Controle op internationaal embryo-onderzoek

De regering moet in Europees verband bespreken hoe zij internationaal embryo-onderzoek kan volgen. Burgers maken zich zorgen dat kennis die is ontwikkeld onder de Embryowet (de wet die regelt wat mag met embryo's) in het buitenland wordt gebruikt om ethische grenzen te overschrijden. De Nederlandse overheid heeft nu geen middelen om dit te controleren of te voorkomen.

Motie van het lid Bikker over in Europees verband zicht houden op internationale ontwikkelingen op het terrein van embryo-onderzoek

De kamer, overwegende dat het Rathenau Instituut in 2025 heeft onderzocht dat burgers zorgen hebben over wat buitenlandse bedrijven en wetenschappers doen met de kennis die in Nederland wordt ontwikkeld onder de Embryowet en het hierbij kunnen overschrijden van ethische grenzen; overwegende dat het kabinet heeft aangegeven dat Nederland niet handhavend kan optreden tegen (klinische) toepassingen van wetenschappelijke kennis in het buitenland en het kabinet geen instrumenten heeft om te voorkomen dat kennis het buitenland bereikt; verzoekt de regering in Europees verband te bespreken op welke manier zicht kan worden gehouden op internationale ontwikkelingen, binnen en buiten de EU, op het terrein van embryo-onderzoek.
20 mei | CU | Aangenomen |

Stemverwachting

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij stelt dat gevoelige kennis niet in verkeerde handen mag vallen en pleit voor samenwerking tussen de overheid en kennisinstellingen om Nederland veilig te houden [1]. Biotechnologie wordt door de partij aangemerkt als een sleuteltechnologie en een 'economisch kroonjuweel' die beschermd moet worden, waarbij zij ook strategische exportbeperkingen en screening van onderzoekers uit hoog-risicolanden voorstaan [3]. Daarnaast vindt de partij dat Nederland in de Europese Unie moet streven naar het bepalen van de spelregels door samen sterk te staan [4].

Argumenten tegen: De partij is een voorstander van het uitbreiden van de Embryowet om medisch-wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken, met als doel de fertiliteitszorg te verbeteren [2].

Bronnen:

  1. "Onze kennis moet veilig zijn: Gevoelige kennis mag niet in verkeerde handen vallen. Universiteiten, kennisinstellingen, veiligheidsdiensten en de overheid moeten samenwerken om Nederland veilig te houden. We screenen waar nodig internationale onderzoekers en samenwerkingen zodat militaire of dual-use-kennis nooit in verkeerde handen valt. Onderzoekers die loyaal zijn aan onvrije regimes worden geweerd uit gevoelige kennisgebieden. Om heimelijke beïnvloeding tegen te gaan wordt de herkomst van onderzoeksfinanciering openbaar."
  2. "Uitbreiden embryowet: We steunen het voorstel om het mogelijk te maken dat een embryo voor medisch-wetenschappelijk onderzoek niet 14, maar 28 dagen buiten het menselijk lichaam in leven mag blijven. Dit heeft als doel om met name de fertiliteitszorg te verbeteren, waardoor ongewenste kinderloosheid zoveel mogelijk voorkomen wordt."
  3. "Bescherming van onze economische kroonjuwelen: Nederland is een wereldspeler in sleuteltechnologieën als fotonica, quantumcomputing en biotechnologie. We moeten alles op alles zetten om deze sleuteltechnologieën in Nederland te houden. Alleen zo koesteren en beschermen we onze voorsprong. We blijven exportbeperkingen strategisch inzetten om landen als China en Iran de toegang tot sensitieve technologieën te ontzeggen. Ook scherpen we de screening aan van studenten en onderzoekers uit hoog-risicolanden die toegang willen tot deze gevoelige technologiegebieden. We breiden ons instrumentarium uit om onze meest vitale ondernemers te beschermen en ongewenste overnames die onze nationale veiligheid schaden, te voorkomen."
  4. "Maar de huidige tijd vraagt om meer. Vrijhandel staat onder druk door handelstarieven die met de dag veranderen. Steeds meer landen bieden staatssteun aan bedrijven en voeren een actieve industriepolitiek. Economie wordt ingezet als machtsmiddel. Het antwoord op deze ontwikkeling schuilt voor Nederland in het makkelijker maken van zakendoen in Europa en over de grens. Door als Nederland en Europa sterk te zijn, zijn we beter opgewassen tegen andere landen en kunnen we de spelregels bepalen. Dat betekent in de Europese Unie het gelijktrekken van regels voor ondernemers. En buiten de EU, door nieuwe handelsvrienden te maken, bijvoorbeeld in Zuid-Amerika of met India. Tegelijkertijd moeten de investeringen in moderne technologieën in ons land fors omhoog, zoals in quantummechanica, chips en kunstmatige intelligentie, zoals in de Nationale Technologiestrategie. Zo kunnen we technologische leiders worden in plaats van volgers. Het is daarbij belangrijk dat ondernemers goed kunnen samenwerken met de overheid en met kennisinstellingen."