Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij stelt dat lokale verbondenheid en een passende schaal bij de gemeenschap leidend moeten zijn en dat herindelingen daarom ook kunnen betekenen dat gemeenten juist worden opgesplitst of verkleind ^[1]. De partij wil dat mensen kunnen blijven wonen in het dorp waar zij geworteld zijn ^[5] en streeft naar het behoud van sociale cohesie en het voorzieningenniveau in dorpen ^[4]. Daarnaast vindt de partij dat elke regio telt en wil zij de unieke kwaliteiten van regio's versterken ^[3]. De partij hecht waarde aan overheden die het dichtst bij de mensen staan ^[6] en wil de lokale democratie versterken ^[2], waarbij de autonomie van gemeenten voor investeringen in de lokale samenleving gewaarborgd moet worden ^[7].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het verkiezingsprogramma die aanvoeren dat dorpen en kernen minder zeggenschap moeten hebben of dat onderzoek naar structurele zeggenschap na herindelingen onwenselijk is.

Bronnen:

1. "Het CDA erkent dat iedere gemeenschap anders is. Gemeenten kunnen klein, middelgroot of groot zijn, afhankelijk van wat aansluit bij de samenleving. Voor ons kan herindeling ook opsplitsing of verkleining betekenen. Lokale verbondenheid en de passende schaal bij de gemeenschap zijn leidend."
2. "We versterken de lokale democratie. Omdat gemeenten fors meer taken en verantwoordelijkheden hebben gekregen, spannen we ons ervoor in dat raadsleden ook meer tijd hebben voor het raadswerk. Dit maakt het ambt ook aantrekkelijker voor elke generatie. We herzien verlofregelingen voor volksvertegenwoordigers en bevorderen dat in cao's afspraken worden gemaakt over de ruimte die werkgevers geven voor politiek verlof, zodat het ambt beter is te combineren met werk. De ondersteuning van gemeenteraden wordt versterkt. Daarnaast wordt de inzet van commissieleden wettelijk geborgd."
3. "Elke regio draagt met eigen kracht bij aan de grote opgaven van Nederland: van energietransitie tot woningbouw en van natuur tot economie. Wij kiezen ervoor om die unieke kwaliteiten te versterken en verschillen te benutten, zodat regio's niet alleen ontvangen maar ook geven. Zo bouwen we samen aan een land waar elke regio telt en het geheel sterker is dan de som der delen."
4. "Het principe van 'straatje erbij' wordt uitgebreid tot een volwaardig programma voor 'buurtje erbij' of 'wijkje erbij', zodat jongeren in hun eigen dorp kunnen blijven wonen en we niet alleen huizen, maar ook gemeenschappen bouwen. Zo houden we socialecohesie en het voorzieningenniveau op peil. Belemmerende regelgeving passen we aan."
5. "Dat vraagt om goede ruimtelijke ordening. De overheid moet de regie terugpakken om keuzes te maken in schaarste. Door een visie te ontwikkelen, samen met provincies, regio's en gemeenten, met bedrijven en maatschappelijk middenveld. Waar pijnlijke keuzes samengaan met perspectief. Grootschalige woningbouw, samenhang tussen wijken en wonen in het dorp waar je bent geworteld, gaan hand in hand met goede bereikbaarheid. Een visie die sociaal rechtvaardig, haalbaar en toekomstgericht is. Met eenvoudiger regelgeving en snellere procedures en een betere balans tussen verschillende belangen. Alleen zo kunnen we ons land op een passende manier vormgeven zodat we er prettig kunnen leven."
6. "We koesteren onze bestuursverdeling met een eigen rol voor gemeenten, provincies en waterschappen. Dit zijn de overheden die het dichtst bij mensen staan."
7. "In de afspraken tussen Rijk en gemeenten komt een gegarandeerde ondergrens voor de autonome ruimte van gemeentelijke begrotingen: het samenlevingsdeel. Dit samenlevingsdeel waarborgt autonomie van gemeenten en daarmee ruimte voor investeringen in sport, cultuur, verenigingen, vrijwilligers en buurtprogramma's die de lokale samenleving versterken."