's) in het buitenland wordt gebruikt om ethische grenzen te overschrijden. De Nederlandse overheid heeft nu geen middelen om dit te controleren of te voorkomen.

Motie van het lid Bikker over in Europees verband zicht houden op internationale ontwikkelingen op het terrein van embryo-onderzoek

De kamer, overwegende dat het Rathenau Instituut in 2025 heeft onderzocht dat burgers zorgen hebben over wat buitenlandse bedrijven en wetenschappers doen met de kennis die in Nederland wordt ontwikkeld onder de Embryowet en het hierbij kunnen overschrijden van ethische grenzen; overwegende dat het kabinet heeft aangegeven dat Nederland niet handhavend kan optreden tegen (klinische) toepassingen van wetenschappelijke kennis in het buitenland en het kabinet geen instrumenten heeft om te voorkomen dat kennis het buitenland bereikt; verzoekt de regering in Europees verband te bespreken op welke manier zicht kan worden gehouden op internationale ontwikkelingen, binnen en buiten de EU, op het terrein van embryo-onderzoek.
20 mei | CU | Aangenomen |

Stemverwachting

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij vindt dat bij investeringen in onderzoek en technologieontwikkeling binnen de EU de Europese waarden en maatschappelijke behoeften leidend moeten zijn [2]. Daarnaast streeft de partij ernaar om mensenrechten ook over de grens te beschermen en wil zij voorkomen dat software in de defensie- en surveillance-industrie bijdraagt aan mensenrechtenschendingen [1]. De partij geeft aan niet passief toe te kijken wanneer het internationaal recht wordt geschonden [4] en wil de plicht tot maatschappelijk verantwoord ondernemen vastleggen om onder andere uitbuiting te voorkomen [3].

Argumenten tegen: De partij hecht groot belang aan de academische vrijheid, wat inhoudt dat onderzoekers de vrijheid moeten hebben om naar eigen inzicht onderzoek te doen zonder druk van buitenaf [5].

Bronnen:

  1. "Beschermen mensenrechten, ook over de grens. Met nieuwe Europese regelgeving voorkomen we het gebruik, de import en de export van (AI-) software in de surveillance- en defensie-industrie die bijdraagt aan mensenrechtenschendingen."
  2. "Technologie en onderzoek. Wij zetten ons in voor forse EU-investeringen in fundamenteel onderzoek en technologieontwikkeling. Daarbij zijn Europese waarden en maatschappelijke behoeften leidend. Denk aan het vergroten van de strategische autonomie van de EU."
  3. "Maatschappelijk verantwoord ondernemen. We leggen de plicht tot maatschappelijk verantwoord ondernemen vast. Zo voorkomen we kinderarbeid, landroof, uitbuiting, seksueel geweld en intimidatie op de werkvloer of schade aan kritieke ecosystemen, Nederland geeft geen exportsteun aan projecten die geen positieve bijdrage leveren aan mens, milieu en klimaat. We maken werk van een bindend verdrag Mensenrechten en Bedrijfsleven bij de Verenigde Naties."
  4. "'Wij kijken niet passief toe wanneer het internationaal recht met voeten wordt getreden.'"
  5. "Bescherm de academische vrijheid. Academische vrijheid is van fundamenteel belang voor goede wetenschapsbeoefening en een open, democratische kennissamenleving. Het gaat om de vrijheid van onderzoekers om naar eigen inzicht onderzoek te doen en onderwijs te geven zonder druk van buitenaf. Die vrijheid staat onder druk en moet daarom wettelijk beter worden beschermd."